Álem ádebıetinde bas-aıaǵy 36 dramalyq sıýjet bar deıdi Jorj Poltı. Barlyq sıýjet Gilgámesh, ıaǵnı bárin kórgen batyr jaıly dastanda, ǵulama Gomerdiń jyr-ańyzdarynda, qasıetti kitaptarda tasqa basqandaı tańbalanyp, san alýan sıtýasııalar jazylǵan, aıtylǵan, jeter jerine jetken. Biraq árbir dáýir óziniń jańa ıdeıalarymen, jańa taqyryptarymen keledi. Mysaly, bizdiń zamannyń mańdaıyna jazylǵan jańa taqyryp jahandyq pandemııa, janýar-jándikten juǵatyn vırýs.
О́tken ǵasyrlardyń da ózegin taldyrǵan obalar, indetter, dertter boldy. Ár júz jyl saıyn qaıyra soǵyp, qabyrǵa sókkendeı bolǵan sol indetter de óz kezeńiniń qalamyna azyq edi. Dúnıejúzi ádebıetinde sol zaýaldar jaıly birshama shyǵarmalar jazyldy. Solardyń jańǵyryǵy, adamzat qııalynda damyp, jetilip, ósip, órken jaıǵan nusqalary – jer betindegi tirshilik ıelerin joıyp, ıa bolmasa ózgertip, qubyltyp, mýtasııaǵa ushyratyp, zombıge aınaldyryp barynsha taldandy, talqyǵa tústi, jazýshy men ssenarııshilerge talǵajaý boldy.
Aqparat almasýdyń asyp damyǵan ýaqytynda adamzat balasynyń álemdik epıdemııa, jahandyq pandemııa derlik vırýspen betpe-bet jolyǵyp otyrǵany jańa. Sondyqtan da osy bir jyldyń eń basty taqyryby – koronavırýs indeti bolýy tańǵalatyn jaıt emes. Birinshi dúnıejúzilik soǵystyń tusyndaǵy ıspan tumaýynan keıingi joıqyn jaý da osy bolyp otyr. Buqaralyq aqparat quraldary, kıno óndirisi, áleýmettik jeli, qalamgerler qaýymyn biriktirgen, bir ıdeıa tóńiregine uıystyryp, bir taqyryp aýanynda aınalsoqtatqan da osy indet.
Biz áli soǵystyń ishindemiz, biz áli joldamyz, táńiri qalap osy dert tyıylǵan soń da ádebıette berisi – elý jyl, árisi – ǵasyrǵa azyq bolar taqyrybyńyz da osy shyǵar. Sol toqsan taraýly taqyrypty kim ashyp, kim osy kezeńge sózden eń uly eskertkish turǵyzady eken?! Másele – sonda.
Erlan JÚNIS, Marjan Ábish,
«Egemen Qazaqstan»