Tekserý saýatty bolsa, qarajat tıimdi jumsalady

Sonyń ishinde Tekserý komıs­sııa­sy 2020 jyldyń birinshi jarty­jyl­dyǵynda 23 obektide 3 aýdıtorlyq jáne 3 saraptamalyq-taldaý is-sha­ra­syn ótkizdi. Tıimdilik aýdıti 100 pa­ıyzdy, al joǵaryda kórsetilgen is-sha­ralardy jalpy qamtý – bıýdjet qara­jaty men memleket aktıvteriniń 15 mlrd teńgesin qurady.

Syrtqy memlekettik aýdıttiń paı­dasy zor ekendigi praktıkada kóri­nip otyr. Bul kvazımemlekettik sektor sýbektileri men memlekettik or­gan­dardyń bıýdjet qarajaty men memleket aktıvterin durys jum­saýyn baǵalaýǵa múmkindik beredi. Osy aýdıttik is-sharalardyń qory­tyndysy boıynsha bıyl alǵash­qy jartyjyldyqta zańbuzýshy­lyqtardyń jalpy somasynyń 30%-yn qar­jy­lyq buzýshylyqtar quraı­tyny anyq­taldy. Bul, bizdiń oıymyz­sha jumys tıimdiligin kórsetken jaq­sy kórsetkish.

Sondaı-aq ótken jyly qarjy­lyq buzýshylyqtary 2018 jylmen salystyrǵanda 28%-ǵa tómendegenin atap ótý qajet. Bul – jergilikti atqa­rýshy organdarda qarjylyq tártip­tiń nyǵaıǵanyn kórsetedi. Al 2020 jyldyń 6 aıynda 2019 jyldyń sáıkes merzimimen salystyrǵanda bıýd­jet qarajaty men memleket aktıvterinen 13 mln teńge ar­tyq qalpyna keltirilgen. Bul qar­jy­lyq tártip nyǵaıǵanymen bıýdjet qarajaty shyǵystarynyń buzýshylyǵy azaımaı otyr degen sóz.

2020 jyldyń alǵashqy jarty­jyl­dyǵynda oblystyq bıýdjettiń túsimderi 122 354,8 mln teńgege jos­parlanǵan bolsa, ol is júzinde 137 275,2 mln teńgeni qurap, 112,2%-ǵa oryn­daldy. Túsimderdiń 81 paıyzy, ıaǵnı 111 544,1 mln teńgesi kiristerden (negi­zinen salyqtar men alymdar), 13,5 paıyzy nemese 18 473,2 mln teńgesi qaryzdardan túsetin túsimderden, qal­ǵany bıýdjettik kredıtterdi óteý­den turady. Qaryzdardan túsetin tú­sim­derdi turǵyn úı qurylysyn qarjy­landyrý jáne Jumyspen qamtýdyń jol kartasyn iske asyrý úshin ákimdik shyǵaratyn baǵaly qaǵazdardan túsetin túsimder quraıdy.

2020 jyldyń qańtar-maýsym aılarynda shyǵystar boıynsha oblystyq bıýdjet 100 %-ǵa oryndaldy. Eń kóp shyǵyndar «Transfertter», «Aýyl, sý, orman, balyq sharýashylyǵy, erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtar, qorshaǵan ortany jáne janýarlar dúnıesin qorǵaý, jer qatynastary», «Bilim berý», «Turǵyn úı-kom­mý­naldyq sharýa­shylyq» jáne «Kólik jáne kommýnı­kasııa» salalaryna bólingen.

Qazirgi ýaqytta Prezıdenttiń daǵ­da­rysqa qarsy qarajattyń tıimdi jumsalýyna monıtorıng pen baqy­laýdy qamtamasyz etý jónindegi tapsyrmalaryn iske asyrý basym baǵyt bolyp tabylady. Oblysta «Jumyspen qamtýdyń 2020-2021 jyldarǵa arnalǵan jol kartasynyń» jobalaryn iske asyrý boıynsha 6 769 jumys ornyn ashý qamtamasyz etilgen. О́ńirde áleýmettik-mádenı nysandar» baǵyty boıynsha 157 joba, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýa­shylyq obektilerin» turǵyzýǵa – 82, ın­jenerlik-kóliktik ınfraqurylym obek­tilerine – 78 jáne eldi meken­derdi abattandyrýǵa 60 joba qaras­tyrylǵan.

Bıylǵy 10 tamyzdan bastap «Nátı­jeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan «Eńbek» mem­lekettik baǵdarlamasy» men «Ju­mys­pen qamtýdyń 2020-2021 jyldarǵa arnalǵan Jol kartasy» memlekettik baǵdarlamasynyń 3-shi baǵytyn iske asyrý tıimdiligine memlekettik aýdıt ótkizilip, oǵan bıýdjet qarajaty men memleket aktıvterinen jalpy somasy 32 107,0 mln teńge qamtyldy.

«Aýyl – el besigi» jobasy sheń­berinde oblystyń aýyldyq eldi meken­derinde áleýmettik jáne ınje­nerlik ınfraqurylymdy damytýǵa 2020 jylǵa 4 920,0 mln teńge bólinip, 2020 jylǵy 1 shildedegi jaǵdaı bo­ıynsha 931 915,2 myńy ıgerildi.

Árbir memlekettik aýdıttiń qory­tyndysy boıynsha tekserý komıssııasy memlekettik aýdıt obektileriniń birinshi basshylarynyń qatysýymen, oblystyq jáne aýdandyq máslıhat depýtattarymen, aýdan ákimderimen jáne memlekettik organdardyń birinshi basshylarymen birlesip otyrys ótkizdi.

Bıyl Tekserý komıssııanyń otyrystary Nur Otan partııasynyń oblystyq fılıalynda ótkizilýde. Aýdıt qorytyndysy boıynsha 2020 jyldyń 1 jartyjyldyǵynda qarjylyq tártipti nyǵaıtý jáne anyqtalǵan buzýshylyqtardy joıý maqsatynda 5 usynys pen 25 tapsyrma berildi.

Soltústik Qazaqstan oblysy