Qarýly Kúshter: Boryshtan jaýyngerlik jattyǵýǵa deıin

Otandy qorǵaý – boryshyń  

Kúzgi áskerge shaqyrý naýqany bas­taldy. Atyraý oblysynan 700-ge jýyq jastyń áskerge atanatyny belgili boldy. Oblystyq Qorǵanys isteri jónindegi departament bastyǵynyń orynbasary jasaqtaý basqarmasynyń bastyǵy, ma­ıor Aıdos Amanǵalıevtiń aıtýynsha, shaqyrylýshylardy áskerı bólimderge attandyrý aldynda mindetti túrde PTR-test ádisimen koronavırýsqa qarsy zert­hanalyq zertteý júrgiziledi. Al ás­kerı bólimge kelgennen keıin jas sarbazdar eki aptalyq karantınge ornalasady. Sondaı-aq  medısınalyq tekserý júrgizilip, áskerge shaqyrylýshynyń áleý­mettik-psıhologııalyq mártebesi bel­gilenedi.

Onyń aıtýynsha, áskerge sha­qyry­lýshylardy irikteý men bólý barysynda densaýlyq jaǵ­daıy, buǵan deıin al­ǵan mamandyǵy eskeriledi. Áskerge at­t­anatyndardyń  qatarynda Atyraý qalasynyń turǵyny Erasyl Tabyldıev. Ol bıylǵy kol­ledj bitirdi.

– Bizdiń áýlettegi azamat­tar­dyń bári ás­ker qatarynda bol­ǵan. Sondyqtan men de ás­kerge barýǵa bala kezimnen da­ıyn­dalǵan edim. Áskerdegi bir jylda naǵyz azamat retinde shyń­­da­latynyma senimdimin, – deıdi Era­syl Tabyldıev.

Jaqynda medısınalyq tekserýden ótken atyraýlyq 100 boz­­bala oblystyq Qorǵanys is­teri jónindegi departamenti ja­­­­­nyn­daǵy jınaqtaý pýnktine jınaldy. Munda olarǵa áskerı kıim berildi. Endi olar ońtústik óńirdegi áskerı bólim­de qyzmet etedi.

– Shaqyrý qaǵazyn alǵan soń dereý shaqyrý pýnktine kel­dim. Medısınalyq komıs­sııadan óttim. Qazaqstan Respýb­lıkasynyń azamaty retinde Qarýly Kúsh­ter qatarynda qyzmet etýge daıynmyn, –  deıdi áskerge attanyp bara jatqan Ravıl Jolaman.

Oblystyq Qorǵanys iste­ri jónindegi departament basty­ǵynyń orynbasary, kapıtan Jas­ulan Satbaldıevtiń aıtýyn­sha, bıyl oblystyq medısınalyq komıs­sııanyń quramyna ınfek­sıo­­­nıst dárigerler engizilipti. Al shaqyry­lý­­shylar áskerı bólim­­derge attanar al­dynda min­detti túrde PTR ádisimen qa­ýipti indet­ke qarsy zerthanalyq test tap­sy­rady. Sonymen qatar olarǵa ın­­feksııalyq bakterııaǵa qarsy zararsyz­dandyrý úshin gel, medı­sınalyq qol­ǵaptar men maskalar beriledi.

– Bizdiń oblystan UQK She­kara qyz­metiniń áskerı bó­lim­­derin jasaqtaý jos­­pary tolyq­taı oryndaldy. Endigi kezekte Qorǵanys mınıstrliginiń ás­ke­rı bólimderin tolyqtyrý úshin me­dı­­sınalyq komıssııanyń oń qory­tyn­dysyn alǵan shaqyrylý­shylardy ás­kerı bólimderge attandyrýdy bastadyq, – deı­di oblystyq Qor­ǵa­nys is­te­ri jónindegi departament bastyǵynyń oryn­basary, kapıtan Jasulan Sat­baldıev.      

Áskerı tehnıka árkez daıyn

«Batys» óńirlik qolbasshyly­ǵynyń áskerı mamandary 1500-den astam qarý-jaraq pen ás­kerı tehnıkany qysqy jumys re­jimine aýystyrýǵa daıyndady. Al mundaı daıyndyq birneshe kezeńnen turady. Daıyndyq ke­zinde áskerı jáne arnaıy teh­nıkalarǵa sapaly qyzmet kór­setilip, qarýdyń jaı-kúıi tek­seriledi. Ál­­bet­te, anyqtalǵan kem­­­shilikterdi túze­tý úshin arnaıy sharalar qolǵa alynady.

