Tyshqan jylǵy mamyrajaı derlik mamyr aıynyń ekinshi tańy maqtaaraldyqtar úshin úreıli de qorqynyshty sátterimen este qaldy. Abdyrap qalǵan aǵaıyn, aman qalýdyń amaly, balasyn baýyryna basa qaýipsiz jer izdegen ana, qoradaǵy malǵa alańdaǵan otaǵasy... «Sol apatty kúndi eske alsam, áli kúnge deıin denem túrshigip, úreıli kúı keshemin. Úıimiz qulap, qórpe-tósek, kıim-keshek sý astynda qaldy...
Bizge jan-jaqtan tamaq, kıim ákelip jatty. Áskerılerdiń tósek-ornyn tósenip uıyqtaımyz. Mektep eki qabatty, sport zalǵa erler, kabınetterine áıelder, bala-shaǵa ornalasty. Koronavırýstan qorǵaný úshin maska taratty, ashanaǵa qoldy antıseptıkpen shaıǵyzyp kirgizedi. Jatarda temperatýramyzdy ólshep ketedi. Aramyzda júkti áıelder bar, olardy dárigerler qarap júr. Aýyz bekitkenderge jergilikti kásipkerler, kent turǵyndary sáresi men aýyzashar berdi. Bar kómekke razymyz, biraq... aýylymyzǵa, úıimizge qaıtqymyz keldi». Maqtaaral aýdany Jeńis aýylynyń turǵyny Alma Janıkeshova mamyrdaǵy tosyn apatty eske alyp osylaı deıdi.
«Aǵaıynnyń, memlekettiń, oblys, aýdan basshylarynyń qoldaýy der kezinde kórsetilýi bizge dem berdi, eńsemizdi túsirmedik. Erteńge senimimiz nyǵaıdy. Búkil Qazaq eliniń qoldaýyn sezindik. Memleket bergen 17 mln teńgeni úsh transh boıynsha alyp, qurylys júrgizdik. Jańa úıdi zaman talabyna saı, sapaly materıaldarmen salyp aldyq. Bólingen qarjy tolyǵymen jetti», deıdi О́rgebas aýylynyń turǵyny Quraqbaı Mamyrjıev.
Iá, Maqtaaraldaǵy tosyn oqıǵa birligi bekem eldiń berekesi buzylmaıtynyn kezekti ret aıqyndady. Sol bir kúndi eske sala ketsek, О́zbekstan Respýblıkasy TJM málimetine sáıkes, 1 mamyr 20:15 shamasynda «Sardoba» sý qoımasy Qazaqstan Respýblıkasy aýmaǵyna sý aǵyzýdy toqtatqan.
Sý qoımasynyń qurylysy 2010 jyly bastalyp, 2017 jyly aıaqtalǵan, syıymdylyǵy 922 mln tekshe metr. Arnadan asqan sý Aqaltyn aýdanyndaǵy Abaı kanalymen Jızaq oblysyndaǵy Arnasaı kóline aǵyzylǵan. Degenmen túnimen aqqan sarqyrama sý «SGK» kanalyna jınalǵan. Atalǵan kanaldyń sý jiberý qýattylyǵy sekýndyna 120 tekshe metr. Biraq kanalǵa túnimen sekýndyna 180 tekshe metr sý aǵyp kelgen. Ekinshi mamyr, saǵat tańǵy 4.30 kezinde Maqtaaral aýdanynyń shekarasynda «SGK» kanalyna 300 mıllıon tekshe metr sý kelip quıylǵandyqtan aýdanda tótenshe jaǵdaı qalyptasty. Oblystyq mańyzy bar Myrzakent-Jeńis-Jańaturmys avomobıl jolyn sý alyp ketýi saldarynan kólikter júre almaı qaldy. Sondaı-aq Myrzakent, Ferdoýsı, Jantaqsaı eldi mekenderi turǵyndaryn evakýasııalaý qajettiligi týyndady. Myrzakent eldi mekeninde 14 532, Ferdoýsı eldi mekeninde 2 377 turǵyn, al Jantaqsaı eldi mekeninde 700 turǵyn bar. Apatty-qutqarý jumystaryna Túrkistan oblysy, Shymkent qalasy Tótenshe jaǵdaı departamentteri, sondaı-aq Ulttyq gvardııanyń 6 506 bólimshesinen aýdandyq polısııa bóliminiń, jergilikti atqarýshy organnyń qyzmetkerleri men tehnıkalar tartyldy. Jalpy, Maqtaaral aýdanynyń sý basqan eldi mekenderinen 2 mamyrdan bastap 31 606 adam kóshirilgen, 24 evakýasııalyq beketke jaıǵastyrylǵandardyń densaýlyǵyn baqylaýǵa alý úshin 147 medısına qyzmetkeri jumyldyrylǵan. Turǵyndardyń kóshýin qamtamasyz etý maqsatynda 68 avtobýs bólinip, bir mezette shamamen 7-8 myń adam Atakent, Asyqata kentterine tasymaldandy. Sondaı-aq 3 115 iri qara mal, 1 101 usaq mal, 585 jylqy, 34 túıe Keles aýdany, Qyzylásker aýylyna jetkizilgen. Budan bólek, 1 797 iri qara, 6 029 usaq mal, 689 jylqy, 381 túıe Maqtaaral aýdanyndaǵy qaýipsiz jerge shyǵarylǵan.
