Qazaqstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstri Erlan Ydyrysov Kıevte ótken Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyna múshe elder Syrtqy ister mınıstrleri keńesiniń (EQYU SIMK) 20-shy májilisine qatysty.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstri Erlan Ydyrysov Kıevte ótken Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyna múshe elder Syrtqy ister mınıstrleri keńesiniń (EQYU SIMK) 20-shy májilisine qatysty.
SIMK alańdarynda Qazaqstan syrtqy saıasat vedomstvosynyń basshysy EQYU Bas hatshysy Lamberto Zannermen, BUU Bas hatshysynyń orynbasary Djeffrı Feldmanmen, EQYU-nyń Ulttyq azshylyqtar isteri jónindegi Joǵarǵy komıssarlyǵyna qaıtadan taǵaıyndalǵan Astrıd Torspen, Keden odaǵyna múshe elder Syrtqy ister mınıstrlerimen, sondaı-aq, EQYU-ǵa múshe elder Syrtqy ister mınıstrleriniń birqatarymen kezdesýler ótkizdi.
EQYU SIMK-niń májilisinde sóz sóılegen E.Ydyrysov Qazaqstannyń Uıymǵa qatysty aldaǵy jyldarǵa baǵyttalǵan sheshýshi qyzmetiniń baǵdarlaryn aıqyndap berdi. Sonymen qatar, qatysýshy memleketterdi EQYU-nyń Astanada ótken Sammıtinde qabyldanǵan deklarasııanyń erejelerin júzege asyrý boıynsha jumysty jalǵastyrýǵa shaqyrdy. E.Ydyrysov atap kórsetkendeı, EQYU-nyń Astanadaǵy Sammıti Uıymǵa múshe barlyq elder biraýyzdan qabyldaǵan sırek qujattardyń biri bolyp tabylady. «Astana deklarasııasynda álemdik qoǵamdastyqtyń qazirgi syn-qaterlerge laıyqty qarsy turýyna qabiletti máseleler kórinis tapqan. Bul Eýroatlantıkalyq jáne Eýrazııalyq keńistiktegi barlyq qoǵamdastyq ókilderin eshqandaı aıyrmashylyǵyna, ereksheligine qaramastan, basyn biriktirýi tıis. Osyndaı jaǵdaıda ǵana qaýipsizdiktiń kez kelgen deńgeıine jaýap berýge múmkindik bar», dep atap kórsetti Erlan Ábilfaıyzuly.
Qazaqstandyq dıplomat Helsınkı qorytyndy aktisine qol qoıylǵannan bergi 40 jylda atalǵan qujat óziniń kókeıkestiligin joǵaltpaǵanyn jáne aımaqtyq, sondaı-aq, álemdik saıasatqa óziniń oń yqpalyn tıgizýin jalǵastyryp otyrǵanyn atap ótti. «Biz «Helsınkı+40» úderisi birtutas jáne bólinbeıtin qaýipsizdik qoǵamyn qurý jónindegi Astana deklarasııasynyń erejelerin is júzine asyrýǵa negizdelýi tıis dep esepteımiz. О́ıtkeni, onyń aıasynda túrli óńirlik uıymdar atalǵan saladaǵy problemalardy úılesimdilikpen birlese sheshe alady», dep málimdedi ol.
Qazaqstan syrtqy saıasat vedomstvosynyń basshysy áskerı-saıası, ekonomıkalyq-ekologııalyq jáne gýmanıtarlyq ólshemderdegi yntymaqtastyq máselelerine egjeı-tegjeıli toqtala kelip, álemdik qoǵamdastyqtyń Aýǵanstanǵa ekonomıkalyq jáne áleýmettik ońaltý turǵysynan yqpal etý boıynsha ujymdyq kúsh-jiger jumsaý qajettigine erekshe nazar aýdardy.
E.Ydyrysov EQYU-nyń adam ólshemi salasyndaǵy jumysynyń tıimdiligin arttyrý qajettigi týraly da aıtyp ótti. Ol úshin Uıymǵa múshe barlyq elder ózderine júktelgen mindettemelerdi teń dárejede tıisti deńgeıinde oryndaýy tıis. Ol, sondaı-aq, qatysýshylardy EQYU keńistigindegi sozylmaly janjaldardy uzaq merzimdi perspektıvada bitistirý úshin kúsh-jiger jumsaýǵa shaqyrdy. Qazaqstandyq dıplomat atap ótkendeı, Uıymǵa kıberqaýipsizdikke, transulttyq qaterlerge, lańkestik pen esirtki saýdasyna qarsy kúreske basa nazar aýdarýdy jalǵastyrý qajet.
