Sanıtarlyq talaptar pysyqtaldy

Búginde álem boıynsha indet juqtyrý ty­ıylmaı tur. 220 elde 84 mln adam COVID-19-ben aýyryp, 1 mln 840 myń adam osy dertten kóz jumdy. Al bizdiń elde 156 943 naýqas COVID-19 juqtyrǵan jáne 45 946 adamǵa KVI-dıagnozy qoıylǵan. Pasıentterdiń 87%-y indetten jazylyp shyqqan. Bul týraly Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Soı aıtyp berdi.

Onyń aıtýynsha, elimizdegi epıdemııalyq jaǵdaı áli de nashar. Qazir Qazaqstan qaýpi tómen «jasyl aımaqta» tur. Alaıda Atyraý oblysy asa qaýipti «qyzyl aımaqtan» shyqqan joq. Alty óńir – Pavlodar, Aqmola, Qostanaı, Soltústik Qazaqstan oblystary jáne Nur-Sultan, Almaty qalalary «sary aımaqta» tur.

Bıyl 3 qańtardaǵy jaǵdaı boıynsha elimizde 18 608 ınfeksııalyq tósektik oryn bar, onyń ishinde 4 980 orynda naýqas jatyr. Reanımasııa bólimshesindegi pasıent sany – 320, ótken aımen salystyrǵanda 1,3 esege artty (3 qarashada – 253). 54 naýqastyń jaǵdaıy óte aýyr. О́JT apparatynda 45 pasıent bar, 1,4 ese artqan (3 qarashada – 31), 150 pasıent ózi tynys alýda.

Áýe qatynasy qalpyna keltirilgen elderden kelgen adamdarǵa sanıtarııalyq-karantındik baqylaýdy kúsheıtý úshin, sondaı-aq EAEO elderi, О́zbekstan jáne basqa da baǵyttaǵy avtoótkel joldarynda karantındik stasıonarlar daıyndaldy. Onda 6 666 tósektik oryn bar, respýblıka boıynsha 403 tósektik orynda adam jatyr.

Oqý jyly bastalǵaly 3 972 oqýshy KVI juqtyrdy, onyń 1047-i – kezekshi synyptarda oqıtyn bala, 2925-i qashyqtan bilim alady. Kún saıyn jańa týǵan náresteler men balalar arasynda koronavırýs ınfeksııasy jaǵdaıyna monıtorıng júrgiziledi. 2020 jyldyń sáýirinen bas­tap 2021 jyldyń 2 qańtaryna deıin COVID-19 dıagnozy rastalǵan 7 492 bala tirkelgen, onyń ishinde 134-i – jańa týǵan bala (PTR-test nátıjesinde anyqtaldy). 6 550 (87,4%) pa­sıent jazylyp shyqty. Qazirgi ýaqytta COVID-19 anyqtalǵan balalar arasynda jaǵdaıy aýyry jáne mýltısıstemalyq qabyný sındromy bar naýqas joq.

Mınıstr óńirlerde karantındik sharalardyń saqtalýy turaqty baqylaýda turǵanyn, biraq talaptardy buzýshylar áli de kóp ekenin aıtty. Mysaly, merekelik kúnderde 31 jeltoqsannan bas­­tap 804 reıd júrgizildi, 4 618 obekti qam­tyldy, onyń ishinde 71 obekti talap buzǵan, 65 ákimshilik aıyppul salyndy. Karantın kezeńinde qyzmet kórsetýge tyıym salynǵan obektiler jumys istegen, shekteý rejimi saqtalmaǵan, adam kóp jınalatyn sharalar ótkizgender bar.

Osy rette Alekseı Soı aldaǵy saılaý kúni saılaý ýchaskesine jáne komıssııa múshelerine, daýys berýshilerge qoıylatyn sanıtarlyq talaptardy eske saldy. Bul maqsatta Memlekettik bas sanıtarlyq dáriger arnaıy qaýly qabyldady, qujatta birqatar talap qarastyrylǵan. Saılaý ýchaskesinde kireberiste termometrmen kelýshilerdiń temperatýrasyn ólsheý, saılaýshylardyń júrý baǵytyn kórsetetin belgiler qoıý, saılaý komıssııasy músheleri 3 saǵat saıyn maska aýystyrý sııaqty talaptar saqtalýy kerek. Sondaı-aq qoldy dezınfeksııalaýǵa arnalǵan sanıtaızerler bolýy, jıhaz ben tehnıkalyq jabdyqty bir-birinen keminde 1,5-2 metr qashyqtyqta ornalastyrý, keminde 1,5-2 metr áleýmettik araqashyqtyq saqtaý, kelýshilerdiń dene temperatýrasy kóterilgen (37ºS joǵary) jaǵdaıda adamdy oqshaýlaýǵa arnalǵan jeke kabınettiń bolýy qaýipsizdikti kúsheıtedi.

