«Gernıka» – áıgili sýretshi Pablo Pıkassonyń ataqty keskindemesi. Avtor atalǵan týyndyny 1937 jyly Parıjde ótken dúnıejúzilik kórmeniń Ispanııa pavılonyna arnap, Ispanııa Respýblıkasy úkimetiniń ótinishimen salǵan desedi. Sýretke qarap tursańyz aq-qara tústi keskindemeniń astarynda nebir taǵdyrlar men tarıhı oqıǵalar, sýretshiniń azamattyq kózqarasy, jazýshynyń jany, soǵys pen beıbitshilik sharpysy ashyq beınelengen. Kýbızm stılinde jazylǵan keskindemeniń taqyryby osydan sál buryn bolǵan Gernıkany bombalaý, sonymen qatar Ispanııadaǵy Sáýir revolıýsııasy (1931) men Azamat soǵysynyń (1936-1939) qasiretinen syr shertedi.
Jalpy soǵys taqyrybyn shyǵarmashylyq ıeleriniń eshqaısysy aınalyp ótpegen. Mysaldy alystan izdep keregi joq, bul taqyryp tóńireginde qazaq qalamgerleri de, qylqalam sheberleri bar, sazgerler qaýymy bolsyn, kez kelgeni adamzattyń basyna tóngen aýyr synaqqa ún qatyp, beıbitshilik pen yntymaqty tý etken týyndylaryn úzbeı arnaǵany búginde tutas tarıh.
Bul taqyryp búgin tipti ózekti bolyp otyr. Irgemizdegi soǵys órtiniń jalyny bizdiń de janymyzdy sharpyp jatqanyn jasyrmaýymyz kerek.
Já, sýretke oralaıyq. Gernıkanyń ústinen qarsha boraǵan bombalarǵa, olardyń tozaq otyndaı qara tútini búkil adamzatty úreı qushaǵyna alady. Bul qandy oqıǵaǵa búkil álemmen birge Pablo Pıkasso da jany aýyryp qarap turypty. Ispan aqyny jáne kórnekti qoǵam qaıratkeri Rafael Albertı keıinirek: «Pıkasso Gernıkaǵa eshqashan barmaǵan, biraq qalanyń qalaı joıylǵany týraly habar oǵan buqa múıiziniń soqqysyndaı áser etti» dep eske alypty. Gernıkany bombalaýdaǵy qatygezdik tap-taza kenepke Pıkasso qylqalamynyń alǵashqy qara boıaýy bolyp jaǵylady. Kartına týraly málimetterge súıensek, «Garnıka» bir aıdyń ishinde aıaqtalady. Alǵashqy kúnderi Pıkasso 10-12 saǵat jumys istegen desedi.
Keıbir málimetterge sáıkes, Parıjdi basyp alý kezinde Pablo Pıkassoǵa nemis ofıserleri kelgen. Sýretshiniń ústelinde Gernıkadan alynǵan reprodýksııa (nemese Gernıkanyń reprodýksııasy bar ashyq hattar) jatsa kerek. «Muny siz jasadyńyz ba?», degen nemis ofıserine Pıkasso: «Joq», dep jaýap beripti. «Muny siz jasadyńyz!», depti qatýly júzben.
Keıinnen Pablo Pıkasso óziniń týyndysynyń taǵdyry týraly aıta kele: «Meniń «Gernıkam» jaıly dostarymnan da, jaýlarymnan da estimegenim joq» depti. Jalpy Pıkassonyń bul týyndysy týraly pikir kóp. «Gernıka» – fashızm men Frankoǵa degen qorqynyshty aıyptaý. Ol halyqtardy, barlyq erkekter men áıelderdi kúreske jumyldyrdy jáne kóterdi. Eger Pablo Pıkasso óz ómirinde «Gernıkadan» basqa eshnárse jazbasa da bizdiń dáýirdiń eń úzdik sýretshileriniń qatarynda turar edi depti zamandastary.
Soǵys salǵan sýretten qorqynyshty sýret joq. Izgilik izdegen júrekter jaralanbasa eken!.. Mynandaı bir án bar edi ǵoı: «Balasyn ana, anasyn bala, joqtamasyn máńgilik!».
Solaı!..