Jasyl qurlyqtaǵy jarys

Dál sol jyldyń qońyr kú­zinde Keńes Odaǵy áskerleri Majarstanǵa basa-kóktep kirip, jergilikti halyqty qan-josa etken edi. Keıbir derekkózderge súıensek, kóterilis kezinde 4 myńǵa tarta adam ólip, 15 myńnan astamy túrli jaraqat alǵan eken. Soǵan narazylyq bildirgen Ispanııa, Shveısarııa jáne Nıderland syndy memleketter Olımpıadaǵa qatysýdan bas tartty. Sýes daǵdarysyna baılanysty Irak, Lıvan jáne Kambodja boıkot jarııalady. Taıpeıdi jarysqa qatystyrdyńdar degen jeleýmen Qytaı Halyq Respýblıkasy jasyl qurlyqtaǵy jarysqa kelmedi. Ol azdaı, bıýdjetten bir tıyn da shyǵarmaımyz dep, jergilikti bılik baıbalam saldy. Biraq jo­ǵarydaǵy keleńsiz jaıttardyń kesirinen Olımpııa oıyndarynyń qyzyǵy esh kemip qalǵan joq. Jarys jolyna shyqqan sportshylar jeńis tuǵyryna kóterilý úshin baryn salyp, óreli ónerlerimen san mıllıon jankúıerdi qýanysh pen shattyqqa bóledi.

Jasyl qurlyqtaǵy jarystyń jalpykomandalyq esebinde KSRO quramasy aldyna jan salmady. Olar 98 (37 altyn+29 kúmis+32 qola) medal oljalady. Ekinshi oryn alǵan AQSh sportshylary 74 (32+25+17) júlde ıelendi. Úshinshi satyǵa jaıǵasqan Aýstralııa 35 (13+8+14) medal enshiledi. Sondaı-aq Majarstan (9+10+7), Italııa (8+8+9), Shvesııa (8+5+6), Germanııa (6+13+7), Ulybrıtanııa (6+7+11), Rýmynııa (5+3+5) jáne Japonııa (4+10+5) órenderi úzdik ondyqtyń qataryna endi. Bul jarysta barlyǵy 25 memlekettiń ánurany shyrqalyp, taǵy 45 eldiń týy kókte jelbiredi.

Jekelegen sportshylar arasy­nan da teńdessiz ónerimen tórtkúl dúnıeni tamsandyrǵandar az bol­ǵan joq. Máselen, sporttyq gım­nas­shylardyń jarysynda sarapqa salynǵan 16 bas júldeniń 11-in KSRO órenderi oljalady. Bir ǵajaby, bas-aıaǵy bir saǵat ishinde Melbýrndegi záýlim sport kesheninde Keńes Odaǵynyń án­urany 11 márte shyrqaldy. Solardyń arasynda Larısa Laty­nınanyń (sýrette) shoqtyǵy bıik boldy. Ýkraınanyń Herson qala­synda dúnıege kelgen 22 jas­taǵy qyz 4 altyn, 1 kúmis jáne 1 qola medal ıemdenip, Olım­pıadanyń absolıýtti chempıony atandy. Aýstralııadan oralǵan bette Larısa syıaqyǵa alǵan 50 myń somnyń 32 myńyna sý jańa «Volga» avtokóligin satyp aldy.

Majarstannyń týmasy Agnesh Keletıdiń de qarqyny kúshti boldy. О́z eliniń qorjynyndaǵy tórt altynnyń barlyǵyn da dáp osy gımnasshy jeńip aldy. Odan bólek, ol taǵy eki ret ekinshi oryn aldy. Jarys aıaqtalǵan bette Ma­jarstandaǵy tóńkeristen soń kommýnıstik rejimge ashyq túrde narazylyǵyn bildirgen Agnesh sol memlekettiń 44 atletimen birge Aýstralııada qalyp qoıýdy jón kórdi. Keıinnen áıgili sportshy Izraılge qonys aýdardy.

Gımnasshylardyń erler ara­syndaǵy básekesinde Vıktor Chý­karın men Valentın Mýratov úsh retten jeńis tuǵyrynyń eń bıik satysyna kóterildi. Sondaı-aq Chýkarın bir kúmis pen bir qolaǵa qol sozsa, Mýratov ekinshi orynǵa taban tiredi. Valentınniń zaıyby Sofıa Mýratova da dál osy ja­rys­­ta jasyndaı jarqyldap, 1 al­tyn men 3 qola enshiledi.

