Qyrǵyzstan prezıdenti Sooronbaı Jeenbekov otstavkaǵa ketip, onyń ornyna premer-mınıstr Sadyr Japarov memleket basshysynyń laýazymyn ýaqytsha atqarmaq. Alaıda kórshi eldegi jaǵdaı munymen turaqtaldy dep aıtýǵa áli erte sııaqty.
S.Jeenbekov 15 qazan kúni Qyrǵyzstan azamattaryna eldegi qalyptasqan qoǵamdyq-saıası jaǵdaıǵa baılanysty úndeý jasady. Onda prezıdent saıası ahýaldyń turaqtanbaǵanyna baılanysty osyndaı sheshimge kelgenin málimdedi.
«Elimizdiń astanasy Bishkek qalasynda qoǵamdyq-saıası jaǵdaı kúrdeli bolyp otyr. Keshe Joǵarǵy keńes úkimet quramyn bekitti, men Qyrǵyz Respýblıkasy prezıdentiniń tıisti taǵaıyndaýlar týraly jarlyǵyna qol qoıdym. Biraq bul shıelenisken jaǵdaıdy qalpyna keltirmedi. О́kinishke qaraı, agressııa azaımaǵan. Meniń tez arada otstavkaǵa ketýimdi talap etip jatyr. Qazirgi jaǵdaı ekijaqty qaqtyǵysqa jaqyn. Bir jaǵynan – narazylyq bildirýshiler, ekinshi jaǵynan – quqyq qorǵaýshylar. Áskerı qyzmetkerler men quqyq qorǵaý organdary Memlekettik rezıdensııany qorǵaý úshin qarý qoldanýǵa mindetti. Mundaı jaǵdaıda qan tógiletini sózsiz. Men eki tarapty da arandatýshylyqqa berilmeýge shaqyramyn», dedi S.Jeenbekov.
Sondaı-aq ol Qyrǵyzstandaǵy beıbitshilik, el bútindigi, halyqtyń birligi men qoǵamdaǵy tynyshtyqty bárinen joǵary qoıatynyn jetkizdi. Sondyqtan osyndaı qadamǵa baryp otyrǵanyn aıtty.
«Men úshin árbir otandasymnyń ómirinen asqan eshteńe joq. Men bılikke talaspaımyn. Qyrǵyzstan tarıhynda óz azamattaryna oq jaýdyryp, qan tókkizgen prezıdent retinde qalǵym kelmeıdi. Sondyqtan men otstavkaǵa ketý jóninde sheshim qabyldadym. Japarov pen basqa saıasatkerlerden óz jaqtastaryn el astanasynan alyp ketip, Bishkek turǵyndaryna beıbit ómirdi qaıtaryp berýdi suraımyn. Eshqandaı bılik elimizdiń bútindigi men qoǵamdaǵy tatýlyqtan artyq emes» delingen úndeýde.
Esterińizde bolsa, 4 qazanda Qyrǵyzstanda parlamenttik saılaý ótken-di. Daýys berýdiń qorytyndysyna sáıkes, parlamentke 4 partııa ótip, «Bırımdık» partııasy – 46, «Mekenım Kyrgyzstan» partııasy – 45, «Kyrgyzstan» partııasy – 16, «Bútún Kyrgyzstan» partııasy 13 depýtattyq mandat ıelengen-di. Biraq oppozısııalyq partııalar saılaý nátıjesimen kelispeıtinin bildirip, mıtıngke shyqty. Osylaısha «Alataý» alańyna jınalǵandar áýeli daýys berý qorytyndysyn joqqa shyǵaryp, qaıtadan saılaý ótkizýdi talap etken. 5 qazan kúni narazylar prezıdent rezıdensııasyn basyp aldy.
Sherýshilerdiń bir toby Ulttyq qaýipsizdik memlekettik komıtetiniń ǵımaratyna shabýyl jasap, tergeý ızolıatorynda jatqan burynǵy prezıdent Almazbek Atambaevty shyǵardy. Sondaı-aq tań atqanǵa deıin túrmede jatqan burynǵy premer-mınıstr Sapar Isakovty, burynǵy depýtat Sadyr Japarovty bosatyp aldy.
