Rıdder – óndiristik qala ǵana emes, Batys Altaıdyń bókterindegi týrızmdi damytýǵa qolaıly óńirlerdiń biri. Oblys ortalyǵyna taıaý jatqandyqtan qysy-jazy týrıster kóp aǵylady munda. Saıahatshylar jazdaı taý-tasyn aralasa, qysta shańǵy tebý úshin óńirdi betke alady.
Erterekte óndirisine ǵana mán berilip kelgen óńirde 1992 jyldan bastap Batys Altaı tabıǵı qoryǵy qurylyp, tumsa tabıǵat memlekettiń qorǵaýyna alyndy. Aǵash otaýǵa, ań atýǵa úzildi-kesildi tyıym salyndy. Sodan beri memleket qanatynyń astyndaǵy aýmaqta ań-qus kóbeıip, tabıǵaty qulpyra túsken. Keıingi jyldary qysqy, jazǵy týrızmdi damytý da myqtap qolǵa alyndy.
Úlken dodalarda top jaryp júrgen shańǵyshylar osynaý Batys Altaıdyń asqarlarynda jattyǵady. Mundaǵy taý shańǵysy keshenderiniń betkeıleri ártúrli bıiktikte bolǵandyqtan, kásibı shańǵyshylardan bastap aıaǵyna shańǵyny jańa baılaǵan demalýshylarǵa deıin ýaqytty tıimdi ótkize alady.
2019 jyly taý-shańǵy bazalarynyń eki alyp jolaǵy «FIS» sertıfıkattaryna qol jetkizgen. Demalý keshenderi taýdyń bókterinde ornalasqanymen, jaıaý jáne avtokólikpen shyǵatyn joldary saırap jatyr. Halyqtyń kelip, tynyǵyp ketýi úshin tıisti jaǵdaıdyń barlyǵy jasalǵan.
Sonymen qatar Batys Altaıdyń kıeli jerlerin jaıaý, atpen aralap shyǵýǵa bolady. Ol úshin týrıstik marshrýttar belgilengen. Rıdder qalasynyń kásipkerlik jáne týrızm bóliminiń basshysy Ásel Jumabaevanyń aıtýynsha, óńirdegi týrızmniń negizgi túrleri: mádenı, tanymdyq, aýyldyq-etnografııalyq, sporttyq jáne ekstremaldy.
Ár saıahatshy tańdaýyna qaraı, Batys Altaıdyń shyńdaryn, orman-toǵaıyn, ózen-kólderin aralap, kórip shyǵýlaryna bolady. Qajet bolsa, kóptegen týrıstik fırmalardyń qyzmetterine júgine alady. Olardyń usynatyn baǵdarlamalary, týrıstik baǵyttary da san alýan.
Saıahatshylardyń kóbin qyzyqtyratyn kıeli nysandardyń biri – taýdyń bıigindegi Radon kóli. Kóldegi radon zerttelmegenimen, munda halyq kóp qatynaıdy. Sonymen qatar Brıtan aralyndaǵydaı, qaz-qatar tizilgen alyp tastar Rıdder óńirinde de bar. Týrısterdi qyzyqtyratyn bir nysan da sol, «Ertegi tastary». Al taýly ólkeniń bıik shyńdaryna órmeleý úshin alys-jaqyn shetelderden alpınıster de kelip baqtaryn synaıdy.
Týrıstıfıkasııa kartasyna sáıkes, Rıdder qalasy úzdik 50 nysannyń qatarynda ekenin aıta ketken jón. Sondaı-aq Altaı kýrorttyq jáne taý shańǵysy klasteri aımaqtaryna engen. Al óńirdegi etnografııalyq týrızmdi damytý maqsatyndaǵy úsh basym aýmaq – Úlbi kenti, Poperechnoe jáne Konovalovka aýyldary belgilengen. Atalǵan aýyldardy aralaǵan saıahatshylar orystyń ulttyq taǵamdarynan dám tatyp, qolóner sheberleriniń buıymdaryn satyp ala alady. Bárinen de qyzyǵy, orystyń sál erte zamandaǵy mádenıetine kýá bolasyz.
Qazirgi tańda jol boıyndaǵy servıs pen maral sharýashylyǵyn damytý boıynsha jumystar júrgizilip jatyr. Maral ósirý úshin jer ýchaskesi belgilendi. Bolashaqta Rıdderde de Katonqaraǵaıdaǵydaı pantymen emdeý ortalyqtary ashylýy múmkin.
Shyǵys Qazaqstan oblysy