Keshe selektorlyq rejimde ótken Úkimet otyrysynda Kólik ınfraqurylymyn 2020 jylǵa deıin damytý jáne yqpaldastyrý memlekettik baǵdarlamasy qabyldanyp, Qazaqstannyń kólik-logıstıkalyq júıesin damytý máseleleri talqylandy.
Keshe selektorlyq rejimde ótken Úkimet otyrysynda Kólik ınfraqurylymyn 2020 jylǵa deıin damytý jáne yqpaldastyrý memlekettik baǵdarlamasy qabyldanyp, Qazaqstannyń kólik-logıstıkalyq júıesin damytý máseleleri talqylandy.
Otyrysqa tóraǵalyq etken Premer-Mınıstr Serik Ahmetov óz sózinde bul baǵdarlama Memleket basshysynyń «Qazaqstan-2050» Strategııasynda aıtylǵan mindetterdiń biri ekendigin ataı kele, qurylys boıynsha sharalarǵa, qazirgi ınfraqurylymdyq nysandardy jetildirý jáne keńeıtýge basa nazar aýdardy. Al qujattyń jalpy mazmunyn Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstri Asqar Jumaǵalıev baıandady. Mınıstrdiń málimdeýinshe, baǵdarlamany júzege asyrý 2020 jylǵa qaraı tranzıttik tasymaldaýdy 2 esege arttyrýǵa, kólik ınfraqurylymyn halyqaralyq kólik júıesine yqpaldastyrýdy qamtamasyz etýge, óńirlerde jergilikti kólik ınfraqurylymyn damytýǵa múmkindik beredi. A.Jumaǵalıev, sondaı-aq, búginde Dúnıejúzilik bankpen birge logıstıkany damytý deńgeıiniń ósýi boıynsha Is-sharalar josparynyń ázirlenip jatqanyn aıtyp, bul 2020 jylǵa qaraı logıstıka tıimdiligi ındeksi boıynsha Dúnıejúzilik bank reıtınginde 40-shy orynǵa jetýge múmkindik beretinin jetkizdi.
Avtomobıl joldaryn, temirjol salasyn, sý kóligin, azamattyq avıasııany, ishki jáne syrtqy termınaldyq jelini damytý, jol janyndaǵy qyzmet kórsetýdi, jolaýshylar tasymaldaý júıesin jetildirý josparlary týraly málimdep, baǵdarlamanyń ekonomıkalyq tıimdilik kórsetkishterine toqtaldy. Mysaly, 2020 jylǵa deıin 30 myń shaqyrym avtojoly, 8202 shaqyrym temirjol jelisin jóndeý, temirjol vokzaldaryn 100 paıyz kúrdeli jóndeýden ótkizý, sonymen qatar, respýblıkalyq kólik ınfraqurylymynyń damýyna baǵyttalǵan basqa da sharalardy ótkizý josparlanǵan. Baǵdarlama negizinde tranzıttik tasymaldaý kólemderin 2 esege, júk aınalymyn 1,6 esege jáne jolaýshy aınalymyn 1,5 esege arttyrý kózdelgen. Joldardy jóndeý jáne qurastyrýmen qatar, jol boıyndaǵy qyzmet kórsetý men jolaýshylar tasymalynyń damýyna kóńil bólingen. Osylaısha, 2020 jylǵa deıin 260 jol boıynda qyzmet kórsetý nysandaryn salý qarastyrylýda. Al avtomobıl kólikterinde jolaýshylar tasymalynyń ınfraqurylymyn damytý úshin aımaqtarda 9 avtovokzal, 45 avtobeket, 155 jolaýshylarǵa qyzmet kórsetý pýnkti jáne 1048 taksı aıaldamalary salynbaq. Áýejaı jelilerin damytý sheńberinde de biraz jospar bar. Máselen, 11 áýejaı qaıta jańǵyrtylmaq. Olardyń beseýinde ushyp-qoný jolaqtary men jolaýshylar termınaly, altaýynda jolaýshylar termınaly salynady. Sóıtip, 2020 jylǵa deıin 75 jańa halyqaralyq áýe qatynasy ashylady.
Baǵdarlama sheńberinde sý kóligi ınfraqurylymyn damytý josparlanǵanyn da aıta ketken jón. Atap aıtqanda, kemejaıdyń ótkizý qabiletin keńeıtý jónindegi joba iske asyrylýda. Onyń sheńberinde 3 qurǵaq júk termınalyn salý qarastyrylǵan. Nátıjesinde Aqtaý kemejaıynyń ótkizý qabilettiligi 16,8 mln. tonnadan 20,5 mln. tonnaǵa deıin ósedi.
Úkimet basshysy Qazaqstan halyqaralyq kólik dálizderiniń torabynda ornalasqandyqtan Eýropa men Azııany jalǵaıtyn negizgi logıstıkalyq býynǵa aınalýdyń barlyq alǵysharttaryna ıe ekendigin atap ótti. «Prezıdent tranzıttik áleýetti damytýǵa, aýqymdy ınfraqurylymdyq jobalardy júzege asyrýǵa jáne el aýmaǵyn kólik dálizderiniń halyqaralyq júıesine yqpaldastyrýǵa erekshe kóńil bólýde», dep atap kórsetken S.Ahmetov bul máselege barynsha mán berý kerek ekendigin qadap aıtty. Otyrysta Kólik-logıstıkalyq júıeni damytý máseleleri boıynsha «Qazaqstan temir joly» AQ basshysy Asqar Mamın baıandady.
«Biryńǵaı ekonomıkalyq keńistiktiń qurylýy úsh eldiń tranzıttik áleýetin ishki shekaralardaǵy keden úderisterin ońtaılandyrý esebinen arttyrýǵa múmkindik berdi jáne elderimiz arasyndaǵy ortaq jobalardyń iske asyrylýyn qalyptastyrdy. Bul iste konteınerler tasymaly men termınaldyq óńdeý operatory bolatyn birlesken kóliktik logıstıkalyq kompanııany qurý negizgi joba bolyp tabylady», dedi A.Mamın. Onyń aıtýynsha, birlesken kóliktik logıstıkalyq kompanııaǵa Qazaqstan aýmaǵy arqyly júk tasymalynyń maqsatty kólemin 2020 jylǵa deıin 1,7 mln. konteıner deńgeıinde ıgerý mindeti júkteledi.
Jıyndy qorytyndylaǵan Úkimet basshysy baǵdarlamanyń aýqymdylyǵyn atap ótip, ınfraqurylymdy damytýǵa 5 trln. teńgege jýyq ınvestısııalar tartylatynyn aıtty.
«Sáıkes ınfraqurylymdy qurmaıynsha, Qazaqstan aýmaǵy arqyly tranzıtti damytý, sondaı-aq kólik logıstıkasyn damytý múmkin emes. Sondyqtan, memlekettik mártebeni ıelengen baǵdarlamanyń basty mindeti – kólik ınfraqurlymyn damytý jáne salý bolyp tabylady», dep atap kórsetti S.Ahmetov.
Úkimet basshysy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrligi men «Qazaqstan» AQ-qa múddeli memlekettik organdarmen birge «Qazaqstan – jańa Jibek joly» jobasy boıynsha is-sharalardyń Keshendi josparyn júzege asyrýdy jalǵastyrýdy, jergilikti atqarýshy organdarmen áýejaılardy basqarý boıynsha kompanııa qurýdy jedeldetýdi, «Beıneý–Jezqazǵan» jáne «Arqalyq–Shubarkól» temirjol jelilerin salý jobalaryn ýaqtyly júzege asyrýdy qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
Dınara BITIKOVA,
«Egemen Qazaqstan».