Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken onlaın baspasóz konferensııasynda Aqmola oblysynyń ákimi Ermek Marjyqpaev Memleket basshysynyń Joldaýy aıasyndaǵy óńirde atqarylyp jatqan jumystar týraly egjeı-tegjeıli baıandap, qoıylǵan saýaldarǵa tushymdy jaýap berdi.
Oblys basshysynyń aıtýyna qaraǵanda, on aıdyń ishinde táp-táýir nátıjelerge qol jetkizilipti. О́nerkásip salasynda – 106,3 paıyz, aýyl sharýashylyǵynda – 114,2 paıyz, qurylys sektorynda – 111,7 paıyz ósim bar. Inflıasııa 5,1 paıyzdan asqan joq. Eńbekaqy 21 paıyzǵa ósip, ortasha jalaqy 163 myń teńgeni qurady. Investısııanyń ósýi ekonomıkalyq ósimniń draıverine aınaldy. Sol sebepti oblys birqatar kórsetkishter boıynsha respýblıkadaǵy úshtikter qatarynda. Jyl basynan beri ekonomıkaǵa shamamen 340 mlrd teńge baǵyttaldy, bul byltyrǵy jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 23 paıyzǵa joǵary. Investısııa ósimi densaýlyq saqtaý salasynda – 3,5 ese, bilim salasynda – 2 ese, ónerkásip salasynda – 134,7, kólik salasynda – 117,5, turǵyn úı qurylysynda – 106,7, aýyl sharýashylyǵy salasynda – 103,7 paıyz boldy. Daǵdarysqa qarsy sharalar sheńberinde shaǵyn jáne orta bızneske jan-jaqty qoldaý kórsetildi. Jekeleı alǵanda 20 myńnan astam sýbekti salyqtyq jáne nesıelik jeńildikter aldy. Olardyń iskerlik belsendiligin arttyrý úshin eki baǵdarlama boıynsha 7 mlrd teńgeden astam qarjy bólindi. «Bıznestiń jol kartasy» baǵdarlamasy boıynsha 300 kásipker memlekettik qoldaýǵa ıe boldy. «Eńbek» baǵdarlamasy boıynsha 800-den astam shaǵyn nesıe jáne 700 qaıtarymsyz grant berildi. О́ńirlik bıznes «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamasyna belsendi qatysýda. Bıylǵy jyly 120 bıznes-joba 15,2 mlrd teńgege qarjylandyryldy. Bul byltyrǵy jylmen salystyrǵanda eki esege joǵary. Jobalardy júzege asyrý 1 300 jańa jumys oryndaryn ashýǵa múmkindik beredi.
«Jumyspen qamtýdyń jol kartasy» baǵdarlamasy sheńberinde 10 myń jańa jumys orny ashyldy. Jalpy, eńbek naryǵyndaǵy ártúrli baǵdarlamalardy júzege asyrý esebinen 21 myńnan astam jańa jumys oryndary ashyldy, onyń 13 myńy turaqty. Bıyl ınvestısııa kólemi ótken jylǵy deńgeıden úsh ese asyp túsip, 157 mlrd teńge ıgerildi, ósim 134,7 paıyzdy qurady. Indýstrııalandyrý kartasy boıynsha 276 mlrd teńgeniń 38 jobasy júzege asyrylýda. Aýyl sharýashylyǵy tehnıkasynyń túrleri kóbeıdi. Jumys istemeı turǵan kombaın zaýyty qaıtadan serpin aldy. «Kaz-RostInjınırıng» jańa kásiporyny jobaǵa 7,5 mlrd teńge ınvestısııa saldy.
Agrarlyq sektor ónerkásippen birge óńir ekonomıkasynyń negizi bolyp qalýda. Osy jyly memlekettik qoldaý retinde shamamen 74 mlrd teńge bólindi. Aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń barlyq túrlerinen jaqsy ónim jınalyp, 5,2 mln tonna astyq qambaǵa quıyldy. Gektar 11,8 sentnerdi qurady.
