Kópbalaly otbasynda týyp-ósken balalar dúkennen jańa kıim satyp alýdyń ata-ananyń qaltasyna qanshalyqty salmaq túsiretinin jaqsy biledi. Kúnin áreń kórip júrgen janǵa bul eki ese aýyrtpalyq. Osyndaıda muqtaj otbasylardyń jyrtyǵyn jamaıtyn áleýmettik dúkenderdiń bary – kóńilge medet.
Burynǵy Keńes dáýirindegideı emes, qazirgi naryqtyq zamanda ne satyp alamyn deseń de tabý ońaı. Keıde jarnamanyń arbaýyna túskennen be tym kóp taýar tutynatynymyz bar. Ondaıda bir jańa kıimge qoly jetpeı otyrǵan otbasynyń baryn bilmeımiz. Bárimiz emes, árıne. Buryndary eski kıimdi aýyldaǵy týys-týmaǵa jiberý degen jaqsy dástúr bar-tyn. Qazir álemde «jyldam sán» uǵymy qalyptasqaly, bıyl satyp alǵan kıimiń kelesi jyly sánnen shyǵyp, kııýge jaramaıtyn bolǵan jaıy bar. Mundaıda qoqysqa ketken kıimniń qorshaǵan ortany qanshalyqty lastap jatqanyn aıta ketken jón. AQSh-ta shamamen toqyma buıymdardyń 85 paıyzy qajetsiz bolyp qalady eken. Bul – 1 jylda 13 mln tonna qoqys polıgonǵa ketedi degen sóz.
Osynshama kıimniń rásýa bolmaı, kedeılik sheginde ómir súrip jatqan otbasylarǵa berilýi quptarlyq is. Osyndaı qaıyrymdy jobalardyń biri – Qarqyn áleýmettik dúkeni. El astanasynyń turǵyndary bir jyldan beri «Syǵanaq kóshesi, 15» mekenjaıy boıynsha ózine qajetsiz kıim-keshekti alyp keledi. Bul dúkende kıim ǵana emes, qaıyrymdy jandardyń balalary oınaǵan oıynshyqtary men velosıpedi de bar. Týra sol ózimizdiń «úlkennen qalǵan» ıdeıasyn qoldaıtyndaı.
Qarqyn qaıyrymdylyq qoryn uıymdastyrǵan Madııar Muhamedjanuly muqtaj jandarǵa qol ushyn sozý týraly birneshe jyl qatarynan oılastyryp júredi. Rolan, Berik aǵalarymen uzaq keńese kele, tegin áleýmettik dúken ashý týraly sheshimge kelgen. Alǵashynda bul bastamaǵa kúmán bildirgender kóp bolǵan. Degenmen izgi nıet pen shyn kóńil bárin jeńgen.
2019 jyldyń 23 aqpanynda ashylǵan dúkendi toltyrýǵa týystar men tanystardyń kómegi kóp tıgen.
«Tanystarymyz bir-birinen estip tehnıka, jıhaz, kıim ilgishteri sekildi dúkenge qajet dúnıelerdi alyp kele bastady. Ǵımaratty qalanyń ortalyǵynan jaldadyq. Syrt jaqta baǵa tómen bolǵanymen, kıim-keshek ótkizgisi kelgen ne alǵysy kelgen jandarǵa alys bolatynyn eskerdik. Qorda 1 dırektor, fılıal dırektory jáne 8 jumysshy qyzmet etedi. Volonterler men ýnıversıtet stýdentteri de kómekke kelip turady», deıdi Madııar.
Dúken kıim-keshek, aıaq kıim, oıynshyq, velosıped, balalarǵa arnalǵan arba, telefon, ydys-aıaq, turmystyq tehnıka men tamaq ónimderin de qabyldaıdy. Osynyń barlyǵy az qamtylǵan otbasylarǵa, asyraýshysyz qalǵan qarttarǵa, jalǵyzbasty, eńbekke jaramsyz adamdarǵa, soǵys jáne eńbek ardagerlerine, jetimder, kópbalaly otbasylar, múgedekter men jalǵyzbasty analar men ákelerge tegin taratylady.
