Keshe Tuńǵysh Prezıdent kúnine oraı, «Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – táýelsiz memlekettiń sımvoly» taqyrybynda ǵylymı-tájirıbelik konferensııa uıymdastyrylyp, onda memlekettiń qalyptasýy, saıası jáne áleýmettik-ekonomıkalyq reformalardyń sátti júzege asyrylýy, beıbitshilik pen kelisimdi, el qaýipsizdigin qamtamasyz etýdegi Elbasynyń róli syndy máseleler talqylandy.
Keshe Tuńǵysh Prezıdent kúnine oraı, «Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – táýelsiz memlekettiń sımvoly» taqyrybynda ǵylymı-tájirıbelik konferensııa uıymdastyrylyp, onda memlekettiń qalyptasýy, saıası jáne áleýmettik-ekonomıkalyq reformalardyń sátti júzege asyrylýy, beıbitshilik pen kelisimdi, el qaýipsizdigin qamtamasyz etýdegi Elbasynyń róli syndy máseleler talqylandy.
Jıyndy L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetindegi áleýmettik ǵylymdar fakýlteti fılosofııa kafedrasynyń meńgerýshisi, akademık Ǵarıfolla Esim ashty.
Ǵ.Esimnen keıin sóz alǵan Astana qalasy ákiminiń orynbasary Aıda Balaeva: «1 jeltoqsan – Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti kúni. Bul kún – barsha otandastarymyzdy yntymaq pen birlikke bastaıtyn kún. Qazaqta: «Tarıhty tulǵalar jasaıdy», degen sóz bar. Ár ulttyń ózindik tarıhyn qalyptastyrǵan uly tulǵalar bolady. Olar qanshama ýaqyt ótse, sol ulttyń danasy retinde sanaǵa bekip, adamzattyń ortaq azamatyna aınalady. Bul rette, egemen Qazaqstannyń negizin salýdyń jáne nyǵaıtýdyń tarıhı mıssııasy Elbasy Nursultan Nazarbaevqa tıesili. Táýelsiz memlekettiń negizin qalaýshy Prezıdent barsha qazaqstandyq moıyndaǵan jáne halyqaralyq qoǵamdastyq tarapynan qurmetke ıe bolǵan jahandyq bastamalardyń avtory», deı kele, Memleket basshysynyń jetekshiligimen keń aýqymdy quqyqtyq, ekonomıkalyq, saıası jáne áleýmettik reformalardyń júrgizilgenine toqtaldy.
Al Astana qalasy máslıhatynyń hatshysy Sansyzbaı Esilov: «2011 jyldyń 1 jeltoqsanynda el kúntizbesine taǵy bir ataýly data – Tuńǵysh Prezıdent kúni engizildi. Qazaqstan bolashaqtaǵy damýynyń myqty irgetasy bolyp qalanǵan jyldar artta qaldy.
Qazaqstannyń búgingi jetistikterge jetý negizin biz halyqpen, Konstıtýsııada belgilengen adam jáne azamat quqyqtary men bostandyqtarynyń nyshany ári kepili bolyp sanalatyn Tuńǵysh Prezıdenttiń esimimen baılanystyramyz», deı kele, memlekettiń damý traektorııasyna, eldi alǵa jyljytqan maqsattar shoǵyryna kóz júgirtip ótti.
Bul kúni konferensııaǵa qatysýshylar kún tártibine qoıylǵan taqyryp boıynsha sóz sóıledi. Máselen, Parlament Senatynyń depýtaty Vladımır Redkokashın «Táýelsiz Qazaqstannyń qalyptasýy men nyǵaıýyndaǵy Tuńǵysh Prezıdenttiń róli» taqyrybynda áńgime qozǵady. Onyń aıtýynsha, el egemendigin alǵan jyldardan beri memlekettiń barlyq salalaryn reformalaý jumystary júrgizilgen. Al jańa ekonomıkalyq qatynastardy qalyptastyrý, basqarý, bıýdjet, keden júıelerin jandandyrý, rýhanı-mádenı, ǵylym-bilim salalary boıynsha júrgizilgen saıasatty ózgertý jańa bastamalardy qajet etken.