Mal sharýashylyǵyn damytý maqsatynda 97 et jáne 18 taýarly sút fermasy uıymdastyryldy. Sharýashylyqtar 9,5 myń bas joǵary prodýktıvti iri qara satyp aldy. Sútti mal sharýashylyǵyn damytý áleýeti 4 iri taýarly sút fermalarynyń qurylysymen baılanysty, árqaısysynda kem degende 1 myń bas iri qara ósiriledi.
Import almastyrýdyń aıtarlyqtaı múmkindikteri Makınsk qus fabrıkasy jobalyq tolyq qýatyna kóshken kezde paıda bolady. Onyń qaıta óńdeý qýattylyǵy jylyna ınkýbatordan zaýytqa deıin 100 myń tonna qus etin óndirýge qaýqarly. Makınsk qus fabrıkasynan bólek azyq-túlik beldeýin damytý aıasynda óńirde 34 mlrd teńgeniń 41 jobasy júzege asyrylýda.
Oblysta turǵyn úı qurylysynyń salasy da jaqsy damyp keledi. «Nurly jer» baǵdarlamasy júzege asyrylǵan sátinen bastap, úsh jylda shamamen 1,5 mıllıon sharshy metr turǵyn úı salyndy. Bıylǵy jylǵa josparlanǵan 570 myń sharshy metrdi quraıtyn 5 myńnan astam páter paıdalanýǵa berildi.
Jol ınfraqurylymyna keler bolsaq, bıyl jergilikti mańyzdaǵy 700 shaqyrymǵa jýyq jol jóndeýden ótti, onyń ishinde 250 shaqyrymy «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy» aıasynda júzege asyryldy. Sońǵy úsh jyl ishinde, bıylǵy jyldy qosa alǵanda 1,5 myń shaqyrym jergilikti mańyzdaǵy joldar jóndeldi, onyń 800 shaqyrymy aýyldyq eldi mekenderde.
Sý tirshilik kózi bolǵannan keıin turǵyndardy sapaly aýyz sý máselesi tolǵandyratyny belgili. 2020 jyly oblystyń 54 eldi mekeninde sý taratý jelilerin jóndeýge jáne salýǵa baılanysty jobalar júzege asyrylýda. Jumys aıaqtalǵannan keıin 30 myń aýyl turǵyny ortalyqtandyrylǵan sýmen qamtamasyz etilip, sapaly aýyz sýmen qamtý aýmaǵy 83 paıyzǵa jetedi. Sý taratý jáne sýmen qamtamasyz etý júıesin damytýdyń jol kartasy aıasynda 2023 jylǵa deıin 118 eldi mekende sý qubyrlary jelilerin salý, 60 shaǵyn aýylda blok-modýlder ornatý josparlanyp otyr.
Orta bilim berý júıesinde mektep oqýshylaryn qashyqtan oqytý úshin barlyq jaǵdaı jasaldy. Osy máselede Úkimet úlken kómek kórsetti. 23 myń kompıýter satyp alýǵa qarajat bólinip, olar az qamtylǵan otbasylardyń balalaryna berildi. Jergilikti bıýdjet esebinen 2,5 myń kompıýter satyp alyndy.
Densaýlyq saqtaý salasy nysandarynyń qurylysy jalǵasýda. Kókshetaýda onkologııalyq emhananyń qurylysy aıaqtalýǵa jaqyn. Qosshy aýylynda emhana salynýda. Ol kelesi jyly paıdalanýǵa beriledi. О́te aýqymdy joba – Kókshetaý qalasyndaǵy 630 oryndyq zamanaýı kópsalaly aýrýhananyń qurylysy. Jaman tumaý jaılaǵan ýaqytta halyqtyń densaýlyǵyna aıryqsha kóńil bólinip otyr. Oblysta PTR zerthanalardyń sany altaý. Olardyń rezervtik qýattylyǵy qajet bolǵan jaǵdaıda test sanyn táýligine 3 myńnan 7 myńǵa deıin kóbeıtýge múmkindik bar. 1 000-nan astam tósektik oryn daıyndaldy, rezervte taǵy 5 000 tósektik oryn qamdaldy. Qysqa merzimde 200 orynǵa arnalǵan ınfeksııalyq aýrýhana boı kóterdi. Qazir medısınalyq mekeme naýqastardy qabyldap jatyr.
