Marat Tólegenuly Jylanbaev – qazaq ultynan shyqqan tuńǵysh kásibı marafonshy. Ol 1963 jyly 19 tamyzda Qaraǵandy oblysyndaǵy Qarqaraly aýdanynyń Frýnze atyndaǵy keńsharynda týǵan (keıbir derekterde Pavlodar oblysynyń Maıqaıyń aýylynda dúnıege kelgen delinip júr). Marat on eki jasynan bastap, jeńil atletıkamen aınalysqan. Qysta shańǵymen uzaq qashyqtyqqa júgirip, ózin únemi shynyqtyryp otyrǵan. Al jazda qoly qalt etse velosıpedke minip, keıde kúnine júz shaqyrymǵa deıin jol júretin bolǵan.
Marat Tólegenuly jas kezinde ataqty marafonshy bolamyn dep oılamaǵan shyǵar. Biraq ýaqyt óte kele qatań tabıǵat aıasynda shynyǵyp, shyńdalǵan jas qıyndyqpen betpe-bet kelýdi ańsap turatyn kúıge jetti. Onyń syrtynda keń dalanyń tylsym tirshiligine baýyr basqan bozbala kórgen-bilgenin sanasyna túıip, eptep onyń sýret-sulbasyn qaǵazǵa túsirýdi ádetke aınaldyrdy.
Osy ádeti aqyrynda Maratty sýretshi bolýǵa ıtermeledi. Sóıtip, ol beıneleý óneri mamandyǵyna oqydy. Oqı júrip, sporttan qol úzbedi. Alǵash ret 1990 jyly Reseıdiń Barnaýl qalasynda uıymdastyrylǵan 85 shaqyrymdyq marafonǵa qatysyp, atalǵan qashyqtyqty 6 saǵat 43 mınýt 23 sekýndta júgirip ótip, úzdikter sapynan tabyldy.
Marafonshy baýyrymyz – Azııa, Afrıka, Amerıka, Aýstralııa qurlyqtarynda ornalasqan óte úlken qumdy, shóldi dalalardy jalǵyz ózi basyp ótken kúlli álemdegi alǵashqy adam. Sonymen qatar Gınnestiń rekordtar kitabyna esimi jeti dúrkin tirkelgen teńdessiz qazaq. Atap aıtqanda:
1990 jyldyń 6 qazany men 1991 jyldyń 5 qazany aralyǵynda, ıaǵnı bir jylda 226 ret klassıkalyq marafonǵa (qashyqtyǵy 42,2 shaqyrym) qatysqan. Naqtylaı tússek, 365 kúnniń 226 kúninde kún saıyn 42 shaqyrym júgiretin bolǵan. 1991 jyldyń 2 naýryzynan 24 naýryzyna deıin, ıaǵnı 23 kún toqtaýsyz uzaq qashyqtyqqa (marafon) júgirgen. 1991 jyldyń 1-15 tamyz aralyǵynda 30 klassıkalyq marafonǵa (bir kúnde eki marafon) qatysyp, orta eseppen ár marafonǵa 4 saǵat 00 mınýt 54 sekýnd ýaqyt jumsaǵan. 1991 jyldyń 2-22 sáýiri aralyǵynda Azııa qurlyǵyndaǵy ataqty Qaraqum shólin (uzyndyǵy – 1200 shaqyrym) 20 kúnde júgirip ótken. 1993 jyldyń 25 aqpany men 23 naýryzy aralyǵynda Afrıka qurlyǵyndaǵy ataqty Sahara shólin (uzyndyǵy – 1700 shaqyrym) 24 kúnde júgirip ótken. 1993 jylǵy 24 qarasha men 15 jeltoqsan aralyǵynda Aýstralııa qurlyǵyndaǵy Úlken Vıktorııa shólin (1600 shaqyrym) 22 kúnde júgirip ótken. 1994 jyldyń 01-19 sáýiri aralyǵynda AQSh-tyń Nevada shtatyndaǵy tiri jan ómir súrmeıtin Mohavı shólin (1218 shaqyrym) 17 kúnde júgirip ótken.Sondaı-aq ataqty marafonshy Eýropanyń bıik shyńy – Elbrýsqa (5642 metr) marafondyq ádispen jeti kúnde júgirip shyqqan. 1993-1994 jyldary elimizdiń tańdaýly 10 sportshysynyń qataryn tolyqtyrdy. Marat Jylanbaev qazir Nur-Sultan qalasynda turady. Uzaq qashyqtyqqa júgiretin shákirtter tárbıleýmen aınalysady.