Saılaýshylar saılaý ýchaskesine kelgende medısınalyq nemese qorǵanys maskasyn jáne qolǵa arnalǵan antıseptıkalyq quraldy paıdalanýy kerek. Úıde emdelýine baılanysty oqshaýlaý rejimindegi nemese koronavırýs ınfeksııasyna baılanysty karantınde otyrǵan daýys berýshiler saılaý ýchaskesinen tys jerde daýys berý týraly ótinish bildirgen jaǵdaıda saılaý komıssııasynyń múshesine habarlaýy tıis.

Al saılaý ýchaskelerinde turaqty jumys isteıtinder, joǵary jáne ortasha qaýipti aımaqtardaǵy saılaý komıssııasynyń músheleri, baqylaýshylar men senimdi adamdar 5 qańtar men 9 qańtar aralyǵynda tekserilýi tıis jáne PTR-test nátıjesi taza bolýy qajet. SK músheleri, baqylaýshylar jáne senimdi adamdar tegin tekseriledi.

«PTR testiden ótý Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory qarjysy esebinen júzege asady. Saılaý komıssııasy músheleri, baqylaýshylar jáne senimdi adamdardy biz testen ótkizemiz jáne oǵan ketetin qarajat ÁMSQ arqyly óteledi. Saılaý ótetin jer adam kóp jınalatyn jáne daýys beretin jer bolǵandyqtan, búkil saılaý prosesiniń qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda testileýdi tegin ótkizý týraly sheshim qabyldandy», dedi A.Soı.

Onyń aıtýynsha, ótken jyly elimizde vırýsty zerthanalyq dıagnostıkalaý múmkindigi aıtarlyqtaı artty. COVID-19-ǵa PTR ádisimen testileý 2020 jylǵy sáýirden bastalyp, 19 zerthanada táýligine jalpy qýaty 6 myń test alyndy, al qazir KVI-di dıagnostıkalaıtyn 132 zerthana táýligine jalpy qýaty 100 myń zertteý jasaıdy jáne bıologııalyq materıal alatyn 48 pýnkt bar. Búginde 5 mln-nan asa zertteý júrgizildi, kún sa­ıyn zerthanalar 40 myńǵa deıin test qabyldaıdy. Sondaı-aq mınıstr zerthanalardyń rezervtik qýaty 60 myń zertteýge jetkenin, bul saılaý kezinde qaýipsizdikti qamtamasyz etý úshin qajet bolatynyn aıtty.

Sonymen qatar brıfıng barysynda Den­saý­lyq saqtaý vıse-mınıstri Ajar Ǵınııat saılaý­dyń onlaın túrde ótýi múmkin emes ekenin aıtty.

«Saılaý onlaın ótpeıdi. Elimizdiń Konstıtýsııalyq zańyna sáıkes, ár azamat óziniń saılaý ýchaskesine baryp, jeke kýáligin kórsetip, daýys berýi kerek. Mınıstrlik pen medısınalyq qyzmetkerler barlyq qaýipsizdik jaǵyn qamtamasyz etýge tıispiz. Sondyqtan saılaý ýchaskeleriniń kireberisinde baılanyssyz termometrııa jáne saılaýshylar úshin qozǵalys baǵyty boıynsha qashyqtyq belgileriniń kórsetkishi bolýy kerek», dedi A.Ǵınııat.

Mınıstr sóz sońynda el azamattaryna epı­demııalyq jaǵdaıǵa jaýapkershilikpen qarap, saqtyq sharalaryn buzbaýǵa shaqyrdy.

«Pandemııa áli de jalǵasýda, ókinishke qaraı indetti tolyq jeńgen joqpyz. Sondyqtan jaǵdaıǵa barynsha jaýapkershilikpen qaraýǵa shaqyramyn. О́zgelerge indet juqtyrmaý úshin, juqtyryp almaý úshin mindetti túrde maska taǵyńyzdar, áleýmettik araqashyqtyq pen gıgıena talaptaryn saqtańyzdar», dedi A.Soı.