Endi janýarlar aýrýlardan, tabıǵı apattardan, jazataıym oqıǵalardan, urlyqtardan saqtandyrylýy múmkin. Tipti baǵyp otyrǵan malyńyz óte qaýipti aýrýlar paıda bolǵan jaǵdaıda memleketke qaıtaryp alynady.
«Aqparattyq-esepteý ortalyǵy» AQ baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, saqtandyrý eki ónimmen usynylǵan. Birinshisi, saqtandyrý sharýashylyq aýmaǵynda júrgizilse, ekinshi saqtandyrý keńeıtilgen, ıaǵnı sharýashylyqtan 5 shaqyrym radıýsty quraıtyn kólemde júrgiziledi. Asyl tuqymdy jáne qarapaıym sıyrlardy saqtandyrý múmkindigi bar. Eń tómengi sany 30 iri qara bolýy shart.
Túsinikti bolý úshin eki mysaldy qarastyraıyq. Mysaly, fermerde 30 bas asyl tuqymdy, jetkilikti iri qara bar, bir bastyń ortasha qunyn fermer 500 myń teńgege baǵalaıdy delik. 30 bas – saqtandyrýǵa jatatyn mınımaldy tabyn. Osyndaı mal sanyna tarıf eń joǵary – 2,31%. Bul mysalda saqtandyrý somasy 15 mln teńgeni (30h500 000) quraıdy. Tólem úshin syılyqaqy – 346 500 teńge.
Osy jerde arnaıy túsindirme qajet. Saqtandyrý kezinde Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory arqyly tólenetin 50%-dyq memlekettik sýbsıdııa bar. Is júzinde, saqtandyrý shartyn jasaǵanda, mal ósirýshige bul somanyń tek jartysyn, ıaǵnı 173 250 teńgeni tóleýi qajet. Osylaısha eger búkil tabyn tasqyn sýǵa batyp ketse nemese zııankester basyp alsa, saqtandyrý tólemi 14 mln 500 myń teńgeni quraıdy. Qalǵan bóligi (500 myń teńge) – kez kelgen jaǵdaıda saqtandyrý kompanııasynda qalatyn sózsiz aýdarylym.
Eger búkil tabyn emes, tek 5 bas qana zardap shekse, bul úshin tólem 2 mln teńgeni quraıdy (4 bas úshin). Qarapaıym tilmen aıtqanda, bir sıyr árqashan saqtandyrý kompanııasynyń paıdasyna shyǵady.
Nátıjesinde, jylyna bir bas úshin 5 775 teńge (173 250 / 30 bas) tólegen fermer bolashaqta ózin kóptegen qıynshylyqtardan qutqara alady.
Eń tómengi tarıf kórsetkishi – 1,54%, bul tek 100 jáne odan kóp bas maldy saqtandyrýdan bastalady. Túsinikti bolý úshin taǵy da mysal keltirelik. Saqtandyrý sharty boıynsha bar-joǵy 385 myń teńgeni tóleı otyryp (dál sol mólsherde memleketten sýbsıdııa alynady), siz qandaı da bir sebeppen mal óliminiń saldarynan qorǵana alasyz. Sonymen birge 1 basty saqtandyrý quny nebári 3 850 teńgeni quraıdy. Asyl tuqymdy sıyrlardyń naqty qunyn eskeretin bolsaq, bul onsha kóp emes.
– Atap ótý kerek, taraptar qol qoıǵan saqtandyrý sharty, qol qoıylǵannan keıin bir aıdan keıin ǵana «jumys isteı» bastaıdy. Bul jalǵan shemalardyń aldyn alý úshin jasalady. Jalpy alǵanda, mehanızmniń ózi óte qarapaıym jáne yńǵaıly. О́ıtkeni kelisim jasaýdyń barlyq prosesi onlaın rejimde, Qoldau saıtynda ótedi. Fermer, búginde qyzmet kórsetetin 5 saqtandyrý kompanııalarynyń ishinen tańdaý jasaı alady. Bizdiń kompanııa saqtandyrýmen aınalyspaıdy, biz aqparattyq qyzmetti usynamyz. Saqtandyrý kompanııalarynyń tizimi boıynsha fermer ózi senimdi kompanııaǵa táýelsiz tańdaý jasaıdy. Maldy saqtandyrý fermerlerdiń nesıe alýy úshin óte mańyzdy. О́ıtkeni bankter men qarjy uıymdary saqtandyrylǵan maldy kepildikke alady. Bul – úlken jetistik. Fermerler mundaı mehanızmdi kópten kútti, – dep túsindiredi «AGROINSURANCE» kompanııasynyń mamany Mashýr Zarlyq.
Saqtandyrý jaǵdaıy týyndaǵan jaǵdaıda fermer tólemderge onlaın rejiminde, sondaı-aq «AGROINSURANCE» qyzmetin paıdalana otyryp, Qoldau portaly arqyly júgine alady. Saqtandyrý kompanııasy kelisimshartqa sáıkes derekterdi tekserý úshin sharýa qojalyǵyna barýǵa quqyly.