«Rýhanı jańǵyrý» qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýtynyń bazasyndaǵy «О́zgeristiń sárýarlary» akselerasııasynyń baǵdarlamasyna plastıkalyq lastanýǵa qarsy jáne dástúrli ekologııalyq qolónerdi qoldaýǵa baǵyttalǵan birqatar eko-jobalar engizilgen.
Eske sala keteıik, byltyr jyl basynda «Rýhanı jańǵyrý» QQDI aıasynda áleýmettik jobalar akseleratory iske qosylǵan bolatyn. Bul óz isin damytýǵa, transformasııalaýǵa jáne masshtabtaýǵa suranysy bar uıymdarǵa arnalǵan baǵdarlama. «О́zgeristerdiń sárýarlary» dep atalǵan baǵdarlamanyń birinshi jylyna qatysýǵa 120 joba ótinish bildirip, sonyń ishinen 20 áleýmettik bastama iriktelip alynǵan. Joba komandalary óz tájirıbelerin aımaqtarǵa keńeıtý maqsatynda akseleratorlar tarapynan ártúrli saraptamalyq qoldaý aldy. Olardyń arasynda ekologııalyq jobalar da bar. Máselen, «Bıopaket» jobasy 100 paıyz ósimdik shıkizatynan turatyn, ári ózdiginen ydyraıtyn polımerli paketter men sómkeler shyǵarady. Álbette, plastıkalyq lastaný búginde álemniń ortaq problemasy bolyp tur. Osy oraıda, polıetılenniń joıylý ýaqyty shamamen 500 jyl ekenin atap ótken durys shyǵar. Al ony órteý ekologııaǵa tipten zııan. Sondyqtan álemde qazirdiń ózinde 40-tan astam memlekette polıetılen ónimderin paıdalanýǵa shekteýler engizdi.
Qazaqstandyq «Bıopaket» jobasy qazirdiń ózinde bıopaketterdiń 10 túrin jáne bir rettik qolǵaptar óndiredi. Syrtqy pishini men fýnksııasy kádimgi polıetılen paketterinen erekshelenbeıtinine qaramastan tolyǵymen qaýipsiz. Joba jetekshileriniń aıtýynsha, ýaqyty jetken soń bıopolımerler sý, qarashirik, kómirqyshqyl gazy syndy zııansyz komponentterge ydyraıdy eken. «Nur-Sultan qalasynyń jazǵy klımattyq jaǵdaıynda ósimdik shıkizatynan jasalǵan polımerler 120 kúnde tolyǵymen fragmentteledi», deıdi olar.
Endi akseleratorlardyń qoldaýy arqyly joba jańa jyldan bastap elimizdiń ózge óńirlerine de taralatyn bolady. Joba jetekshisi Batyrhan Jumanov «Bıopaket» bastamasy óńirlerge taralýmen qatar óndiristik qýattylyqty da arttyrady dep otyr.
«О́zgeristiń sárýarlary» baǵdarlamasynyń taǵy bir jobasy – «Teploe remeslo». Bul joba kıiz basý boıynsha dástúrli ekologııalyq qolónerdi qaıta jańǵyrtýǵa múmkindik beredi. Joba komandasy mektepterde «Tehnologııa» pániniń muǵalimderimen tájirıbe bólisip, kıiz basýdyń ekologııalyq túrlerin úıretedi. О́z kezeginde pedagogter 5-11 synyp oqýshylaryn qolónerdiń osy túrine baýlıdy. Máselen, Volonter jyly aıasynda «Kóshpendiler kıizi» jobasy iske qosylyp, sonyń aıasynda Nur-Sultan qalasynda 13 pedagog kıiz basýdy úırenip shyqty. Sondaı-aq kıiz basýdy búginde aýyl áıelderi de úırenýde. Birgemiz: Asyl Mura jobasy aıasynda 31 áıel osy tehnologııalardy ıgerip shyqqan. Olardyń 17-i áleýmettik osal toptardyń qatarynan. Kýrs aıaqtalǵan soń oqýshylar «Kıiz basý» klýbyn quryp, bilimderi men tehnıkalaryn odan ári jetildirýge nıetti. Joba jetekshileriniń aıtýynsha, kıiz basý tehnologııasy ekologııalyq buıymdar men kıimderdi súıetinder úshin qyzyqty. О́ıtkeni kıiz – ekologııalyq taza ónim. «Akselerasııa alǵa jyljýdyń kelesi qadamdaryn josparlaýǵa múmkindik berdi. Jobamyzdy damytý maqsatynda qajetti seriktesterdi anyqtadyq», deıdi olar.
Aıta ketelik, jyl basynda «Rýhanı jańǵyrý» qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýtynyń bazasynda «О́zgeristiń sárýarlary» áleýmettik jobalardy qoldaý baǵdarlamasy qolǵa alynyp, oǵan qatysý úshin arnaıy konkýrs ótkizildi. Oǵan 120 jobadan ótinish tústi. Olardyń 46-sy úsh aılyq qysqa merzimdi akselerasııadan ótip, 39-y sertıfıkattarǵa ıe boldy. Sonyń ishinde 20 joba óńirlerge masshtabtalýǵa iriktelip, akselerasııanyń tolyq baǵdarlamasynan ótti. 20 jobanyń beseýi bilim berý, 5-i mádenıet, 8 joba ınklıýzııa jáne ekeýi ekologııa baǵytyndaǵy joba.