2 myń jyldan asa tarıhy bar kóne Taraz shaharyn túrlendirý qazirgi kezde kezek kúttirmeıtin másele bolyp otyr. Qalada búginde turǵyndardyń ıgiligine oraı birqatar nysan paıdalanýǵa berilgen. Endi Taraz qalasyn zamanaýı ári jurtshylyq úshin jaıly qalaǵa aınaldyra otyryp, onyń baı tarıhı murasyn tanytý jumystary bastaldy.
Jambyl oblystyq sáýlet jáne qala qurylysy basqarmasynyń basshysy Arman Ábdeshovtiń aıtýynsha, árbir joba boıynsha jumys isteıtin sáýletshiler, qurylysshylar jáne basqa da mamandar tarıhı shahardy tartymdy ári ómir súrýge yńǵaıly etýge baryn salýda.
Shyny kerek, osy ýaqytqa deıin Taraz qalasyn túrlendirý jumystaryna baılanysty kóptegen syn aıtylǵan bolatyn. Endi biraz ýaqyttan beri osy olqylyqtyń orny tolyp keledi. Máselen, jýyrda ǵana oblys ortalyǵynan ashylǵan «Qazaq halqyna myń alǵys» monýmenti búginde tarazdyqtar úshin kórnekti orynǵa aınalǵan. Sol sııaqty Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 25 jyldyǵyna oraı turǵyzylǵan eskertkish te ulttyń kórgen qıyndyǵyn, túrli tarıhı sátterdi eske salady. Atalǵan eskertkishtiń bıiktigi 30 metr. Onyń joǵarǵy bóliginde qalyqtaǵan qyran, al sál tómenirek barlyq etnostyń birligi men yntymaǵyn bildiretin shańyraq ornalasqan. Sonymen qatar 580 metrlik Arbat-1 alleıasy da – qazirgi kezde qalanyń kórkin arttyryp turǵan sáýlettik joba. Munda eki sazdy jáne eki qurǵaq sýburqaq ornatylǵan.
«Búginde qurǵaq sýburqaqtar qala sáýletiniń ajyramas bóligine aınalýda. Mundaı qurylymdardyń sý ydysy jer betinde emes, jer astynda jasyrylǵan. Aǵyndar odan tike atqylaıdy, al fontan jumys istemegen kezde trotýar qurǵaq kúıde saqtalady. Qurǵaq sýburqaq degen ataýy da osydan shyqqan. Osyndaı erekshe sýburqaqtardy qalanyń taǵy birneshe jerine ornatýdy josparlap otyrmyz», deıdi A.Ábdeshov.
Búgingi tańda Taraz qalasynda «Arbat-3» jaıaý júrginshiler aımaǵynyń úshinshi kezeńiniń qurylysy júrgizilýde. Atalǵan aımaq «Kóne Taraz» kesheni men Qarahan kesenesin baılanystyrady. Arbatta 22 travertındik taqta ornatylyp, ol taqtalarda ejelgi Taraz tarıhynyń mańyzdy kezeńderi qashalyp jazylady. Jumysqa jaýapty merdigerler kóp uzamaı 320 metrlik sazdy sýburqaqtardyń qurylysyn aıaqtaıdy. Sol sııaqty «Biz birgemiz!» monýmenti de – ulttyq naqyshpen kómkerilgen týyndylardyń biri. Kompozısııanyń ortasyndaǵy Jer sharyn qol ustasqan dárigerler, áskerı, polısııa qyzmetkerleri, órt sóndirýshiler, qutqarýshylar jáne eriktiler sekildi túrli mamandyq ıeleri qorshap alǵan.
«Sáýletshiler birlik pen qoǵamdyq kelisim ıdeıasyn jetkizýge tyrysty. Bizdiń halqymyz koronavırýs indetimen kúres kezinde, Arys qalasynda jarylys bolǵan kezde, Túrkistan oblysynyń Maqtaaral aýdanynda tótenshe jaǵdaı oryn alǵanda da uıymshyldyq pen yntymaqtastyqtyń úlgisin kórsete bildi. Bul eskertkish bolashaq urpaq úshin osyndaı oqıǵalardyń esteligi bolyp qala beredi», deıdi A.Ábdeshov.
Qazirgi kezde Taraz qalasynyń barlyq bóliginde qurylys jumystary júrip jatyr. Jýyrda «Qarasý» massıvinen «Densaýlyq» parkin ashý josparlanǵan. Sonymen qatar Q.Rysqulbekov atyndaǵy saıabaq mańynan «Anaǵa taǵzym» ortalyǵy salynýda. Atalǵan ortalyqtyń aldynan analardyń qurmetine arnalyp eskertkish ornatylady. Sondaı-aq «Ulan» stadıonynyń qaıta qurý jumystary bastalǵanyn da aıta ketý kerek. «Mamyr toǵaıy» aımaǵynda aýqymdy qaıta qurý jumystary josparlanǵan bolsa, «Tekturmas» etno-tarıhı keshenin qalpyna keltirýdiń ekinshi kezeńi boıynsha qolǵa alynǵan jumystar aıaqtalýǵa jaqyn eken. Munda uzyndyǵy 15-20 metr bolatyn panoramalyq panel, aımaqtyń tarıhı nysandarynyń maketteri, jaǵajaı, jasandy sarqyrama salynýda. Budan bólek tarıhı Taraz shaharynan salynatyn nysandar kóp. Aldaǵy ýaqytta tarazdyq turǵyndar kóptegen ıgilikke kýá bolady degen senim bar. Kezinde Taraz qalasynyń eskirip, tozyp bara jatqany jıi aıtylatyn. Degenmen memleket qoldaýynyń nátıjesinde kópshiliktiń tilegi eskerilip, kóne shahar jańartylýda.
Jambyl oblysy