Qazaqstan SIM-iniń basshysy 2014 jyldyń qańtarynda tóraǵalyq merzimi aıaqtalatyn Ýkraına jaǵyna atqarǵan jumystary úshin rızashylyǵyn bildirdi. Al aldaǵy eki jylda Uıymǵa Shveısarııa men Chernogorııa tóraǵalyq etedi, sondyqtan E.Ydyrysov atalǵan elderge de EQYU-daǵy jemisti de tıimdi jumysty jalǵastyrady degen senimin jarııa etti.
Erlan Ábilfaıyzuly Qazaqstannyń Ýkraınadaǵy ishki saıası jaǵdaıǵa qatysty kózqarasyn usyndy. Onyń sózine qaraǵanda, Qazaqstan qashanda ıntegrasııalyq úderisterdiń jaqtaýshysy bolyp keledi. Sonymen bir mezgilde, bizdiń elimiz qandaı damý jolyn tańdaý ár eldiń óz erkinde dep sanaıdy. Eń bastysy, eldegi úderister ulttyq múddege jaýap berýi tıis. Ol, sondaı-aq, Qazaqstan tarapy Ýkraınanyń Keden odaǵy men Eýrazııalyq ekonomıkalyq keńistik aıasyndaǵy ıntegrasııaǵa umtylysyn qýattaıtynyn atap ótti.
E.Ydyrysovtyń L.Zannermen kezdesýi barysynda Qazaqstan men EQYU arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń Eýroatlantıkalyq jáne Eýrazııalyq qaýipsizdik tujyrymdamasyn qosa alǵanda, negizgi baǵyttary talqylandy. Bul qatarda transulttyq qaterlerge qarsy birlesip is-qımyl tanytý, Aýǵanstandaǵy jaǵdaıdy retteý máseleleri de qamtyldy. L.Zannerdiń 2012 jyly jarııalaǵan EQYU qaýipsizdigi kúnderin ótkizý týraly bastamasynyń kókeıkestiligi atap kórsetildi. Qazaqstan syrtqy saıasat vedomstvosy basshysynyń pikirinshe, kezdesý Uıymnyń áskerı-saıası kún tártibiniń kókeıkesti máseleleri boıynsha pikir almasýdyń jaqsy tuǵyrnamasy bolyp tabyldy.
E.Ydyrysovtyń Dj.Feldmanmen kezdesýi kezinde Almatyda BUU-nyń óńirlik «habyn» qurý, BUU damý baǵdarlamalarynyń qyzmeti, sondaı-aq, óńir elderine gýmanıtarlyq yqpal etýdiń tetikteri máseleleri talqylandy. Al A.Torspen kezdesý barysynda Qazaqstannyń atalǵan ınstıtýtpen yntymaqtastyq máseleleri sóz boldy. Qazaqstan SIM-iniń basshysy Qazaqstandaǵy toleranttylyq modelin qoldaýdyń jáne damytýdyń mańyzy zor ekenin atap ótip, bizdiń elimizdiń tarıhı tájirıbesi álemniń basqa elderi úshin paıdaly bolar edi degen ustanymyn jetkizdi. E.Ydyrysov A.Torsty Qazaqstan Prezıdentiniń EQYU-nyń: «Jańa on jyldyqtaǵy toleranttylyqqa» qujatyn jasaý boıynsha bastamasyn odan ári damytýǵa qoldaý kórsetýge shaqyrdy jáne Joǵarǵy komıssarǵa 2014 jyly saparmen Qazaqstanǵa kelip ketýge usynys jasady.
E.Ydyrysovtyń Eýropalyq Odaq, AQSh, Shveısarııa, Fınlıandııa, Horvatııa, Ispanııa, Norvegııa, Latvııa jáne basqa da memleketterdiń ókilderin qosa alǵanda, shetel delegasııalarynyń basshylarymen kezdesýi aıasynda elimizdiń «Qazaqstan-2050» Strategııasy sheńberindegi negizgi damý basymdyqtaryn, shetelder bıznesi men memlekettik qurylymdarynyń Astanada ótetin EKSPO-2017 mamandandyrylǵan kórmesine qatysýy, Qazaqstannyń 2017-2018 jyldary BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes músheligine kandıdatýrasyn qoldaý, ınvestısııalar men jańa tehnologııalar tartý múmkindikteri, sonymen qatar, Qazaqstan azamattary úshin vızalyq rejimdi ońtaılandyrý máseleleri talqylandy.
Sáýlebek BIRJAN.