«Týǵan el – altyn besigim!» jáne «Týǵan jerge – taǵzym!» aksııalarynyń bes jyldyǵy kendi Altaıda keń kólemde atalyp ótti.
О́ńir basshysy Berdibek Saparbaevtyń bastamasymen dúnıege kelgen «Týǵan el – altyn besigim!» jáne «Týǵan jerge – taǵzym!» aksııalary bir maqsattan týǵan eki sharany kózdeıdi.
.«Týǵan el – altyn besigim!» jáne «Týǵan jerge – taǵzym!» aksııalarynyń bes jyldyǵy kendi Altaıda keń kólemde atalyp ótti.
О́ńir basshysy Berdibek Saparbaevtyń bastamasymen dúnıege kelgen «Týǵan el – altyn besigim!» jáne «Týǵan jerge – taǵzym!» aksııalary bir maqsattan týǵan eki sharany kózdeıdi. Birinshisi – kindik qany tamǵan ólkede bilim alyp, ózderiniń iskerligi men talap-jigerleri arqasynda kásipkerlikti meńgergen, keıinnen baqýatty adamdar qataryna qosylǵan soń tapqan tabysynyń bir bóligin týǵan jerlerine arnaǵysy keletin azamattardy izdestirý, solar arqyly ıgilikti isterge jol ashý. Ekinshisi – óner men mádenıet, ádebıet pen ǵylym salasynda aty shyǵyp, el mereıin asyrǵan zııaly qaýym ókilderin jastar tárbıesine jumyldyrý. Mine, osyndaı ónegeli aksııa nátıjesinde bes jyl ishinde óńirde 300-den astam mádenıet ǵımarattary jóndelip, 4 mıllıard teńgeniń ónimderi jármeńkelerde saýdalanǵan. Al óńirden shyqqan tanymal tulǵalar 20 mıllıard teńge óz qarjylaryna balabaqsha, sport keshenderin, qonaqúı, basqa da áleýmettik ǵımarattardy salyp beripti.
О́tken senbide Jarma aýdanynyń ortalyǵy Qalbataýda qos aksııanyń 5 jyldyǵy keń kólemde atalyp ótti. Eń aldymen oblys ákimi B.Saparbaev bastaǵan top shalǵaıda jatqan Jaryq aýylyna keldi. Bul jerde óńir basshysyn ataqty balýan Dáýlet Turlyqanov, Jarma aýdanynyń ákimi Ánýarbek Muqtarhanov, aýyl aqsaqaldary men turǵyndary qarsy aldy. Dáýlet Bolatuly aýyldyń 220 adamyn jumyspen qamtamasyz etip otyr. Osy joly jerlesterine eki kombaın, eki traktordy syıǵa tartty.
– Elbasynyń Qazaqstan halqyna Joldaýynda otandyq óndiristi damytý mindeti qoıylǵany belgili. Berdibek Máshbekulynyń bastamasyna ún qosyp Jaryq aýylynda quny 35 mıllıon teńge bolatyn toıhanany salyp berdim. Ol búgin ashylmaq. Aýyl turǵyndary bıyl 4 myń gektarǵa arpa, bıdaı egip, gektarynan 15 sentnerden altyn dán jınap aldy. Amanshylyq bolsa, oraqta erekshe kózge túsken úzdikter búgin marapattalmaq. Aýdan ortalyǵy Qalbataýda 280 mıllıon teńgege óz qarjyma sport jáne densaýlyq kesheni qurylysyn bastadym. Ol keler jyly paıdalanýǵa berilmek. Kindik qanym tamǵan ólkeden ózimniń izbasarlarym shyǵyp jatsa, eldiń abyroıy emes pe, – deıdi Álem, Eýropa chempıony, qos Olımpıada oıyndarynyń júldegeri Dáýlet Turlyqanov jurtshylyqpen kezdesýde. Budan keıin óńir basshysy Berdibek Máshbekuly «Týǵan el – altyn besigim!» aksııasynyń máni men maǵynasy jaıly aıta kelip, Dáýlet Turlyqanovtyń óz jetistikterin jerlesteri ıgiligine arnap otyrǵanyn tilge tıek etti. Qos azamat Saıat pen Jumadilge jańa traktordyń kiltin tabys etip, bıik belesterdi baǵyndyra berýine sáttilik tiledi.
Túske deıin Jaryq aýylynda «Jumyspen qamtý-2020» baǵdarlamasy boıynsha iske qosylǵan dárihananyń, «Bekzat» saýda úıiniń saltanatty ashylýy bolyp ótti. Shaǵyn aýylda dárihananyń ashylýy kópshilikti qýantyp tastady. Bekzat Muqaev degen azamat 3,5 mıllıon teńge nesıe alyp dárihanany iske qosqan. О́ńir basshysy dárilerdiń shyǵarylǵan ýaqytyn kórip, merzimi ótip ketken dári-dármektiń qaýipti ekenin, satyp alǵan kezde saq bolýy qajettigin eskertti.