Jeńil atletter jarysynda AQSh quramasy aldyna jan salmady. Sarapqa salynǵan 33 bas júldeniń teń jartysyna jýyǵyn amerıkalyqtar ıemdendi. Ásirese, Bobbı Marroýdyń myqtylyǵy esh kúmán týǵyzǵan joq. 23 jastaǵy Tehas shtatynyń týmasy 100 já­ne 200 metrge júgirýde, 4h100 estafetalyq saıysta shashasyna shań juqtyrmady. Áıelder arasynda Bettı Katberttiń qarqyny qýantty. 18 jastaǵy aýstralııalyq boıjetken de dál sol qashyq­tyq­tarda qarsylastarynan qara úzip ketti.

Melbýrndegi dodada ma­jar­standyq boksshy Laslo Papp qatarynan úshinshi márte Olım­pıada chempıony atandy. Keıinnen bul nátıjeni Kýba qabylandary – Teofılo Stıvenson men Fe­lıks Savon qaıtalady. Alaıda áli kúnge deıin osy kórsetkishti eshkim jańarta alǵan joq. Bylǵary qolǵap sheberleriniń básekesin KSRO quramasy úsh altynmen qorytyndylady. Mine, jasyl qurlyqtaǵy oıyndardyń basty qaharmandary osylar.

 XVI jazǵy Olımpııa oıyndarynda Keńes Odaǵy quramasy sapynda Qazaqstannyń ókili Evgenıı Kadıaıkın de óner kórsetti. Ol 3 000 metr qashyqtyqqa kedergiler arqyly júgirýde baq synady. Biraq jerlesimizge jeńis tuǵyryna kóterilý baqyty buıyrmady. Esesine aıtýly jarysta Qazaq­stannyń úsh birdeı túlegi Mel­býrnde oljaǵa keneldi. Olar – Vladımır Sýharev, Anatolıı Sa­mosvetov jáne Gennadıı Nıko­laev. Endi osy sportshylar jaıyn­sha qysqasha málimet bereıik.

Jeńil atlet Vladımır Sý­harev 1924 jyly qazirgi Jambyl oblysynyń Qordaı aýdanynda dúnıege keldi. Uly Otan soǵy­syna qatysyp, elge aman-esen oral­ǵan soń sportqa myqtap den qoıdy. Búkildodaqtyq jarys­tarda kózge túskennen keıin halyqaralyq dodalarǵa qa­tysa bastady. 1952 jyly ol Hel­sınkı Olımpıadasynyń 4h100 estafetalyq saıysynda kúmis medaldi moınyna ildi. Arada tórt jyl ótken soń jasyl qurlyqqa sapar shekti. Quramynda Leonıd Bartenev, Borıs Tokarev, Iýrıı Konovalov jáne Vladımır Sý­harev syndy jelaıaqtary bar KSRO quramasy Melbýrn Olım­pıadasynda ekinshi oryndy ıe­lendi. Bul joly da olar AQSh-tyń júıirikterinen qalyp qoıdy.

Balǵa laqtyrýdan KSRO-nyń eńbek sińirgen sport sheberi Anatolıı Samosvetovtiń qaı óńir­diń túlegi ekeni jaıynda qo­lymyzda naqty málimet joq. Keıbir derekterde onyń Irkýt­skide ómirge kelgeni kórsetilse, keıbirinde Almaty oblysynyń Sarqan aýdanynyń týmasy dep jazylǵan. Qalaı bolǵanda da, Anatolııdiń balalyq jáne jas­tyq shaǵy Jetisý óńirinde ótkeni anyq. Boıy 184 santımetr, salmaǵy 100 kılodan asatyn alyp talaı dúbirli dodada atoı saldy. Melbýrndegi oıyndarda Samosvetov qola medal oljalady. Ol amerıkalyq Garold Konnollı men óziniń komandalyq áriptesi Mıhaıl Krıvonosovtan ǵana qalyp qoıdy.

Júzýshi Gennadıı Nıkolaev Ashǵabadta týdy. Desek te Alataý baýraıynda jattyǵyp, eleýli ta­bystarǵa bizdiń elde júrip qol jetkizdi. Estafetalyq saıysta Nıkolaev álemdik rekordty bir jáne Eýropa rekordyn alty márte jańartty. 200 metr­ge erkin tásilmen júzýde KSRO rekordshysy. Melbýrnde ol dál sol qashyqtyqtyń estafetasynda qola medaldi moınyna ildi. Sol komandanyń sapynda jerlesmizden bólek, Vıtalıı Sorokın, Vladımır Strýjanov jáne Borıs Nıkıtın óner kórsetti.

ALMATY