«Otbasynyń ár múshesine aıyna 1 ret 5 zattan beremiz. Mysaly, eger otbasynda 4 bala bolsa, onda ata-anasymen birge bir aıda 30 zat ala alady. Muqtaj ekenin rastaıtyn qujatyn kórsetýi kerek. Ol kisilerdi júıemizge tirkep qoıamyz. Bizdiń statıstıkaǵa sáıkes, dúkenge kún saıyn shamamen 75 adam kelip, 1500-2000-ǵa jýyq zat ótkizedi. Zat alýǵa keletin adamdardyń da úlesi kóp. Aıyna dúkenge shamamen 70 myńnan astam zat kelip túsedi. Ashylǵaly beri 20 myńnan astam adamǵa sál de bolsyn qol ushyn sozdyq», deıdi M.Muhamedjanuly.
Jalpy, ortasha eseppen 300 mln teńgege jýyq kómek kórsetilgen eken. Bul az da, kóp te emes. Qoqysqa ketetin dúnıeniń, kelesi bir jannyń keregine jaraǵany qýantady.
Parlament Senaty Apparatynda qyzmet etetin Madııar qoǵamdyq jumysqa da úlken mán beredi. Osyndaı qaıyrymdy dúkendi ózge qalalardan da ashý týraly tilegi jaqynda qabyl bolǵan eken.
«Aıaqqa turǵan soń fılıal ashý týraly birazdan oılanyp júrgenbiz. Birde Almaty qalasy Áýezov aýdany ákimdigi habarlasyp, jobalaryńyzdy kórdik, unady, qoldaý kórsetsek degen tilegin bildirdi. Osylaısha qarasha aıynda Almaty qalasynyń ákimi B.Saǵyntaevtyń qatysýymen Almaty qalasy, Jandosov kóshesi 144/1 mekenjaıynda dúkenniń fılıalyn ashtyq», deıdi keıipkerimiz.
Odan bólek qor qyzmetkerleri Maqtaaraldaǵy sý tasqyny kezinde 3 júk kólik kıim-keshek joldaǵan eken. Eski zattardy alyp sorttaý, tazalaýdyń ózi úlken eńbekti qajet etedi. Ádette jumys barysynda kóldeneń keletin qıyndyq ta kóp. Júrek qalaýyńmen atqaratyn isińe adal bolyp qalý úshin qanshalyqty ynta kerek deseńizshi.
«Bul dúkende qıyndyq pen qyzyq qatar júredi. Tegin beriletin zattar bolǵannan keıin synaýshylar da, shynaıy rızashylyǵyn aıtyp ketetinder de jetkilikti. «Jańa zat berseńder bolady ǵoı» deıtin kisilerdi de kezdestiremiz. Qujatsyz kelip turyp alatyndar da jetkilikti. Rastaıtyn qujatsyz berilmeıdi deseńiz, aıqaıdyń ákesin tanytatyndar bolady. Keıde jetimder úıinen, qarttar úıinen, múgedekterge arnalǵan, probasııalyq ortalyqtardan kómek suraıdy. Mundaı mekemelermen tyǵyz jumys isteımiz. Suraǵan zattaryn taýyp berýge tyrysamyz, bir shetke bólek qoıyp jınaımyz. Dúkenge kelýshiler túsinbeı, ózderińe qajet zattardy jınap alady ekensińder dep aıyptaıdy. Syndy da qabyldaı bilemiz», deıdi jobanyń barlyq mashaqatyn kórgen qyzmetkerler.
Bıylǵy pandemııanyń otbasylardyń áleýmettik jaǵdaıyna áser etkeni belgili. Tabyssyz, múldem jumyssyz qalǵandary da kóp. Karantın kezinde kelgen kisilerdiń 70 paıyzy azyq-túlik, balalarǵa arnalǵan taǵam suraǵan eken. Mundaı kezde dúkendegiler qoldan kelgenshe taýyp berýge tyrystyq deıdi. Odan bólek SanaMed medısınalyq kompanııasymen birlesip, №2 qalalyq balalar aýrýhanasyna COVID-19 indetin anyqtaıtyn 300 dana test tabystaǵan.
Jobanyń jabylyp qalmaýyna qol ushyn sozyp otyrǵan «Transtelekom» sekildi kompanııalar da bar. Qalalyq ákimdik te sońǵy jarty jylda jobaǵa oń baǵa berip, memlekettik qoldaý kórsetip otyrǵan kórinedi. Uıymdastyrýshylar osy sekildi qaıyrymdy jobalardyń ǵumyry uzaq bolǵanyn qalaıtyn jurt ózinen artylǵan dúnıesin tasýdan sharshamasa deıdi. «Jaqsylyq jasap jarysaıyq» degen berik ustanymǵa senetin Madııarǵa dúkender jelisiniń kóbeıip, jalpyhalyqtyq qozǵalysqa aınalýyn shyn júrekten tiledik.