Jumys tappaı sendelip júrgender joq

Alǵash ret 2014 jyly jas­tar­dyń áleýmettik máselelerin sheshý maqsatynda «Máńgilik el jastary – ındýstrııaǵa!» – «Serpin» mem­lekettik baǵdarlamasy qabyl­dan­ǵan edi. Sodan beri kóptegen jas oblysymyzda oqý oqyp, ju­mys­qa ornalasty, otbasyn qurdy. Ártúrli sebeptermen «aýylym qaı­dasyń?» dep qaıtyp ketkenderi de joq emes. Degenmen «Serpin» baǵ­darlamasymen oqýǵa túsken jas­tarǵa memleket tarapynan jaǵ­­daı jasalyp-aq jatyr. Jyl sa­ıyn granttar bólinedi, jaqsy oqyǵandarǵa stıpendııa taǵa­ıyn­dal­ǵan, jataqhanamen qam­tyl­ǵan. Keıin oqý oryndaryn támamdap, jumysqa ornalasqan soń úı keze­gi­ne turýǵa bolady. Aıta keterligi, áleýmettik jeńildikterge sáıkes olardyń ótinishteri basqa óńirden qonys aýdarýshylar retinde jeke qaralady.

Shyǵys Qazaqstandaǵy «Ser­pin-2050» shtabynyń jetek­shi­si Leıla Tóleýbaıqyzynyń aıtýynsha, «Serpin» jobasynyń aıasynda oblystaǵy joǵary bilimdi mamandardy daıarlaýǵa 11 oqý orny qatysqan. Qazirgi tańda S.Aman­jo­lov atyndaǵy ýnıversıtette 689 túlek bilim alyp jatyr. Onyń ishin­de Túrkistan oblysynan – 302, Qyzylorda oblysynan – 156, Al­ma­ty oblysynan – 193, Jambyl ob­lysynan – 32, Mańǵystaýdan 6 ta­lapker kelgen.

Jalpy, joǵary oqý ornyn bi­tir­­­gen­derdiń biri jumysqa ornalassa, endi biri óz qalaýlarymen ári qaraı bilimderin jalǵastyrady. Mysaly, S.Amanjolov atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan memlekettik ýnı­­ver­­sıteti respýblıkanyń 24 jo­­­ǵa­ry oqý ornymen birge atal­ǵan baǵdarlamany júzege asyrýǵa qaty­syp keledi. Munda 22 maman­dyq boıynsha bilim beriledi.

– Biz shyǵysqa 2014 jyly alǵashqylardyń biri bolyp keldik. Shynyn aıtý kerek, bizdiń bilim alýymyz úshin qajetti jaǵdaıdyń barlyǵy jasaldy. Árıne, o bas­ta «serpindikter» az upaımen túsip jatyr degen máseleniń basy qyltıǵan. Biraq árkim óz bilimimen tústi dep oılaımyn. Dıplomdaryn alyp, jumysqa ornalasyp, osynda tu­raq­­tap qalǵan qatarlastarymyz kóp. О́zim de О́skemende qalatyn sııaq­ty­myn, – deıdi «Serpinniń» túlegi Baqdáýlet Muhıtdınuly.

Ras, shyǵysqa qonys aýdar­ǵan­­dar kóp. Biraq qazaq balasy úshin Qazaqstannyń qaı pushpaǵy bolsyn óz jeri, óz eli emes pe?! Oń­­tús­tikten oqý oqımyn dep ke­lip, baqytyn tapqandardyń biri – Nazym Aıtýǵanqyzy.

– «Serpin» baǵdarlamasynyń jeńildikteri jetkilikti. Tórt jyl boıy stýdentter úıimen qam­ta­ma­syz etedi, jolaqysy tóle­ne­di. Men oqýym­dy támam­da­ǵan soń shyǵysta jumysqa orna­lastym. Sonymen qa­tar magıs­tra­týraǵa tapsyrdym. Bıyl tur­mys­qa shyǵyp, О́ske­men­niń kelini atandym, – deıdi qyzylor­da­lyq Nazym.

Statıstıkalyq málimetterge súı­en­sek, bıyl dıplom alǵan túlek­terdiń 98 paıyzy Shyǵys Qazaqstanda eńbek etip, oqýlaryn jalǵastyrý úshin qalǵan.

– Qazirgi tańda koronavırýs ınfeksııasyna baılanysty stýdentter qashyqtan bilim alýǵa kóshkeni belgili. Alaıda onlaın oqýǵa múm­kin­dikteri joq «serpindikter» men áleý­mettik jaǵdaıy tómen stýdent­ter úshin jataqhana wi-fi je­li­si­men qamtylyp, tıisti jaǵ­­daılar jasaldy, – deıdi «Serpin-2050» jetekshisi.

Al «Serpin-2050» memlekettik baǵ­­­darlamasy D.Serikbaev atyn­­da­ǵy Shyǵys Qazaqstan teh­nı­ka­lyq ýnıversıtetinde 2015 jyly bastaldy. Alǵashynda pedago­gı­ka­lyq mamandyqtar oqy­ty­lyp, keıinnen tehnıkalyq jáne aýyl­sharýashylyq mamandaryn daıar­laı bastady. Aýdan ákim­dik­teri­men birlesip, qajetti kadr­lar tizimi bekitildi. Bilim alyp jat­qan «serpindikter» óńirdegi «Kazsınk», «AES», «Úlbi metal­lýr­gııa zaýyty» AQ, О́ske­men jylý júıeleri syndy kásip­oryn­dar­­da praktıkadan ótedi. Búginde D.Serikbaev atyndaǵy ShQTÝ-da «Serpin-2050» baǵdarlamasy bo­ıynsha 242 stýdent oqyp jatyr.

Sondaı-aq atalǵan baǵdarlama boıynsha Shyǵys Qazaqstan obly­synyń tehnıkalyq jáne kásip­tik kolledjderinde de granttar bólinedi. 2020-2021 oqý jylynda jalpy 10 kolledjde 276 oqýshy bilim alyp jatyr. Bul joba negi­zin­de tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý mekemeleri stýdentterdiń óndi­ristik tájirı­be­­­den ótýi úshin 87 kásip­orynmen kelisim jasasqan.

Iá, o basta «Serpin-2050» baǵ­dar­lamasyna kúmánmen qara­ǵan ata-ananyń kúmáni seıildi. Kerisinshe, úıden jyraqta júrip jyly ornyn taýyp jatqan ba­lalarynyń ár jetis­tigine qýa­nyp oty­ratyn boldy. Eń bastysy, jumys tappaı sen­de­lip júrgen «serpindikter» joq.

Shyǵys Qazaqstan oblysy