Eldegi beı-bereketsizdik munymen bitken joq. Alańǵa atoılap shyqqan aıyr qalpaqty aǵaıyn memlekettik múlikti talan-tarajǵa salýǵa da kirisipti. Mundaı beıbastyq jalǵasa berer me edi, keıinirek eriktiler tonaýshylarǵa qarsy top quryp, mańyzdy nysandardy qorǵaýǵa aldy.
Sondaı-aq osy kúni Joǵarǵy keńestiń depýtattary ekige bólinip, jıyndaryn ótkizdi. Olardyń bir toby Joǵarǵy keńestiń spıkeri Dastanbek Jumabekovtiń, úkimet basshysy Kýbatbek Boronovtyń óz yqtııarymen qyzmetinen bosatý týraly ótinishin qabyl alyp, Joǵarǵy keńestiń tóraǵasy etip burynǵy depýtat Myqtybek Abdyldaevty, úkimet basshysy etip Sadyr Japarovty taǵaıyndady. Keıinirek Joǵarǵy keńestiń tóraǵasy bolyp Qanat Isaev saılandy.
Degenmen keıinirek S.Japarovtyń premer-mınıstr laýazymyna saılanýy zańsyz ekenin alǵa tartqandar kóp boldy. О́ıtkeni parlament otyrysynda qajetti kvorým jınalmaǵan. 14 qazanda depýtattardyń kezekti otyrysy ótti. Onda Japarovtyń úkimet basshysy laýazymyna kandıdatýrasy maquldandy. Bekitý týraly qaýly prezıdentke jiberilip, oǵan S.Jeenbekov qol qoıdy.
Al 15 qazanda S.Japarov prezıdent laýazymyn ýaqytsha atqarý mindetin óz moınyna alǵanyn habarlady. Ol bul sózin úkimet úıi janyndaǵy mıtıngige qatysýshylarmen kezdesýde aıtty.
«Prezıdent Sooronbaı Jeenbekov otstavkaǵa ketý týraly ótinish jasady. Joǵarǵy keńes spıkeri Qanat Isaev ta prezıdent mindetin atqarýdan bas tartyp, ol da ótinish jazdy. Prezıdenttiń jáne premer-mınıstrdiń quzyreti maǵan ótedi», dedi S.Japarov.
Osy oraıda Qazaqstannyń Syrtqy ister mınıstri Muhtar Tileýberdi kórshi eldegi jaǵdaıǵa qatysty málimdeme jasap, ondaǵy jaǵdaıdyń turaqtalyp kele jatqanyna rızashylyq bildirdi.
«Kórshi memlekettegi oqıǵalardy tek qana ishki máselesi retinde qarastyra otyryp, jańadan qurylǵan úkimetti qazirgi kúrdeli saıası jaǵdaıda óz áreketterin turaqtylyq, quqyq ústemdigi, qoǵamdy biriktirý, ekonomıkalyq damý úshin jaǵdaı jasaýǵa baǵyttaýǵa shaqyramyz. Eldiń barlyq saıası kúshteriniń Qyrǵyz Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń normalary men qaǵıdattaryn qatań saqtaı otyryp, daǵdarys jaǵdaıynan abyroımen shyǵýǵa múmkindik beretin salmaqty jáne isker sheshimderdi izdeýge bar kúsh-jigerin jumsaıtynyna úmit artamyz» delingen habarlamada.
Aldyn ala esepteý boıynsha, Qyrǵyzstandaǵy saıası turaqsyzdyq saldarynan 10 qazandaǵy shyǵyn kólemi 8 mlrd somdy qurady nemese búkil el boıynsha 104 mln dollarǵa jýyq kiristen qaǵyldy. Mundaı derekterdi Qyrǵyzstan bıznes-qaýymdastyǵy ulttyq alıansy usynyp otyr.
Sarapshylardyń pikirinshe, shamamen 210 mln dollardy quraıtyn jıyrmadan astam kelisimshart pen bıznes-jobalardan qaǵylǵan. Saıası turaqsyzdyq saldarynan mıllıardtaǵan som joǵaltyp, jumyssyzdyq, salyqtar men tólemder jospary kóbeıip, eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıy nasharlaýy múmkin.