Bıyl Shyǵys Qazaqstanda 7 myń bas iri qara malǵa arnalǵan 3 bordaqylaý alańy paıdalanýǵa berildi, 1600 basqa arnalǵan 8 taýarly-sút fermasy salyndy, 5 sút qabyldaý pýnkti ashyldy. Sońǵy 5 jyl ishinde salaǵa salynǵan ınvestısııalardyń kómegimen halyqtan sút satyp alý ónimdi 13 esege ulǵaıtty.
Mal sharýashylyǵy ónimderi kóleminiń ulǵaıǵany tamaq ónerkásibi kásiporyndarynyń qýatyn arttyrýǵa úlken sep boldy. Mysaly, «Emıl» kompanııasy óndiristi jylyna 32 myń tonnadan 45 myń tonnaǵa deıin jetkizýge kiristi. Al «О́skemen qus fabrıkasy» daıyn ónim shyǵarý kólemin jylyna 22 myń tonnadan 55 myń tonnaǵa deıin ulǵaıtty. 9 mlrd teńgeniń ınvestısııalyq jobalary – jylyna 19 myń tonna shıkizat óndiretin 2 et óńdeý kásiporny salynyp jatyr.
Bul baǵytta kókpektilik qojalyqtardyń jumystary ilkimdi. Jýyqta ǵana Kókpekti aýdanyndaǵy «О́rnek» sharýa qojalyǵy Germanııadan 192 bas sımmental tuqymdy iri qara satyp aldy. Eti men súti qunarly asyl tuqymdy tuıaqtynyń klımatqa beıimdelýi de tez. Al Kókjaıyq aýylyndaǵy «Elim-aı» sharýa qojalyǵynyń jetekshisi zeńgi baba tuqymyn bordaqylaýdy qolǵa alǵan.
Aldyna jemshóbin shashyp, naýasyna sýyn quıa salsa, mal semiredi dep oılaıtynbyz. Jo-joq, semirýi semiredi, biraq bordaqyǵa mal qoıýdyń ádisi ınnovasııalyq jaǵynan áldeqaıda damyp ketken eken.
– Men ınnovasııalyq tehnologııalar arqyly mal bordaqylaý alańyn ashpas buryn ozyq elderdegi sharýashylyqtarmen tanystym. Ádis-tásilin meńgergen soń baryp iske kiristim, – deıdi qojalyq jetekshisi Bolat Bekberdınov.
Etti eksporttaýmen aınalysatyn qojalyqtyń sharýashylyq nysandarynyń aýmaǵy at shaptyrymdaı jerdi alyp jatyr. Aýlasynda tóbesi ashyq birneshe qora tur. Taban asty tep-tegis, betondalǵan. Kóldeneń jatqan qyl baıqamaısyz. Shet jaǵyna tórt buryshty shóp býmalaryn qyzdyń júgindeı etip jınapty. Qataryna súrlem salyp, betin mashınanyń eski dóńgelekterimen bastyrypty. Sebebi, qaraıǵan dóńgelekter qystaı kún tartyp, astyndaǵy súrlemdi ashytyp, bojytady. Al ashyǵan súrlemniń quramyndaǵy qyshqyl maldyń as qorytý qyzmetin jaqsartady eken. Bordaqyda turǵan maldyń iship-jemin arnaıy mamandar qurylǵy arqyly ázirleıdi. Shópti usaqtap týrap, oǵan jemin, untaqtalǵan dárýmen qosady. Ár qospanyń naqty mólsheri bar. Qysy-jazy sýdy da jylytpalap beredi. Soǵan qaraı maldyń eti durys qalyptasady. Mamandardyń aıtýynsha, mármár et alý úshin rasıon basqa da, maıly ettiń rasıony basqa.
Atalmysh qojalyq alǵashynda 3 myń basqa arnap salǵan bordaqylaý alańyn búginde edáýir keńeıtken. Qazirde angýs pen qazaqtyń aqbastary bordaqyda tur. Sonymen qatar etti baǵyttaǵy muǵaljar jylqysy ósiriledi. Olar keıin Qytaıǵa, Reseıge eksporttalady.
Júzege asyp jatqan joba aýqymdy bolǵandyqtan, mal azyqpen 100 paıyz qamtylý kerek. Mamandardyń pikirinshe, ol úshin egistik, shabyndyq alqaptaryn tamshylatyp sýarý ádisine kóshken jón. О́ıtpese qurǵaqshylyq jyldary dóńgeletip otyrǵan kásipke edáýir nuqsan kelýi múmkin. Sondyqtan da kelesi jyldyń naýryz aıynan bastap qojalyqtyń enshisindegi jerge jańbyrlatyp sýarý qurylǵylary ornatylýy múmkin.
Shyǵys Qazaqstan oblysy