«Haııan» – qýaty jóninen Fılıppınde oıran salǵan sońǵy júz jyldaǵy eń kúshti daýyl delinip otyr. Qazirgi kezde tabıǵı apat saldarynan kóz jumǵandar sany shamamen 10 myń adam degen málimet bar. Biraq qıraǵan qalalar men aýyldardaǵy úıindilerdi tazalamaı jatyp qaza tapqandardyń dál sanyn aıtý múmkin emes.
El myńdaǵan araldarda ornalasqandyqtan, kelip jatqan gýmanıtarlyq kómekter de eldi mekenderge birdeı deńgeıde bóline almaýda.
Sharaına
«Haııan» – qýaty jóninen Fılıppınde oıran salǵan sońǵy júz jyldaǵy eń kúshti daýyl delinip otyr. Qazirgi kezde tabıǵı apat saldarynan kóz jumǵandar sany shamamen 10 myń adam degen málimet bar. Biraq qıraǵan qalalar men aýyldardaǵy úıindilerdi tazalamaı jatyp qaza tapqandardyń dál sanyn aıtý múmkin emes.
El myńdaǵan araldarda ornalasqandyqtan, kelip jatqan gýmanıtarlyq kómekter de eldi mekenderge birdeı deńgeıde bóline almaýda.
Sondyqtan kúni búginge deıin esh járdem ala almaı otyrǵan qalalar men aýyldar da bar. Osynyń saldarynan urlyq-qarlyq beleń alýda. Ásirese, azyq-túlik pen aýyz sýǵa degen suranys úlken. Adamdar mundaı qadamdarǵa amaldary joqtyqtan baryp jatqandaryn da jasyrmaıdy. Elge álemniń kóptegen aımaqtarynan gýmanıtarlyq kómekter de jetkizile bastady. Máselen, Japonııa 10 mln. dollar qaıtarymsyz kómek berý týraly sheshim qabyldady.
Eldegilerdi qaralaǵan erke qyz
О́zbekstan prezıdentiniń qyzy Gúlnar Karımova óziniń tvıtterinde jergilikti arnaıy qyzmettegilerge qaratyp kezekti aıyptaýlaryn jazdy. Bul joly ol prezıdenttiń qaýipsizdik qyzmetindegilerdi (PQQ) jerden alyp, jerge salady.
Prezıdent qyzynyń sózine qaraǵanda, PQQ-nyń birqatar qyzmetkerleri kórineý tutqynǵa alynǵan. Bul jaıt atalǵan qyzmet bastyǵynyń burynǵy orynbasary Botır Ýmarovtyń sybaılastarynyń kýágerlik tanytýy negizinde júzege asyrylsa kerek. Endi olar ózderiniń is-áreketterine bastarymen jaýap bersin, dep jazady G.Karımova. Onyń jazýynsha, qaýipsizdik qyzmetinde naǵyz shekten shyǵýshylyq – qol astyndaǵylarǵa qol jumsaý, jumys ornynda mastyqqa boı aldyrý sekildi aýajaıylýshylyq qalyptasqan.
Toronto meri nashaqor ári maskúnem
Buǵan deıin Kanadanyń Toronto qalasynyń meri Rob Ford týraly álemdik buqaralyq aqparat quraldary biraz shýlaǵan aqparattar taratty. Bul shý negizsiz emes ekenin aıǵaqtaıtyn faktiler de az emes sekildi. Sonyń bireýi «Eýronıýs» telearnasynan da kórsetildi.
Qala halqynyń jappaı narazylyǵyna qaramastan, nashaqor ári ishkish qalabasy qyzmetinen ketpeıtinin, emdeletinin, óıtkeni, qala turǵyndarynyń aldyndaǵy mindetin atqarýy kerektigin aıtyp, biraz qasarysty. «Teledıdarǵa shyqqan beınerolıkten meniń qatty mas ekenim anyq baıqalady. Men shyn máninde qatty mas edim. Toronto azamattaryna basqa ne derimdi bilmeımin», degen edi 44 jastaǵy qala meri jýrnalısterge qaratyp aıtqan sózinde. Alaıda, Toronto polısııasy ózderinde merge qatysty taǵy bir beınerolık bar ekenin málimdep otyr. Ol sotta aıǵaq retinde paıdalanylýy múmkin.
Polsha men Ýkraına kimnen qorǵanbaq?
Polsha qorǵanys mınıstrligi Ýkraına qorǵanys-óndiristik kesheniniń ókilderimen polıak jerinde tankke qarsy qoldanylatyn zymyran keshenin birlesip jasaý múmkindigi jóninde kelissóz júrgizgen. Polshany Ýkraınada jasalatyn «Barer» dep atalatyn zymyran kesheni qyzyqtyryp otyrǵan sekildi.
