Karantın talaby kúsheıe me?

Munyń sebebi – Batys Qazaqstan oblysynda koronavırýs juqtyrǵandar sany kóbeıip barady. Máselen, sońǵy aptada qaterli dertti 47 adam juqtyrǵany anyq­talǵan. Oblystyń bas memlekettik sanı­tarlyq dárigeri Muhamǵalı Aryspaev­tyń aıtýynsha, Sovid-19 ınfeksııasyn juq­tyrǵandar shetelden kelgender arasynda kóbirek kezdesken eken. Alaıda osy ap­tada naýqas adammen qarym-qatynasta bol­ǵandardyń aýrý juqtyrýy arta túsipti. Aýyr­ǵandar arasynda egde jastaǵylar kóp. Tipti balabaqsha qyzmetkerleri men medısına salasynyń mamandary da bar. Bul qaterli indettiń odan ári el ishine tez taralyp, jazdaǵydaı tótenshe jaǵdaı týyndatpaı ma dep qaýiptenedi mamandar.

– Koronavırýstyń kóbeıip bara jatqany – halyq saqtyq sharalaryna saldyr-salaq qarap ketti. Qazir anyqtalǵan naýqastardyń 40 paıyzyn biz emhanadan, epıdemııalyq qadaǵalaý kezinde anyqtap otyrmyz. Naý­qastardyń basym kóbi úı jaǵdaıynda juq­tyrǵandar, – deıdi M.Aryspaev.

Jazdaǵy qıyn jaǵdaıdy – aýrýhanalar lyq tolyp, dáriger jetpeı, dármek tappaı sabylǵan qıyn kezderdi halyq umy­typ ketkeni me? Qaıtadan qatań shara­lar engizý kerek pe? Mine, osy másele Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi Ǵalı Esqa­lıev­tiń tóraǵalyǵymen ótken koronavırýspen kú­res jónindegi jedel shtab otyrysynda qy­zý talqylandy.

Shynynda da qaýiptenýge negiz bar. Bes gýbernııasymen shektesip jatqan Reseı Fede­rasııasynda qazir kún saıyn koronavırýs juqtyrǵan adam sany 16 myńnan asyp barady eken. Oral qalasyna tikeleı ushaq qatynasy bar Germanııa men Túrkııada da jaǵdaı máz emes. 6 qazannan beri oblys aýmaǵyna PTR-testsiz kirgen 679 adamnyń 15-inen koronavırýs tabylypty. Bul rette ákim saqtyq sharalaryn kúsheıtý kerek eke­nin basa aıtty.

Indet irgege kelip tursa da halqymyz baıa­ǵy ádetinen qaı­ta qoımaǵan. Oral qa­la­­syn­daǵy meıram­hana-kafelerde toı-toma­laq jasyryn ótip jatyr. Shtab otyrysynda karantın talaptaryn buzyp, kópshilik jıyn ótkizgen meıramhanalar men kafelerdiń tizimi jarııa boldy. Máselen, «Grand Zodiak» meıramhanasy qazannyń 2-si men 18-i kúni jasyryn toı ótkizip, kózge túsken. «Albına», Jaiyq Hall banket zaldary, Lemon, «Vstrecha» ka­feleri, «Iýbıleınyı», «Jeruıyq», Gold Chaihana, «Kaspıı», «Aızat» meıramhanalary da karantın talap­taryn birneshe márte buzǵan. Karantın tártibin tekseretin monıtorıngtik toptyń tiziminde Oral qalasyndaǵy 50-ge jýyq demalys oryn­darynyń ataýy bar.

Bir qyzyǵy, tekserýshiler toby men meı­ramhana ıeleriniń arasynda kádimgideı maıdan júrip jatqandaı. Halyq toı ótkizgende jarııa bolyp qalmaý úshin talaı qıturqy áreketke, ádis-aılaǵa barady. Toıǵa barǵandar kóligin ár jerge jasyryp qoıady nemese taksımen barady. Toı óte­tin zaldardyń terezesi tumshalanyp, esigi kilt­ke jabylady. Tekserýshiler kelgende shyǵa qashatyn qosalqy esik te aldyn ala oılas­­tyrylǵan. Tipti tekserýshiler kelgen­de esigin ashpaı, polısııanyń talabyna da ba­ǵyn­­­baıtyn meıramhana ıeleri az emes eken.

Jıyn kezinde óńir basshysy oblys prokýrory men polısııa departamenti basshysymen keńesip, monıtorıng top múshelerine qajet bolǵan jaǵdaıda jasyryn toı ótkizip jatqan meıramhanalardyń esigin buzyp kirýdi tapsyrdy.

Jaqynda ǵana áleýmettik jelide Aq­jaıyq aýdanyndaǵy Aqjol aýyldyq okrýgi­niń ákimi ulynyń toıyn Oral qalasyndaǵy meıramhanalardyń birinde ulan-asyr toılap jatqany týraly aqparat taraǵan bolatyn. Shtab otyrysynda bul másele de aıtyldy. Ǵalı Esqalıev oblys ákimi apparatynyń jetekshisine bul aqparat boıynsha qyzmettik tekseris júrgizýdi tapsyrǵanyn aıtty.

– Qyzmettik tergeý jasańyzdar. Eger bul oqıǵa rastalsa, ondaı adamǵa memlekettik qyz­mette oryn joq. Aýyl ákimi me, aýdan ákimi me, talap birdeı. О́zi halyqqa úlgi bolý­dyń ornyna osyndaı áreket jasap jatsa, bul memlekettik saıasatqa qaıshy keledi. Eger memlekettik qyzmetker osyny túsin­bese, onda qarapaıym halyqtan ne suraı­myz? – dedi óńir basshysy.

Ákimniń aıtýynsha, koronavırýs juqtyr­ǵan naýqasty emdeý úshin bir adamǵa bir kúnde 33 500 teńge bıýdjet qarjysy jumsalady eken. Bir adamnyń emdeý kýrsy keminde 10 kúnge sozylady. Odan keıin naýqas úıde emdeledi. Mine, osynyń bárin qosqanda bir adamdy Sovid-19 indetinen qutqarý úshin sha­mamen 500 myń teńge ketedi. Ǵ.Esqalıev osyn­daı jaǵdaıda karantın tártibin buzý, vırýs­tyń taralýyna jol berý memleketke, qo­ǵamǵa jasalǵan úlken zııankestik dep sanaıtynyn jetkizdi.

Elimizde tótenshe jaǵdaı jarııalanǵaly beri Batys Qazaqstan oblysynda karantın tártibi 2 813 márte buzylǵan eken. Shekteý sharalary jeńildetilgen tamyz-qazan aılarynda 218 ret tártip buzýshylyq tirkelgen.

– Sońǵy kezde jıilep ketken jol-kólik apaty men jasyryn toı ótkizýdiń aldyn alý úshin saǵat 23.00-den keıin kólik qozǵalysyna tyıym salý qajettigin oılastyramyz, – deıdi oblys ákimi.

Áleýmettik jelide de batysqazaq­stan­dyqtarǵa koronavırýstan saqtaný jaıly úndeý joldaǵan Ǵ.Esqalıev óńirdegi kásip­oryndar men shaǵyn bıznes basshylaryna da óz qaraýyndaǵy azamattardy saqtandyrý úshin barlyq jaǵdaıdy jasaýdy surap otyr.