Baıden bılikke keldi

AQSh-taǵy saılaý naýqanyna qa­tys­ty dúrbeleń basylar emes. Sársenbide Kongrestiń birlesken ses­sııasynda Djo Baıdenniń qarasha­daǵy prezıdenttik saılaýdaǵy jeńi­sin zań shyǵarýshylar rastaýy kerek bolǵan. Jıynda saılaý kol­le­gııasynyń daýystary eseptelip, kúshine enedi. Donald Tramp jáne onyń jaqtastary saılaý­dyń ádil ótpegenin aıtyp, nátıje­simen kelispeıtinin bil­dirgen. Respýblı­ka­shylardyń Vashıng­tonda saı­laý nátıjesin rastaýǵa qarsy nara­zy­lyqtar ótkizgisi kelgeni belgili bol­ǵan-dy. Osyǵan oraı júzdegen ulttyq gvardııa múshesi tártipsizdiktermen kúresý úshin saqadaı saı turǵan.

AQSh-taǵy saılaý kópti jańyl­dyrýy múmkin. О́ıtkeni Prezı­dent pen Kon­gress saılaýy byl­tyrǵy qarashada ótip ketken edi. Demo­krattar ókilder pala­tasyn baqy­laýǵa aldy, al Djo Baı­den prezıdent boldy. Alaıda AQSh Kongre­siniń joǵarǵy palatasynyń taǵdy­ry tolyq sheshilmedi. Sebebi Djord­jııa shtatyndaǵy eki Senat saı­laýy­nyń nátıjesi belgisiz boldy. Shtat erejesine sáıkes, jeńimpaz kandı­datqa 50%-dan astam daýys qajet, al qara­shada oǵan eshkim qol jet­kize almady. Jalpy, saılaý nátı­jesi belgili bolmaı turyp, respýb­lı­kalyqtarda 50, al demokrat­tarda 48 oryn boldy. Eger eki demo­krat jeńiske jetse, Senat 50 de 50 bolyp teń bólinedi, bul jaǵ­daıda sheshýshi daýys vıse-prezıdent Kamala Harrıske beriledi. Nátıje týra osy ssenarııge saı órbidi. Osylaısha, Senattyń qos palatasy men prezıdenttik saılaýda jeńgen demokrattardyń bıylǵy saıası naýqanda asyǵy alshysynan túsken sekildi.

Dál osy jaǵdaı respýblı­ka­shy­lardyń narazylyǵyn týdyrǵan bolýy kerek. Saılaýda jeńilgennen keıin Tramp ta saılaýdyń ádil bolma­ǵanyn aıtyp, daýystardyń durys eseptelgenine kúmán keltirýmen boldy. Bul pikirdi qoldaıtyn Tramp jaqtastary Kapıtolııdegi jıynda Djo Baıdendi prezıdent dep jarııalamaý úshin baryn saldy. Seısenbiniń keshinde birdi-ekili ashýly azamattar Aq úıdiń syrtynda qarýly júrgen jerinen ustalǵan. Tramp Vashıngtonda narazylyqqa shyqqan myńdaǵan halyqtyń aldyna sóz sóılep, «Kongress jıynynda vıse-prezıdent Maık Pens saılaý kollegııasynyń daýys nátıjesin joqqa shyǵarsa jeńiske jetemiz» deýmen boldy.

Al Tramptyń ashýly jaqtastary jıyn ótip jatqan Kapıtolıı ǵımaratyn basyp alýǵa áreket jasady. Nátıjesinde, Kongrestiń qos palatasy otyrysty toqtatyp, jan saýǵalaýǵa májbúr boldy. Ǵımaratty basyp alǵandardyń sýretterin áleýmettik jeli qoldanýshylary men onlaın basylymdar jarysa jarııalady. Zań shyǵarýshylar jumysyn Va­shıngtonda komendanttyq saǵat engizgen soń jalǵastyryp, Djo Baıdendi AQSh-tyń kelesi prezı­denti, al Kamala Harrısti vıse-prezıdent dep tanydy. Kapıtolııdegi jaǵdaıdan 4 adam qaza taýyp, 52 adam ustaldy.

Jalpy, AQSh konstıtýsııasyna sáıkes daýys berý nátıjesin Kon­gress maquldaýy shart. Bul áreket arqyly saılaýshylar alqasynyń daýys nátıjesi zańdy negizde rastalady.