Elimizdiń basqa óńirleri sııaqty Soltústik Qazaqstannyń da jol máselesi eshqashan tolyq sheshilmeıtin shyǵar. Tóselgen jáne jóndelgen joldar sapasynyń tómendigi talaı ret aıtyldy da, jazyldy da. Biraq sodan tıimdi nátıje joq. Tótenshe naýqaspen aýyrǵandardy, aıaǵy aýyr áıelderdi aýrýhanalar men emhanalarǵa, barlyq jolaýshylardy dittegen jerine jaman bolsa da osy joldar jetkizedi. Sondyqtan joldardyń qysqy mezgilde qardan tazalanýy oblystyq ákimdiktiń nazaryna ilinip otyr.
Oblys boıynsha qys boıy qamqorlyqqa alynyp, qadaǵalanyp otyratyn joldardyń jalpy uzyndyǵy – 8 996 shaqyrym. Ony saqtaýǵa bıyl 943 mln teńge qarastyrylǵan. Salystyrý úshin aıtar bolsaq, bul – 2018 jyly bólingen somadan 1,6 ese artyq.
Aqsha qary syqyrlaǵan Soltústiktiń tas joldarynyń eń qaýipti jeri – kóktaıǵaq. Ústindegi qaryn sypyryp tastaǵanda qalǵan juqa qar kóp kóliktiń qyzýymen kúndiz jibip, túnde qatady. Al ertesine jarqyraǵan kók muz bolmasa da kógergen taıǵaq bolyp turady. Ol úlken joldarda ǵana emes, qala men aýyldardyń ishindegi jaıaý joldarda da qaýipti. Osy kóktaıǵaqtan talaı adam mertigip jatady. Mine, joldardy saqtaýshylar aldymen osyǵan qarsy kúresýleri kerek. Búgingi tańǵa deıin 3 900 tonna kóktaıǵaqqa qarsy qoldanylatyn materıaldar úıilgen eken. Bul – qum, tuz aralasqan úıindiler. Osylar qaýipti aımaqtarda jolǵa sebiledi. Tuz erigen qardy qatyrmaıdy.
Soltústik Qazaqstan oblysynda qysqy joldyń taǵy bir qaýpi – qarly borandar. Ashyq dalada ondaı borandar keıbir jyldary toqtap qalǵan mashınalardyń ústinen de júrip ketedi. Bizdiń oblysta ondaı ýchaskiler sany –549. Osylardyń bárin jolshy kásiporyndar ǵana emes, jergilikti bılik, patrýldik polısııa men TJ qyzmetteri baqylaýǵa alady. «Men barlyq ákimder aýyldar arasyndaǵy joldardyń ashyq bolýyn qatań baqylaýǵa alýy kerek ekenin eskertemin», dedi oblys ákimi Qumar Aqsaqalov jol máselesine arnalǵan otyrysta.
Qyzyljar qalasynda barlyǵy 300 shaqyrymdaı tas jol bar. Olardy saqtaýǵa qajetti arnaýly tehnıkalar sany bıyl byltyrǵyǵa qaraǵanda 20%-ǵa artqan.
Merdiger kásiporyndar keıde qar jınaǵandy syltaý qylyp, býldozerlerin bas-kóz joq júrgizip, otyrǵyzylǵan aǵashtardy, gazondar men jol jıegindegi bordıýlerdi de qıratyp jatady. Q.Aqsaqalov qala ákimi B.Jumabekovti osy jaǵyna da muqııat bolýdy eskertti.
Bıyl soltústikqazaqstandyq qoǵamdyq belsendiler tóselgen joldardyń sapasyn tekserýge arnalǵan qoǵamdyq komıssııa qurǵan bolatyn. Ol birshama paıdaly jumys istep, keıbir sapasyz tóselgen asfalttardy qaıta tósetken. «Qysqy joldy saqtaýǵa da osyndaı qoǵamdyq baqylaý kerek sııaqty. Kóshelerdiń qardan tazalanýyn baqylaý boıynsha halyqqa kórsetip otyratyn karta jasalýy kerek. Sonda halyq kommýnaldyq qyzmetterdiń jumysyn bilip otyratyn bolady», dedi ákim.
Sonymen birge Q.Aqsaqalov halyqqa qansha tekshe metr qar shyǵarylǵany, qansha tonna qum sebilgeni týraly aqparattar emes, kósheniń qardan tazalanǵany kerek dedi. Shynynda kommýnaldyq qyzmettiń keıbir basshylary osyndaı kórsetkishterdi alǵa tartyp, aqparat berýge qumar. Mundaıdyń eshkimge de keregi joq. Halyqqa keregi – nátıje, ıaǵnı qardan tazalanǵan joldar men kóktaıǵaqqa qulatpaıtyn materıaldardyń sebilgeni.
Jınalysta qardy kóktemge qaldyrmaı, qys boıy tazalap turý kerektigi de shegelenip aıtyldy. Áıtpese, keıbir jyldary qar tazalaýshylar kóshege qardy úıip qoıyp, ony alysqa tasýdy kóktemge qaldyratyn.
Bıyl qol kúshi men tehnıkanyń artqanyna qarap Soltústikte qar men borannyń kesirinen jamanat bolmas degen oıdamyz. Kóshedegi kóktaıǵaq ta eńserilýge tıis.
Soltústik Qazaqstan oblysy