Arshaly aýyly О́skemennen 200 shaqyrym, Almatydan 890 shaqyrym shalǵaıda jatyr. Altaıdyń qaqaǵan qysy men aqtútek boranynda jolda qalǵan jolaýshylar qaıda panalaıdy? Mine, osy problemany sheshýge Semeıdiń isker azamaty Serikbosyn Beısenbaev belsene aralasqan eken. Arshaly aýylynyń mańynda, jol jıeginde, tabıǵaty kóz tartatyn taý betkeıinde «Maraldy» kempıngin 80 mıllıon teńge óz qarjysyna turǵyzypty. Kempıngte jaıly, jıhazdary kóz tartatyn 10 bólme, qoǵamdyq tamaqtandyrý, kólik jóndeý stansasy bar.
– Arshaly aýylynyń turǵyndaryn qýanyshtarymen quttyqtaımyn. О́ńirde týrızmdi damytý úshin osyndaı ǵımarattardy kóp salý kerek. Qysta jolaýshylar jolda qalyp qoısa osynda kelip panalaıdy. 150 oryndyq ashana, qonaqúı árqashan ázir. Bólmelerde ystyq sý, dýsh bar. Serikbosyn Qonysbekulynyń «Týǵan jerge – taǵzym!» aksııasyna ún qosyp, jerlesterin qýantqany, 15 adamǵa jumys taýyp berýi úırenetin úrdis, dedi Berdibek Máshbekuly kempıngtiń ashylýy saltanatynda.
Aýdan ákimdiginiń májilis zalynda ótken oblys ónerpazdarymen kezdesýinde óńir basshysy mádenıet pen ónerdi damytýǵa laıyqty úles qosyp júrgenderdi marapattady, baǵaly syılyqtardy tabys etti. Aıta ketý kerek, munyń aldynda Mádenıet úıinde oblys ákiminiń orynbasary Jaqsylyq Omar ártúrli nomınasııa boıynsha top jarǵandarǵa qurmet kórsetken bolatyn.
Aýdan ortalyǵy Qalbataý aýyly kórkeıip, kelbetimen kópshilikti súısindirýde. Kóshelerdiń barlyǵyna asfalt tóselgen, Batyrlar alleıasy alystan men mundalaıdy, dámhanalar men meıramhanalar, dúkenderge san jetpeıdi. Ánýarbek Mýhtarhanov basqaratyn bul aýdanda shaǵyn jáne orta kásipkerlikke qatty kóńil bólinetindigi anyq ańǵarylady. Kúrdeli jóndeýden ótken Mádenıet úıi kirse shyqqysyz. Aýdannyń mádenıet salasyn basqaratyn óner janashyry, «Qurmet» ordendi Amanjol Dáýitovtiń jetekshiligimen ónerpazdar respýblıkalyq jáne halyqaralyq baıqaýlarda san ret top jarǵan. Jańadan boı kótergen ortalyq alańǵa aýdandyq bıýdjetten 30 mıllıon teńge bólinip, onyń qurylysy ádemi etip salynypty. Ár aýdannan kelgen ókilder osyndaǵy dostyq alleıasyna aǵash kóshetterin otyrǵyzdy. Oblys ákimi aýdan jáne qalalardy, «Týǵan el – altyn besigim!» aksııasynyń qorytyndysynda sýyrylyp alǵa shyqqandardy ártúrli nomınasııa boıynsha marapattady. Budan keıin «Qoljetimdi turǵyn úı-2020», «Jumyspen qamtý-2020» baǵdarlamalary boıynsha salynǵan 5 eki páterli jáne 10 turǵyn úıdiń kiltin turmysy nashar jandarǵa, jas otbasylarǵa tapsyrdy. Sońǵysyna respýblıkalyq bıýdjet 70 mıllıon, al alǵashqysyna jergilikti bıýdjetten 106,5 mıllıon teńge qarjy bólinipti. Turǵyn úıler sapaly salynǵan.
Keshkilik aýdandyq Mádenıet úıinde «Týǵan el – altyn besigim!» aksııasynyń qorytyndy gala konserti bolyp, merekelik otshashý Qalbataý aýylyn araıǵa bólep tastady. Aýyl turǵyndary túnniń bir ýaǵyna deıin bı bılep, óleń aıtyp, kóńil kóterdi. «Týǵan el – altyn besigim!», «Týǵan jerge – taǵzym!» aksııalarynyń tárbıelik máni bar ekenine kópshiliktiń kózi jetti. Aldaǵy ýaqytta shyraıly Shyǵysta ómirsheń bastama jalǵasa bermek.
Ońdasyn ELÝBAI,
«Egemen Qazaqstan».
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Jarma aýdany.
Sýretti túsirgen avtor.