Qaýiptiń aldyn alý, eń bastysy adam ómirin saqtaý maqsatyndaǵy oblys ákimi О́mirzaq Shókeevtiń, aýdan ákimi Baqyt Asanov pen jaýapty qyzmettegilerdiń jedel qımyly óz nátıjesin berdi de. Maqtaaralǵa elimizdiń búkil oblystary kómek qolyn sozdy. Elimizdiń túkpir-túkpirinen 700 tonnadan astam azyq-túlik pen gýmanıtarlyq kómek keldi. Sý basqan aımaqtaǵy árbir turǵyn respýblıka bıýdjetinen 100 myń teńgeden qarajat aldy. «Bolat О́temuratov qory» zardap shekkenderge úı salyp berý úshin 6 mln AQSh dollaryn bóldi. Reseı kásipkeri Álisher Ýsmanovtyń qorynan 5,2 mln AQSh dollary aýdaryldy. Bul qarjy 5 202 otbasyna 1 000 AQSh dollarynan úlestirildi. Zardap shekken úsh aýyl turǵyndary úshin Myrzakentten boı kótergen jańa qalashyqtaǵy 386 úıdiń 196-sy Úkimet rezervinen bólingen qarajat esebinen, 150 úı «Bolat О́temuratov qorynyń» qarjysyna salyndy. Al 20 baspana Nur Otan partııasynyń «Biz birgemiz» qory men 20 baspana «Salıqaly urpaq» qorynyń qoldaýymen boı kóterdi.
Apat aýmaǵynda zardap shekken egistikter qalpyna kelip, Myrzakentte jańa shaǵyn aýdan boı kóterdi. 70 gektar jerde ornalasqan jańa qalashyqtaǵy 386 úıge Jeńis, Jańaturmys jáne Dostyq eldi mekenderiniń turǵyndary kóship keldi. Sonymen qatar, Ferdoýsı aýylynda 340 úı, О́rgebas aýylynda 195 úı turǵyndardyń óz kúshimen salyndy jáne ol úshin Úkimet ótemaqy retinde árbir úıge 17 mıllıon teńgeden berdi. Jańa shaǵyn aýdanda barlyq ınjenerlik ınfraqurylym tartylǵan. Aýyz sý, jaryq, jylý men káriz júıesi jasaqtalyp, joǵary jyldamdyqtaǵy ınternet jelisine qosylǵan. Sondaı-aq munda 1 200 oryndyq mektep pen bala-baqsha jáne dárigerlik ambýlatorııa salynýda. Bilim berý nysanyn turǵyzý úshin 1,8 mlrd teńge jáne 280 oryndyq balabaqshanyń qurylysyn júrgizý úshin 692,1 mln teńge qaralǵan. Qos nysannyń qurylysy kelesi jyly aıaqtalady. Sondaı-aq bir aýysymda 25 adamdy qabyldaıtyn dárigerlik ambýlatorııa jáne polısııalyq pýnkt qurylysy aıaqtalyp, ishki jáne syrtqy árleý jumystary júrgizilýde. Shaǵyn aýdanda kóshelerdiń barlyǵy asfalttalǵan. Balalardyń oıyn alańdary ornatylyp, aǵashtar otyrǵyzylǵan. Sý tasqyny saldarynan 3 aýyldyq okrýgine qarasty 11 eldi mekenniń 1 003 agroqurylymǵa tıesili 5 694,98 gektar egistik alqaptary zııan shekken bolatyn. Aýyl sharýashylyǵy salasy mamandarynyń qatysýymen jasalǵan esepke sáıkes, jalpy shyǵyn kólemi 1,142 mlrd tenge boldy jáne sharýalarǵa tolyqtaı tólendi.
Osylaısha, Maqtaaraldaǵy apat halyqtyń birligi men yntymaǵyn synaqtan ótkizgendeı de boldy. Oblys halqy memlekettiń, qalyń jurtshylyqtyń qoldaýymen qıyndyqtan súrinbeı ótti, el birliginiń bekemdigin, yntymaǵyn, baýyrmaldyǵyn kórsetti.
Túrkistan oblysy