Bastapqy kezeńde áskerı bó­lim­der­de barlyq sanattaǵy ás­ke­rı qyz­met­­shi­lermen urys ma­shı­nalardyń park­terinde maý­symdyq jumystardy uıym­dastyrý, sondaı-aq tehnıkamen jumys isteý kezinde qaýipsizdik sharalaryn saqtaý týraly sabaq­tar ótkizildi. Daıyndyq jáne teh­nıkalyq qyzmet kórsetý ju­mys­tarynyń tehnologııasy men dáıektiligi, sýyq mezgilde jab­dyq­tar men qarýdy qoldaný erek­shelikteri men tártibi jan-jaqty zertteldi. Keıin áskerı qyzmetshiler belgilengen qyzmet merzimi ótken komponentter men qosalqy bólshekterdi aýystyrýdy qolǵa aldy. Sonymen qatar olar jaýyngerlik mashınalardy qosalqy bólshektermen, ózge de kerek-jaraqtarmen tolyqtyrdy.

– Qazirgi ýaqytta ár áskerı bólim­de segizge jýyq beket pen qyzmet kórsetý aımaǵy uıymdas­tyryldy. Aqaýlardy anyqtaý sharalary júrgizilýde. Áskerı bólimder men bólimsheler aldyn ala qajetti qosalqy bólshek­ter­men, qu­ral­darmen, sonymen birge janar-jaǵar­maı­dyń bar­lyq túrimen qamtamasyz etil­gen. Áskerı qyzmetshilerge belgilen­gen ýaqytta salqyndatatyn su­ıyq­­­tyqtardy, súzgi ele­ment­­te­rin, tozǵan rezeńke buıym­­dar­dy, maılardy aýys­tyrý, túrli ból­shekter men meha­nızm­der­di rettep, jón­deý júrgizdi, – deı­di «Batys» óńirlik qol­basshy­ly­ǵynyń tehnıkalyq qyzmet kór­­setý basqarmasynyń aǵa ofı­­seri, podpolkovnık Sergeı Oblajenko.

Jattyǵýda qıyn bolǵanmen...

Atyraý garnızonynda «Altyn jebe – 2020» arnaıy ope­­rasııalar kúsh­teriniń kom­ponentterin keshendi tekserý bas­taldy. Osyǵan oraı «Batys» óńir­lik qolbasshylyǵynyń arnaıy jasaq­tary dabyl boıynsha kóterildi. Is-shara Qorǵa­nys mınıstriniń birinshi orynba­sary – Qarýly Kúshter Bas shta­­bynyń bastyǵy, general-leı­tenant Murat Bekta­nov­­tyń bas­shylyǵymen uıymdasty­ryldy.

Dabyldyń negizgi maqsaty – arnaıy bólimderdiń jaýyn­gerlik daıyn­dyǵynyń jaı-kúıin, jaýyn­gerlik tapsyrmany ýaqy­tyn­da oryndaý múm­kin­digin tekserý, sondaı-aq bar­lyq sanat­taǵy ás­kerı qyz­metshilerdiń dalalyq daıarlyq deńgeıi men kásibı daıarlyǵyn arttyrý.

– Áskerı bólimdi tekserý ke­zinde bó­limsheler dabyl boıynsha kóteri­lip, oqý-jattyǵý po­lıgondaryna shy­­ǵa­ryldy. Ás­kerı qyzmetshiler laýa­zym­­daryna sáıkes topografııa, jary­lý isi, radıasııalyq, hımııalyq jáne bıologııalyq qorǵanys, medı­sına­­­lyq daıyndyq jóninde arnaıy synaqtar tapsyrdy. Qoıan-qoltyq urys daǵdylaryn kór­setti. Sonymen qatar  áske­rı qyz­metshiler qarańǵy ýa­qyt­­ta tolyq quramda 10 shaqy­rym­dyq marsh jasap, oqý-tak­tı­kalyq atystardan jaq­sy nátı­jelerdi kórsetti, – deıdi bó­lim komandıri, podpolkovnık Es­bolat Nure­keshev. – Tekseris ke­zinde armııalyq taktıkalyq atys jat­tyǵýlaryn oryndaý men artıllerııa atysyn túzetýge, táý­lik boıy armııalyq avıasııany júrgizýge erekshe nazar aýdaryldy.