Sóıtip, ústimizdegi jylǵy qarasha aıynyń sońynda áskerı-tehnıkalyq yntymaqtastyq jónindegi polıak-ýkraın birlesken komıtetiniń májilisi ótedi dep kútilýde. Onda Ýkraına Polsha tarapyna óziniń usynystarymen shyqpaq. Al «Barerge» kelsek, ol BTR-diń nemese bronetransporterdiń munarasyna ornatylatyn qondyrǵy bolyp tabylady. «Barer» 5 myń metr qashyqtyqtaǵy nysanany joıyp jiberýge qabiletti kórinedi. Osylaısha, Ýkraına men Polsha basshylyǵy ózderiniń áskerı-tehnıkalyq yntymaqtastyǵyn aıtarlyqtaı deńgeıde ulǵaıta túsýge nıet tanytyp otyrǵandaı.
Beıbit kelisimge qol qoıǵysy joq
Kongo Demokratııalyq Respýblıkasynyń (KDR) basshylyǵy úkimettik áskerlermen soǵysta óziniń jeńilgendigin moıyndaǵan M23 kóterilisshiler tobymen beıbit kelisimge qol qoıýdan bas tartty. Qol qoıý saltanaty keshe M23 serkeleri jasyrynyp júrgen Ýgandada ótýi tıis bolatyn.
Biraq KDR basshylyǵynyń ókilderi qujatqa qol qoıylatyn zalda tóbe kórsetpegen. Kongo úkimetiniń ókili Lamberta Mendeniń sózine qaraǵanda, kelissózder kezinde bitimgershi rólin atqarǵan Ýganda tarapy termınderdi qate túsinip, qujatty «kelisim» dep ataǵan. KDR basshylyǵy qujat «deklarasııa» dep atalýy tıis dep sanaıdy. Eger kelisim mátini qandaıda bir ózgeriske ushyraıtyn bolsa, Kongo úkimeti oǵan qol qoımaıdy, dep málimdep otyr L.Mende. Kóterilisshiler Kongo basshylyǵyna qarsy áskerı is-qımyldy 2012 jyly bastap, jaqynda jeńilis tapqan bolatyn.
Azamattyq alǵanǵa saltanat laıyq
Latvııa úkimeti keshe azamattyq alýdyń jańa erejesin qarady. Ol boıynsha bul rásimdi qazirgige qaraǵanda saltanattyraq etý kózdeledi. Áńgime bolyp otyrǵan erejeni eldiń ishki ister mınıstrligi jasapty. Onda natýralızasııa jolymen azamattyq alǵan adamdar Latvııaǵa adaldyǵy týraly saltanatty ant berýleri tıis dep kórsetilgen kórinedi.
Bul úshin arnaıy saltanat uıymdastyrylady. Ol ótetin jerde Latvııanyń týy men eltańbasy turýy tıis. Al saltanat basynda eldiń ánurany oryndalýy shart. Qazirgi kezge deıin Latvııada mundaı sharalar bolǵan emes. Azamattyq alǵan adam antqa qol qoısa jetkilikti bolatyn. Eger úkimet jańa erejeni qoldaǵan jaǵdaıda saltanatty uıymdastyrý úshin shamamen 46,8 myń lat (shamamen jylyna 67 myń eýro) qajet bolady eken. Bul qarjy saltanat ótetin bólmeni bezendirý, shaqyrý qaǵazdaryn daıyndap jiberý, gúl jáne jańa azamattarǵa syılyq alý úshin jumsalady dep kózdelgen.
Áskerı jer serigin orbıtaǵa shyǵardy
«Baıqońyr» kosmodromynan start alǵan «Proton-M» zymyran ushyrǵyshy orbıtaǵa Reseı qorǵanys mınıstrliginiń áskerı jer serigin sátti shyǵardy. Bul jóninde «Interfaks» agenttigine Reseı qorǵanys mınıstrliginiń áýe-ǵarysh qorǵanysy áskerleri jónindegi baspasóz qyzmeti basqarmasynyń resmı ókili Dmıtrıı Zenın málimdegen.
12 qarashaǵa qaraǵan túni jer orbıtasyna shyǵarylǵan jer serigi 36 myń shaqyrym bıiktikte ushyp júretin bolady. Reseı qorǵanys mınıstrliginiń múddesine jumys isteıtin apparat áskerı baılanysty qamtamasyz etýge arnalǵan. Jańa jer serigi búginde baılanystyń birtutas ǵaryshtyq júıesine enip úlgergen. Ol jetýi qıyn taýly aımaqtardy qosa alǵanda, alystaǵy áskerı bólimderdiń senimdi aqparat almasýlaryn qamtamasyz etýi tıis. Qazirgi kezde orbıtadaǵy osyndaı tórt jer seriginiń úsheýi jumys istep turǵan kórinedi.
Internet materıaldary negizinde ázirlendi.