Keńes Odaǵynyń Batyry Álııa Moldaǵulovanyń memorıaldyq mýzeıinde «Álııa – qaharmandyq dastany» atty kásipqoı sýretshiler men qolóner sheberleri arasyndaǵy baıqaý qorytyndysy jarııalandy. Qazylar alqasy keskindeme, grafıka, qolóner baǵyty boıynsha Almaty qalasy, Aqtóbe, Atyraý, Qaraǵandy, Mańǵystaý oblystarynan kelip túsken 23 jumysty qarap, sonyń ishinen jeti jumysty úzdik dep tanydy.
– Bıyl Uly Jeńistiń 75 jyldyǵy, Álııa Moldaǵulovanyń týǵanyna 95 jyl tolýyna oraı sýretshiler men qolónershiler arasynda naýryz aıynda baıqaý jarııalaǵan bolatynbyz. Oǵan osy qyrkúıek aıynyń sońyna deıin Almaty, Atyraý, Mańǵystaý, Qaraǵandy oblystarynan 23 týyndy kelip tústi. Munyń ishinde jeti qolóner, úsh grafıkalyq jumys, keskindeme baǵyty boıynsha 13 jumys boldy. Qazylar alqasyna Qazaqstan Sýretshiler odaǵy Aqtóbe oblystyq fılıalynyń tóraǵasy, oblystyq О́ner mýzeıiniń dırektory Marat Ǵabdrahmanov pen Sýretshiler odaǵynyń múshesi, Qazaqstan Qolónershiler odaǵynyń teń quryltaıshysy, qolónershi-zerger Bolat Atyraýbaev jetekshilik etti. Konkýrstyń júldelik qory mynadaı. Bas júlde – 250 myń teńge, I oryn – 220 myń teńge, II oryn – 160 myń teńge, III oryn – 130 myń teńge dep belgilendi. Budan basqa da 20 myń teńgeden 10 yntalandyrý syılyǵy taǵaıyndaldy», deıdi Álııa Moldaǵulova mýzeıiniń dırektory Lena Qaltaeva.
Baıqaý qorytyndysy boıynsha, Álııa Moldaǵulovanyń beınesin túrli-tústi jiptermen kestelegen Aqtóbe qalasyndaǵy №24 mektep-lıseıiniń tehnologııa pániniń muǵalimi Azamat Qosheterovtyń «Jeńis áýeni» dep atalatyn kompozısııasy eń úzdik dep tanylyp, bas júldeni ıelendi.
– Men osy týyndymdy túrli-tústi jipterdi paıdalana otyryp, kúnine 4-5 saǵat kestelep bir aı ishinde aıaqtadym. О́zim jergilikti ýnıversıtetti dızaın mamandyǵy boıynsha bitirsem de, bizben keste toqýdy keıin úırendim. 2014 jyly Aqtóbe qalasyndaǵy О́ner mýzeıiniń qyzmetkeri Laýra Berdibekovanyń kesteleýden sheberlik sabaqtaryna qatystym, belgili zerger, qolónershi Bolat Atyraýbaevtyń qasynda júrip kóp nárse úırendim. Álııa Moldaǵulovanyń 95 jyldyǵyna baılanysty baıqaý ótedi degen soń asyqpaı josparlap baryp, jumysty bastadym. 30h40 ólshemdegi týyndymda radıodan oınap turǵan Jeńis áýeni, jaılaý, kıiz úı, ushyp kele jatqan qustar, dóńgelek shańyraq beınelengen. Ortada Álııa apamyz vıntovkasymen tur. Jumysymdy bilikti mamandar kúrdeli kompozısııa dep baǵalady. Maǵynasy – Álııa sııaqty batyrlar óz ómirin qurban ete otyryp, bizge tynysh ómir syılady degendi bildiredi.
Jumysqa sapasy jaqsy, boıaýy qanyq túrli-tústi jipterdi paıdalanamyz. Buǵan kez kelgen jip kelmeıdi, óziniń arnaıy jibi bolady. Syrttan aldyrǵan durys qoı, biraq oǵan qolymyz jete bermegendikten, bazardan tabamyz. Túrkııada shyǵarylǵan jipti qoldanamyn. Arnaıy bizi bolady.