О́ńirde medısınalyq uıymdardyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtý boıynsha Úkimettiń kómegimen kóptegen aýqymdy jumys júrgizildi. Atap aıtsaq, IVL apparattardyń sany 2,5 esege, ottegi konsentratorlarynyń sany 5 esege kóbeıdi. 4 rentgen-apparat satyp aldyndy, oblys boıynsha barlyǵy 34 rentgen-apparat bar. Aýdandyq aýrýhanalarda 11 jyljymaly dıagnostıkalyq keshen bar, bul shalǵaıdaǵy aýyldarǵa qyzmet kórsetý sheńberin keńeıtýge múmkindik beredi. Taıaýda jedel járdem avtoparki 58 jańa mashınamen tolyqty.
Búginde aq halatty abzal jandardyń qajyrly eńbegi laıyqty elenýde. 4 myńnan astam medısına qyzmetkerine 3 mlrd teńge kóleminde ústemeaqy tólendi. Jalpy, koronavırýspen kúreste 15,8 mlrd teńge qarjy jumsaldy.
Jappaı jáne balalar men jasóspirimder sportyn damytý máselesi de nazardan tys qalǵan joq. Jańa jobalardy esepke alsaq, taıaýda oblysta 14 qazirgi zamanǵy sport kesheni jumys isteıtin bolady.
Elordaǵa jaqyn eldi mekenderge kóp kóńil bólinedi. Qala mańyn damytýdyń keshendi jospary men sheńberinde ınfraqurylymdyq jobalarǵa 18,2 mlrd teńge bólindi, al «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy» baǵdarlamasy boıynsha qosymsha 7,3 mlrd teńge ıgerilmek.
Bıyl qarjylandyrýdyń jalpy somasy 25 mlrd-tan astam teńgeni qurady. Kópsalaly Promenade Burabay kesheniniń qurylys jumystary aıaqtaldy. Sonymen birge kýrortty aımaqta shaǵyn sáýletti keskindemeler, qaraý alańy, jaıaý júrginshiler men velosıpedshilerge arnalǵan jol, abattandyrylǵan týrıstik baǵyttar paıda boldy. Discovery aýmaǵynan salynǵan akvopark jańa nysany boı kóterdi. Aınalasynda tıisti attraksıondary bar tamashalaý sheńberi paıdalanýǵa berildi.
Oblys ortalyǵy – Kókshetaý qalasyn damytýǵa erekshe kóńil bólinýde. Jyldan jylǵa oblys ortalyǵynyń syrtqy kelbeti ǵana ózgerip qoımaı, turǵyndardyń áleýmettik turmys jaǵdaıy da jaqsara túsýde.
Jol, jylýmen qamtý, bilim berý jáne densaýlyq saqtaý júıesiniń sapasyna qatysty máseleler sheshilýde, aýlaishilik abattandyrý jumystary júrgizilip, turǵyn úıler qurylysy belsendi sıpat alýda.
Jalpy, bıylǵy 10 aı ishinde qala ekonomıkasyna 60 mlrd teńgege jýyq ınvestısııa salyndy. Bul osydan 2 jyl burynǵy ınvestısııalyq kórsetkishten eki ese artyq.
El Prezıdentiniń Joldaýynda aıtylǵan keleli máselelerdi júzege asyrý baǵytynda uıymshyldyqpen jumysqa jumylǵan oblys jurtshylyǵy qajyrly qarqynmen alǵa umtylýda.
Aqmola oblysy