Senator Aıgúl Qapbarova kóshi-qon prosesterin iske asyrýdaǵy memlekettik sharalar men tetikterge qaramastan óńirlerdegi kóshi-qon problemalary tolyq sheshilmeı otyrǵanyna alańdaýshylyq bildirdi. Bul týraly senator depýtattyq saýalynda jazdy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
«2018-2019 jyly jáne osy jyldyń 9 aıynda Soltústik Qazaqstan oblysyna ońtústik óńirden 5123 adam qonys aýdarǵan bolsa, óńirden 10 myńga jýyk adam kóship ketken. Osy oblysta 20 jylda 300 jýyq mektep jabylyp, bastaýysh jáne orta mektepte oqıtyndar 8 myńǵa azaıǵan. Mektep ǵımarattary aýksıonǵa qoıylyp satylýda», - dedi Aıgúl Qapbarova.
Sońǵy 5 jylda elden 189 765 adam qonys aýdarsa, 70 933 etnıkalyq qazaq kóship keldi. Aıyrmashylyq 118 832 adamdy quraıdy. Qazaqstannan shetelge turaqty turýǵa ketetinderdiń 43,8%-yn 15 pen 34 jasqa deıingi jastar quraıtyndyǵy alańdatady.
Senator syrtqy kóshi qonnyń sanyn azaıtý úshin ishki kóshi qon úderisindegi eńbek teńgerimin turaqty jáne tıimdi qalpyn saqtaý mańyzdy ekenin aıta kelip, el aýmaǵynyń birtutastyǵy úshin ońtústikten soltústik aımaqtarǵa baǵyttalǵan kóshi-qon úrdisin jalǵastyrý kerek dep sanaıdy.
«Qonys aýdarýshylar úshin memleket beretin turǵyn úılerdiń kópshiligi qazirgi zamanǵy ómir súrý standarttaryna, sanıtarlyq normalarǵa sáıkes kelmeıdi. Keıbir úıler qonys aýdarýshylardyń aıtýynsha, apatty jaǵdaıda tur. Qonys aýdarýshylardyń kásipkerlik qyzmetpen aınalysýǵa qoldaý kórsetýdiń keıbir tetikteri jetkiliksiz», - dedi senator Aıgúl Qapbarova.
Qoldanystaǵy baǵdarlamany iske asyrýdyń tıimdiligin arttyrý jáne osyǵan baılanysty problemalardy sheshý úshin jergilikti atqarýshy organdar deńgeıinde arnaıy beıimdeý ortalyǵyn (qyzmet) qurý qajettigi týyndap otyr. Senator depýtattyq saýalda halyqty kóshirýdiń arnaıy memlekettik nemese óńirlik baǵdarlamasyn ázirleýdi usynyp otyr. Sebebi qazirgi tańda halyqty kóshirý prosesi «Eńbek» nátıjeli jumyspen qamtý baǵdarlamasynyń bir bóligi ǵana. Bul baǵdarlama qonystandyrý barysynda týyndaıtyn mindetter men máselelerdiń barlyq spektrin sheshpeıdi jáne qamtymaıdy, úshinshiden "Bastaý Bıznes" baǵdarlamasynyń baǵyty kásipkerlikti, ásirese, qonys aýdarýshylar ónimdi jumys isteı alatyn aýyl sharýashylyǵy jáne AО́K salasyndaǵy damý máselelerin qajetti shamada sheshpeıdi.
«О́ńiraralyq kóshi-qon prosesinde jas otbasylarǵa eleýli kóńil bólinip, memlekettik qoldaýdyń naqty tetikteri júzege asyrylsa Qazaqstan jastarynyń shetelge kóship ketýiniń qazirgideı ósýi jaǵdaıynda bul pármendi shara bolyp tabylady», - dedi Aıgúl Qapbarova.
Senator qonys aýdarýshylar úshin turǵyn úı berýdiń naqty tetigin pysyqtaýdy, bıýrokratııalyq kedergisiz jer ýchaskelerin berý, qonys aýdarýshylardy jınaqy qonystandyrý úshin jeke turǵyn úı salýǵa jeńildetilgen nesıe berý kerektigin atap ótti. Sondaı-aq «Bir tereze» qaǵıdaty boıynsha qonys aýdarýshylar týraly derekterdiń biryńǵaı avtomattandyrylǵan aqparat júıesin engizý qajettigi aıtyldy.