Baıǵanın aýdanynda týyp-óstim. Ákem aýylda temirden túrli buıymdar jasaıtyn, aǵalarymnyń sýret salatyn ónerleri bar. Alty jyl boıy kestemen aınalysa kele, búgin ǵana nátıjege qol jetkizip otyrmyn. Eń alǵashqy keste-kartınamdy bir jyl toqydym. Biraq onyń ólshemi 20h30 ǵana boldy. Qazir qolym jattyqty, endi bir kartınany bir aı toqyp shyǵaratyn boldym. Aldaǵy ýaqytta áıel adamdardyń qamzolyna órnekti kestelep salǵym keledi. О́ıtkeni, qazir kóbinese bazarda saýdalanatyn qazaqtyń ulttyq kıimderiniń jipteri sógilip jatyr. Ári taqııa, qamzol, shapandarymyzdy Qytaı men Qyrǵyzstan tigip, bizge satyp jatyr. Bul – óte uıat nárse, namysymyzǵa tıedi. О́zimizdiń ulttyq dúnıemizdi óz qolymyzben kesteleýimiz kerek qoı», deıdi Azamat Qosheterov. Ol ózi jumys isteıtin mektep-lıseı oqýshylaryn da osy ónerge baýlyp júr.
Ustazy Laýra Berdibekovanyń aıtýynsha, Azamat alty jyl buryn «Apaı, men qosymsha óner úırengim keledi» dep ózi izdep kelgen.
– Azamattyń jumysy óte tııanaqtylyqpen, úlken shyǵarmashylyqpen jasalǵan. Jalpy, qolónerdiń osy túrimen aınalysatyndarǵa úlken eńbek, shydamdylyq pen shyǵarmashylyq kerek. Kestemen portret salý birneshe satydan turady. Eń áýeli jobasy syzylyp, óte dáldikpen eskızi josparlanǵan soń ǵana toqý bastalady. Meniń tańǵalǵanym – kesteleýge qyz bala emes, er balanyń asa qyzyǵýshylyqpen kelip otyrǵany. Negizi, bul asa náziktikti talap etetin qyz balalardyń óneri retinde qarastyrylady ǵoı. Soǵan qaraǵanda, Azamattyń ar jaǵynda úlken óner, shyǵarmashylyq shabyt jatyr. Ol osyny joǵaltyp almaı, kásibı sheberligin únemi jetildirip otyrýy kerek. Biz qolónerdi nasıhattaýshy sheberlermiz. Qazirgi kezde sheberlik sabaqtarymyz mýzeılerde ótip, oǵan balalar kóptep qatysyp jatyr. Bizdi osy qýantady», deıdi Laýra Berdibekova.
Qazylar alqasyna jetekshilik etken sýretshi, qolónershi Bolat Atyraýbaevtyń aıtýynsha, kestelengen týyndynyń kólemi kishkentaı bolǵanymen, jumysy kóp. «Eger shabyt kelse, sýretti maıly boıaýmen bir kúnde salyp tastaýǵa bolady. Al kesteleý múlde bólek. Ony áýeli josparlaý kerek, kóz maıyńdy taýysyp otyrý qajet. Unamaǵan sýretti óshirip tastaýǵa bolady, al keste óshirýge kelmeıdi. Baıqaý jarııalanǵanda, eń aldymen keskindeme men grafıkalyq sýretter kóp tústi. Qolónershilerden de jaqsy jumystar keldi. Al keste-portretti uzaq josparlap, kúndiz-túni kóz maıyn taýysyp, túrli-tústi jiptermen túster shyǵaryp, toqyp otyrý kerek», deıdi ol.
Álııanyń portretin salyp, yntalandyrý syılyǵyn alǵan áýesqoı sýretshi Gúlden Aıazbaeva jaryq pen kóleńkeniń aýysýyn dál kórsetip, salqyn tústerdi sátti paıdalanǵan. Áýesqoı sýretshi Irına Qurmanalınanyń maıly boıaýmen salǵan Álııa portreti birinshi oryndy ıelendi. «Soǵys, qandy qyrǵyn jap-jas qyzdardyń názik jaratylysyna qalaı soqqy berdi, olardyń bolmysyn qalaı ózgertti? Men Álııa beınesi arqyly jaýynger qyzdardyń psıhologııalyq portretin ashyp bergim keldi», deıdi aqtóbelik sýretshi.
Álııa Moldaǵulova mýzeıiniń dırektory Elena Qaltaevanyń aıtýynsha, Jeńistiń 75 jyldyǵy men Álııa Moldaǵulovanyń 95 jyldyǵyna arnalǵan baıqaýǵa kelip túsken barlyq týyndy mýzeı qoryna alynyp, aldaǵy ýaqytta respýblıkalyq baıqaýlarǵa jiberiledi.
Aqtóbe oblysy