Tuman sekildi aýa raıy qubylysy avtokólikterge jol júrýge aıtarlyqtaı kedergi keltiredi. Osy kederginiń aldyn alý maqsatynda AQSh-taǵy Stenford ýnıversıtetiniń ǵalymdary bulttar men qalyń tumannyń ar jaǵynda ne bar ekenin kórýge múmkindik beretin tehnologııany oılap tapty.
Zertteýshiler aınaladaǵy zattardy taný úshin drondarda qoldanylatyn júıeni negizge alady. Júıege arnaıy lazer ornalastyrylyp, qoldanystaǵy jabdyqqa úsh ólshemdi jasyryn nysandardy anyqtaýǵa múmkindik beretin erekshe algorıtm qosylǵan. Algorıtm boıynsha júıede shaǵylysqan jaryq bólshekterin qoldana otyryp, ǵalymdar shaǵylysqan zattardyń sýretterin qalpyna keltirýge qol jetkizgen.
Osy oraıda qondyrǵynyń ómirsheńdigin baıqaýǵa bolady. Sebebi zertteýshiler qalyńdyǵy 5 mm bolatyn foton arqyly aınaladaǵy zattardy baqylap, olardyń túr-túsin anyqtaǵan. Máselen, lazerdiń sáýlesi kedergiden ótip, obektige jetedi. Al odan shaǵylysyp shyqqan birneshe foton qaıtyp oralady.
Qondyrǵy – avtokólikterge jol júrgende, ásirese, nóserli jańbyrda nemese tumandy aýa raıynda kómektesýge arnalǵan. Munyń bárin medısınalyq zertteýler úshin de qoldanýǵa bolady.
Qazirgi ýaqytta tehnologııa áli jetilmegen jáne kúrdeli jóndeýden ótýi tıis. Osyǵan oraı zertteýshiler olardyń jańa júıesi avtonomdy kólikterdi qaýipsiz ete alady dep sanaıdy. Atalǵan sheshim keń kólemde paıda bolmas buryn, ony taǵy birneshe synaq kútedi.
Budan bólek, MIT Media Lab-tyń zertteýshiler toby da tuman arqyly nysandardy tanýǵa qabiletti beıneleý júıesin usyndy. Atalǵan qondyrǵy ushqyshsyz ushatyn avtokólikterdiń navıgasııalyq júıesine ornalastyrylǵan. Tipti adamdar olardy kóre almasa da, qashyqtyqty anyqtaı alady. Soǵan sáıkes zertteýshiler ToF (time-of-flight) kamerasy men matematıkalyq statıstıka ádisterin qoldandy. Shaǵylysqan jaryq qaıtyp keletin ýaqytty belgileıdi jáne sáýleler tumandy seıiltedi. Degenmen, zertteýshiler tumanmen shaǵylysqan jaryqtyń júrý ýaqyty gamma taralýynyń statıstıkalyq modelin ustanatynyn anyqtady.
Sol sebepti joba jetekshileri júıeniń jumysyn baǵalaýda jaryqtyń mólsherin sıpattaıtyn optıkalyq qalyńdyqty ólshedi. Bul mán qashyqtyqqa táýeldi emes, sondyqtan 1 metr qashyqtyqtan 30 metr qashyqtyqqa deıin optıkalyq qalyńdyqty kóre alady.
MIT Media Lab-tyń aspıranty, joba jetekshisi Gaı Satat: «Qondyrǵy óte qarapaıym negizde ázirlengen. Eger siz esepteýler men tehnıkany kózbe-kóz alyp qarasańyz, onyń tıimdi qondyrǵy ekenin bile alasyz. Ol tuman men onyń tyǵyzdyǵy týraly aldyn ala málimetterdi qajet etpeıdi. Kerisinshe, ony qalyń tumandy kezderde tıimdi paıdalanýǵa múmkindik beredi», deıdi ol.