Ol: «Mundaı bastamalar tez sheshimdi talap etti. Elbasy tıisti Jarlyqtarǵa qol qoıyp, qoǵam men memlekettiń jańarýyna yqpal etetin bastamalardyń júzege asýyna jol ashty. Máselen, 1995 jyly jańa Konstıtýsııa qabyldanbaı turyp, óte qysqa merzim ishinde Memleket basshysy 140-tan astam Jarlyqqa qol qoıdy. Bulardyń barlyǵy ekonomıkanyń damýyna, bank sektorynyń, naryqtyq zańdylyqtardyń qalyptasýyna, shetel ınvestısııasynyń tartylýyna, tabıǵı resýrstardyń tıimdi paıdalanylýyna múmkindik berdi», dedi óz sózinde.
Budan keıingi kezekte sóz alǵan jazýshy, Parlament Májilisiniń depýtaty Aldan Smaıyl Tuńǵysh Prezıdent kúni aıtýly mereke sanalatynyn aıta kele, onyń kópetnosty Qazaqstannyń qalyptasýyna arnalǵanyn atap ótti. «Bul – bizdiń kóptegen ǵasyrlardan beri qaraıǵy qolymyz jetken táýelsizdiktiń merekesi. Bul bizdiń búginimiz ben erteńimizdiń merekesi. 1991 jyldyń 1 jeltoqsanynda búkilhalyqtyq saılaý ótkenin bilesizder. Prezıdent shyn mánisinde halyqtyń Prezıdenti bolyp, óziniń taǵyna otyrdy. 10 jeltoqsanda Prezıdent halyqqa ant berdi. Onda: «Men Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti retinde qazaq halqynyń qoly úsh ǵasyrdan keıin jetip otyrǵan táýelsizdigin odan ári nyǵaıtamyn», degen edi. Búginde Qazaqstandy búkil halyqaralyq qoǵamdastyq moıyndady... Jalpy, Tuńǵysh Prezıdent kúni merekesi qazaqstandyqtardy odan ári toptastyrý úshin kerek», dedi A. Smaıyl jıyn aıasynda sóılegen sózinde.
Al «Nur Otan» partııasy Qoǵamdyq saıasat ınstıtýtynyń dırektory, saıasattanýshy Saıasat Nurbek partııa Doktrınasynyń «Qazaqstan-2050» Strategııasyn ilgeriletýdegi ornyna, Prezıdenttiń «Bolashaq» baǵdarlamasynyń mán-mańyzyna toqtalyp ótti. «Men bul jıynǵa Elbasynyń arqasynda shetelde bilim alyp kelgen jas azamat retinde qatysyp otyrmyn. Bıyl «Bolashaq» baǵdarlamasyna 20 jyl. Sol 20 jyl ishinde osy baǵdarlama aıasynda birneshe myńdaǵan azamat shetelderdiń bedeldi degen oqý oryndarynda bilim alýǵa múmkindik aldy. Búginde «Bolashaq» degen uǵym keńinen taralýda. Munda Memleket basshysynyń róli orasan», dedi S.Nurbek óz sózinde.
Konferensııa aıasynda «Etnosaralyq tatýlyq pen qoǵamdyq kelisimniń qazaqstandyq úlgisin qalyptastyrýdaǵy Elbasynyń róli», «Qazaqstandaǵy naryqtyq ekonomıka negizderiniń qurylýy jáne «Jalpyǵa Ortaq Eńbek Qoǵamy» tujyrymdamasy», «Jańa elorda – Prezıdent N.Nazarbaevtyń ámbebap jobasy», «Tuńǵysh Prezıdent adam men Qazaqstan azamatynyń quqyǵy men bostandyǵynyń kepili» degen taqyryptarda baıandamalar oqyldy.
Láıla EDILQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
Sýretti túsirgen Erlan OMAROV.