Budan keıin «Batys» óńirlik qol­basshylyǵynyń áskerı bólim­deri qory­­tyndy tekserýden ótti. Aqtaý, Aqtó­be jáne Atyraý gar­nızondarynyń bar­lyq áske­rı bóliminde bólimshelerdiń jaýyn­­gerlik daıarlyq deńgeıi men ja­ýyn­­gerlik múmkindigin baǵalaý úshin aýqymdy qorytyndy tekserýge qatysty. Qorytyndy tekserý áskerı bólimderdiń turaqty ornalasý pýnktterinde jáne oqý polıgondarynda qabyldandy.

Tekseris kezinde taktıkalyq, arnaıy daıyndyq, jaýyngerlik mashınalardy júrgizý, áskerı topografııa, ınjenerlik, dene jáne atys jattyǵýlary tolyq baǵa­lanady. Sondaı-aq óńirlik qolbasshylyq tarapynan quryl­ǵan komıssııalar qarý-jaraq pen­ áskerı tehnıkanyń jaı-kú­ıin, áskerı bólimderdiń ja­ýyn­­­gerlik daıyn­dyqty tike­leı basqarý jónindegi jumys­ty uıym­das­tyrý júıesin, jaýyn­gerlik jáne jumyldyrý daıyn­dyǵyn tek­seredi.

Árbir sarbazdyń daıarlyǵy jalpy jáne arnaıy pánder boıynsha baǵa­lanady. Máselen, baılanys bólim­sheleriniń áskerı qyzmetshileri úshin qorytyndy tekserýden ótý kezindegi basty talap – taktıkalyq jáne arnaıy daıyndyq. Munda olar beki­tilgen normatıvterge sáıkes shtattyq radıostansany, baılanys qurylǵylaryn ornalastyrý men bólshekteýge arnalǵan synaqtardy oryndaıdy. Qory­tyndy tekseris nátıjesimen bar­lyq áskerı qyzmetshige jeke daıarlyq deńgeıine sáıkes kele­tin synyptyq biliktilikter taǵaıyn­dalatyn bolady.

Alǵashqy kezeńniń jeńimpazdary

«Aıbyn» áskerı-patrıottyq jastar jıynyna elimizdiń bar­lyq aımaǵynan 39 komanda qa­tysýda. Onyń ishinde respýb­lıka­lyq «Jas ulan» mek­tep­teri, oblystyq áskerı mek­tep-ınternattary, Qarýly Kúsh­ter­diń áskerı-patrıottyq klýbtary, UQK Shekara qyz­meti, IIM Ulttyq ulany, basqa da áskerler men áskerı quramalardyń tár­bıe­lenýshileri bar. Qatysý­shy­lardyń jalpy sany – 585 adam. Al «Batys» óńirlik qol­bas­shylyǵynyń «Batys» jáne Atyraý oblystyq dene shy­nyq­tyrý jáne sportty damytý orta­ly­ǵynyń «Mahambet» ás­kerı-pa­trıot­tyq klýbtary «Aıbyn» ás­kerı-patrıottyq jastar jıy­ny­nyń kezeńdik jeńimpazy atandy.

«Aıbyn» áskerı-patrıottyq jas­tar jıynynyń basty jáne qyzyqty kezeńderiniń biri – «Salamatty jas sarbaz». Munda olar alǵashqy medısınalyq kómek kórsetýge mashyqtandy. Atyraý garnızonynyń atynan eki komanda ár­­túrli sanattaǵy saıysqa qatysty. Má­­selen, «Batys» komandasy óńirlik qol­­­basshylyqtar men Qarýly Kúshter ásker­leriniń  komandalarymen saıysqa tústi. Al «Mahambet» komandasy ózge ob­lys­tardyń Qorǵanys isteri jónindegi departamentteri atynan qatysqan komandalarmen baq synady.

Konkýrs eki kezeńdi qamtydy. Bastap­qyda qatysýshylar jıyn­nyń resmı saıtynda ornalas­tyrylǵan vıdeosabaqtar boıyn­sha daıyndaldy. Al ekinshi ke­zeńde komandalarǵa ártúrli tó­­tenshe jaǵdaıǵa arnalǵan sıtýa­sııalyq tapsyrma berildi. Aty­raýlyq komandalar «esin joǵal­typ alý» jáne «ashyq qan ketý» tap­syrmalaryn oryndap, úzdik ná­tıjemen jeńiske jetti.

