Keshe Ulttyq akademııalyq kitaphanada «Samuryq-Qazyna» AQ-tyń janyndaǵy «Ekspert» klýby «Keden odaǵy: qoldaý jáne qarsy bolý» taqyrybynda kezekti pikir almasý sharasyn ótkizdi.
Keshe Ulttyq akademııalyq kitaphanada «Samuryq-Qazyna» AQ-tyń janyndaǵy «Ekspert» klýby «Keden odaǵy: qoldaý jáne qarsy bolý» taqyrybynda kezekti pikir almasý sharasyn ótkizdi.
Sharaǵa elimizdiń Qarjy mınıstrliginiń birqatar sarapshy mamandary men Kásipkerlerdiń ulttyq palatasynyń, sondaı-aq bıznesmender men buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi qatysty. О́kinishke oraı, pikirtalas alańyna shaqyrylǵan sarapshylar men depýtattardyń jáne kásipkerlerdiń birnesheýi kele almaı qalypty. Muny klýbtyń jetekshisi ári osy sharanyń moderatory Nurlan Erimbetov aıtty.
– Bizge Keden odaǵy kerek pe? Ol kim úshin paıdaly? О́ndirýshilerge tıimdi me, joq álde tutynýshylarǵa paıdaly ma? Sheneýnikter Keden odaǵy sheńberinde qarapaıym tutynýshylardyń múddesin durys qorǵaı alyp júr me? Keden odaǵynyń qyzmetin neǵurlym tıimdi etý, elimizdiń ekonomıkalyq múddelerin belsendi túrde qorǵaý úshin ne isteý kerek? Osy jáne taǵy basqa suraqtarǵa búgin múmkindiginshe tolyqqandy jaýap izdeımiz, – dedi júrgizýshi.
Pikirtalastyń birinshi bólimi Keden odaǵy týraly oı jarysyna arnaldy deýge bolady. Kelgen mamandar men bıznes ókilderiniń barlyǵy derlik Keden odaǵynyń el ekonomıkasy men ónim óndirýshilerine tıimdi tustaryn aıtyp shyqty. Dese de, Kásipkerlerdiń ulttyq palatasynyń Ekonomıkalyq ıntegrasııalar departamenti dırektorynyń orynbasary Vladımır Pak qazaqstandyq kásipkerlerge Reseı rynogynda áli de keıbir kedergilerdiń kezdesip qalyp júrgenin aıtyp qaldy. Áıtkenmen, Keden odaǵy arqyly ónim shyǵarýshylardyń irgesi kún sanap keńeıip kele jatqanyn tilge tıek etti. Al, Qazaqstannyń et-sút odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy Ivan Saýer Keden odaǵynyń kásipkerlerge tıimdi kóptegen tustaryn atap ótti. «Qazaq eliniń bıdaıymen Reseıdiń de, Belarýstiń de astyq dáni básekelese almaıdy. Ony kózimiz kórip júr. Tipti ony dáleldep jatýdyń ózi artyq. Et ónimine kelsek, Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev nege qaıta-qaıta et ónimin eksporttaý máselesin kótere beredi? Sebebi, qazaq jerinde ósken maldyń eti dámdi ári qunarly. Sondyqtan ony qolynan is keletin kez kelgen kásipker qysylmaı úlken rynokqa shyǵaryp, puldaýyna bolady. Bizdiń kásipkerlerdiń ázirshe buǵan moıny jar bermeı turǵany ókinishti», dedi odaq tóraǵasy.
Buqaralyq aqparat quraldary ókilderiniń arasynan kásipkerlerge Keden odaǵy men Dúnıejúzilik saýda uıymynyń qaısysy qolaıly ekendigi týraly da suraq qoıyldy. «Odaq aıasynda básekelestikke múmkindiginshe tezirek úırenip alsaq, Dúnıejúzilik saýda uıymyna solǵurlym jyldamyraq qosylǵanymyz tıimdi ǵoı», dedi Ivan Adamovıch. Onyń pikirine qulaq assaq, Qazaqstan kásipkerleri 20 jyldan astam ýaqyttan beri básekesiz tirshilik jasap, ábden «erkelikke» boı aldyrǵan. Áıtpese, jaqsylap silkinip, iske kirisse, Keden odaǵynyń da, Dúnıejúzilik saýda uıymynyń da talap údesinen erkin shyǵýyna qabileti de, múmkindigi de jetedi eken.
О́kinishtisi, arnaıy shaqyrylǵan mamandardyń kópshiligi kelmeı qalyp, sharada kóterilgen birtalaı suraqtar jaýapsyz qaldy. «Olardy qaıta kóterip tolyqtyrý aldaǵy kúnniń enshisinde», dedi moderator.
Nurbaı ELMURATOV,
«Egemen Qazaqstan».