Parasatty urpaq – jarqyn bolashaq kepili

Búginde osy qaýipti, keleńsiz qu­bylyspen kúrestiń aldyńǵy she­bine búkil qoǵamnyń kúsh-jigerin bi­riktirý arqyly azamattardyń sybaılas jemqorlyqqa qarsy mádenıetin qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan ymyrasyz is-qımyl júzege asyrylýda. Bul jerde úlken úmit jas urpaqqa júkteledi. Naq osy jastar sybaılas jemqorlyqtan azat qoǵam qurý­ǵa jáne memleketimizdiń órkende­ýin qamtamasyz etýge qabiletti aǵa ur­paqtyń muragerleri bolýy tıis.

Jas qazaqstandyqtardyń aldynda kásibı ósý men óz kúsh-jige­rin ashýǵa úlken múmkindikter bar. Alaıda birinshi kezekte, qazirgi zamanǵy jastardyń jeke basynyń berik adamgershilik negizderi, aza­mattyq ustanymy jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy minez-qu­lyqtyń ornyqty daǵdylary bolýy tıis. Bul qasıetter bolmasa, básekege qabiletti jáne damyǵan mem­leket qurý ońaı bolmaıdy.

Halqymyzda «Tárbıe – tal be­sikten» degen esti sóz bar. Balany tár­­bıeleý shynymen besikten bas­talady. Ol dúnıege kelgen sátten bastap adam qoǵamnyń bir bóligine aınalady. Onyń odan ári dúnıeta­ny­my men qoǵamdaǵy minez-qulqy onyń otbasynda, balabaqshada, mektepte jáne ýnıversıtette alatyn barlyq bilimi men tájirıbesi oǵan qanshalyqty durys beriletinine baılanysty. Sondyqtan qazirdiń ózinde óskeleń urpaqtyń boıynda parasattylyq ıdeologııasyn il­ge­­­­ri­­letýge negizdelgen sybaılas jem­­­­qorlyqty múldem qabyldamaý má­­de­nıetin qalyptastyrý óte ma­ńyz­dy.

Parasattylyq – qoǵamdaǵy saıa­sı, sondaı-aq áleýmettik jáne eko­nomıkalyq turaqtylyqtyń ne­gizi. Ol adaldyq, ádildik, satylmaý­shy­lyq, zańǵa qurmet, patrıotızm sııaq­ty qundylyqtardy biriktiredi. Parasatty qoǵamda aza­mattar ere­jelerdi ózderi úshin emes, ortaq ıgi­­lik úshin ustanady, jeke emes, qo­ǵamdyq múddelerge basymdyq beredi.

О́tken jyldyń sońynda qa­byl­danǵan zańnamalyq túzetýlerge sáı­kes departament bilim berý, aq­parattyq jáne uıymdastyrý sharalaryn iske asyrý jolymen qoǵamda, onyń ishinde jas urpaq arasynda parasattylyq qaǵıdatta­ryn belsendi engizýde. Osy turǵyda biz oblystyń bilim berý mekeme­le­ri­men birlesip júıeli negizde «Adaldyq alańy» jobasynyń aıasynda tıisti jumys júrgizip ja­tyrmyz. Jyl ba­synda departament «Aqmola – adaldyq alańy» jobalyq keńsesi jáne óńirdiń jo­ǵary oqý oryndary arasynda bilim berý júıesi arqyly sybaılas jemqorlyqty jappaı qa­byldamaýdy qalyptastyrýǵa ba­ǵyttalǵan «Sanaly urpaq» jobasyn birlesip iske asyra otyryp, yn­tymaqtastyq týraly úshjaqty me­morandýmǵa qol qoıyldy.

О́skeleń urpaq arasynda joǵary adamgershilik pen parasattylyqty qalyptastyrý maqsatynda oqý oryndarynda 551 «Adal urpaq» jáne 37 «Sanaly urpaq» erikti klýbtary jumys isteıdi. Osy birlestikterdiń qyzmeti sheńberinde sybaılas jemqorlyqqa qarsy túrli debattar, kezdesýler, trenıngter, sýret konkýrstary, aksııalar, chellendjder, breın-rıngter, áleýmettik saýalnamalar jáne basqa da is-sharalar únemi uıymdastyrylady.

Bıyl epıdemııalyq jaǵ­daı ­ahýa­lynda oblystyń belsendi jas­­tary arasynan shyqqan erikti klýb­­tar ókilderiniń jyl saıynǵy oblys­­tyq sletin ótkizý onlaın format­ta júr­gizildi. Oǵan 200-ge jýyq oqý­shy­lar men stýdentter qatysty. Sha­­ra­nyń baǵdarlamasy sybaılas jem­­qor­lyqtyń aldyn alý jáne qo­­ǵam­nyń sybaılas jemqorlyqqa qar­sy mádenıetin qalyptastyrýdyń ózek­ti máselelerin talqylaýǵa arnaldy.

Sondaı-aq mektep oqýshylary, kolledjder men joǵary oqý oryndary stýdentteri úshin telearnalar men áleýmettik jelilerde tanymal tulǵalardyń rýhanı murasyn tanymal etý arqyly adamgershilik qundylyqtar men bilimdi sińirýge baǵyttalǵan «Adaldyq saǵattary» beıne-dárister taratylady.

Volonterler jyly aıasynda oblys ákimi Ermek Marjyqpaevtyń qatysýymen ótetin «Birgemiz» erik­tilerdiń oblystyq bas qosýynda sóz sóıleı otyryp, muqtaj jan­dar­ǵa tegin kómek jáne qamqorlyq kórsetip, qushtarlyǵy bar jas­tar­dyń «Izgilik elshileri» ró­lin atqaratynyn atap óttim. О́ıt­keni jańa býyndaǵy azamattardy gýmanızm, meıirimdilik jáne ja­nashyrlyqpen tárbıeleý parasat­tylyq ıdeologııasynyń irgeli ne­gizderiniń biri.

Jastar memlekettiń sybaılas jemqorlyqqa qarsy saıasatyn jetildirý boıynsha óz ıdeıa­la­ry men usynystaryn engizýi úshin departament belsendilermen bir­lesip «Ideıalar fabrıkasyn» uıym­dastyrýda, onda ınteraktıvti formatta sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres máseleleri jáne olardy sheshý joldary talqylanady, stýdentter sybaılas jemqorlyqsyz qoǵam qurý jónindegi jobalardy usynady.

Jas urpaqtyń boıynda qundy­lyq­tyń durys baǵyttary men baǵ­darlaryn qalyptastyrýǵa óz balalary men jaqyndarynyń jarqyn bolashaǵy úshin azamattardy para­satty ómir saltyna shaqyratyn sy­baılas jemqorlyqqa qarsy sıpat­taǵy áleýmettik beınerolıkter de kómektesedi.

Qazirgi óskeleń urpaq – bul bizdiń bolashaq zańgerlerimiz, dárigerler, muǵalimder, qurylysshylar, áskerı qyzmetshiler jáne olardyń óz salasynda qanshalyqty saýatty maman bolatyndyǵy, kóbinese úlgi bolýǵa tıis aǵa urpaqqa baılanysty.

Ádilettilik, parasattylyq jáne senim elimizdiń árbir jas azamaty úshin basty qundylyqtar bolatynyna senimim mol.

Murat TО́LEÝBAEV,

Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Aqmola oblysy boıynsha departamentiniń basshysy