– Men «Aıbyn» respýblıka­lyq áskerı-patrıottyq baıqaýy­na birinshi ret qatystym. Baıqaý­dyń birinshi ke­zeńinde «Aıbyn daryny» ıntellektýald­y oıy­nynyń qorytyndysymen bar­lyq qatysýshylar arasynda ekin­shi oryn aldym. Biz al­ǵash­qy medısınalyq kómek kór­setý kezeńinde de jaqsy nátı­je kór­sete alǵanymyzǵa óte qýa­ny­shtymyz. Bizge únemi qol­daý bildirgen «Batys» óńirlik qol­­basshylyǵyna alǵysymdy bil­dir­gim keledi, – deıdi «Batys» koman­dasynyń múshesi Arýjan Imanova.

Qazir eki komanda da jeńiske jetý úshin daıyndyqty údetti. Endi kelesi  kezeńde olar áskerı-qoldanbaly sport túr­lerinen synǵa túsedi. Al aqtyq synda «Breın-rıng» oıynynda bilik­tilik tanytpaq.

Áskerı jádigerler kórmesi

Qorǵanys mınıstrliginiń ókilderi Aqtaý, Atyraý, Aqtó­be jáne Qyzylorda garnızondary­nyń shalǵaıdaǵy áskerı bólim­derin aralady. Munda áleýmet­tik-turmystyq jaǵdaıdy zerdeleı­tin aqparattyq-túsindirý ortalyq­taryn uıymdastyrdy. Sondaı-aq jeke quramǵa Áskerı-tarıhı mýzeıdiń jyljymaly kórmesin ákelip, qundy jádigerlermen tanystyrdy.

Aqparattyq-túsindirý toby­na Qor­ǵanys mınıstrliginiń qu­­qyq­tyq, qar­jylyq jáne tur­ǵyn úı máseleleri jó­nind­egi bilik­ti ofıserleri, sondaı-aq tár­­bıeshi-ofıserler, psıholog­tar men áskerı-patrıottyq orta­lyq ókil­deri kirdi. Áskerı bólim­derdiń jeke qura­mymen Mem­leket basshysynyń «Jańa jaǵ­daıdaǵy Qazaqstan: is-qı­myl kezeńi» atty Joldaýynyń negiz­gi basymdyqtaryn keńinen qamty­ǵan arnaıy sabaq ótkizildi. Ás­kerı qyzmet­shilermen, olar­dyń otbasy múshelerimen kezdes­ken top áleýmettik-turmystyq jaǵ­daı men áskerı ujymdardyń moral­dyq-psıhologııalyq ahýalyn zertteý máse­lesin áńgime ózegine aınaldyrdy. Mun­daǵy maqsat – áskerı bólimderde qu­qyqbuzýshylyqtardyń al­dyn alýdy kúsheıtýge, áskerı ujym­darda salamatty moraldyq-psıhologııalyq ahýaldy qa­lyp­­tas­tyrý úshin tárbıelik-ıdeo­lo­gııalyq jumysty uıym­das­ty­rýǵa ádistemelik-praktı­kalyq kó­mek kórsetý.

Ekinshi dúnıejúzilik soǵysta­ǵy Jeńis­tiń 75 jyldyǵy aıasynda ás­kerı-tarıhı mýzeıdiń eksponattary bar jyljymaly kórme tanystyryl­dy. Onda áskerı tósbelgiler men medaldardan, áskerı formalardan basqa Keńes Odaǵynyń Batyry, Halyq Qahar­many, armııa generaly Saǵadat Nur­maǵambetovtiń jeke buıymdary men Halyq Qaharmany Raqymjan Qoshqar­baev Reıhstagqa tikken jaýynger­lik tý­dyń kóshirmesi usynyldy.

– Bul kórme Jeńistiń 75 jyl­dyǵy aıasynda uıymdastyryldy. Buǵan bu­ryn Shymkent pen Arys qala­larynda jyljyma­ly kór­me uıymdastyrǵan edik. Atalǵan kórmeni elimizdiń bar­lyq aıma­ǵynda kórsetýdi jospar­ladyq. Bizdiń bas­ty maqsatymyz – Ekin­shi dúnıejúzilik soǵystaǵy maı­dangerlerdiń erligin úlgi etý ar­qyly jeke quramnyń áskerı rýhy men patrıottyq sezimin arttyrý, – dedi kórmege jaýapty aǵa leıtenant Dáýlet Qadırov.

Atyraý oblysy