Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri Serik Ahmetov Ońtústik Koreıaǵa eki kúndik resmı saparmen bardy. Sapary aıasynda ol Koreıa Respýblıkasynyń Prezıdenti Pak Kyn Heniń qabyldaýynda boldy. Kezdesýde Serik Ahmetov Pak Kyn Heǵa Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń 2014 jyly elimizge resmı saparmen kelip qaıtýǵa shaqyrýyn tabys etti.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri Serik Ahmetov Ońtústik Koreıaǵa eki kúndik resmı saparmen bardy. Sapary aıasynda ol Koreıa Respýblıkasynyń Prezıdenti Pak Kyn Heniń qabyldaýynda boldy. Kezdesýde Serik Ahmetov Pak Kyn Heǵa Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń 2014 jyly elimizge resmı saparmen kelip qaıtýǵa shaqyrýyn tabys etti.
Kezdesýdiń basty taqyryby eki jaqty saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq máseleleri boldy. Biz bul baǵytta edáýir tabystarǵa qol jetkizdik. Ústimizdegi jyldyń toǵyz aıynda eki jaqty saýda aınalymynyń 1 mıllıard dollardan asyp túsýi sonyń bir jaqsy dáleli. Biz saýda aınalymy qarqynyn odan ári arttyrýǵa yntalymyz, dedi óz sózinde S.Ahmetov. Ol, sondaı-aq, Qazaqstan men Koreıa Balqash jylý elektr stansasyn, Atyraý oblysynda gaz-hımııa keshenin salý, «Jambyl» ken ornyn ıgerý sekildi birqatar birlesken iri jobalardy júzege asyryp jatqandyǵyn atap kórsetti.
Pak Kyn He óz kezeginde Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevqa ystyq yqylasty sálemin joldady. Koreıa Prezıdenti eki jaqty is-áreketter deńgeıin joǵary baǵalap, memleketaralyq qatynastardyń barlyq qyrlary boıynsha baılanystardy odan ári tereńdete túsýge yntaly ekendikterin bildirdi. Qazaqstan Koreıa úshin Eýrazııa keńistigindegi eń basty áriptesterdiń biri bolyp tabylady, dep atap kórsetti kezdesý barysynda Pak Kyn He. Munymen qatar, ol EKSPO kórmesin ótkizýde Koreıanyń úlken tájirıbe jınaqtaǵanyn aıta kele, ózderiniń bul tájirıbelerin Qazaqstanmen bólisýge daıyn ekendikterin málimdedi.
Osy kúni Qazaqstan Úkimetiniń basshysy Koreıa Respýblıkasy Premer-mınıstriniń orynbasary – josparlaý jáne qarjy mınıstri O Sok Hıonmen kezdesý ótkizdi. Kezdesý barysynda eki jaqty is-áreketterdiń keń kólemi talqylandy. Sonyń ishinde mashına jasaý, qaıta jańǵyrtylatyn energııa kózderin óndirý, jeńil ónerkásip jáne basqa da salalardaǵy tıimdi bıznestik jobalar jaıynda áńgime qozǵaldy.
Qazaqstan údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasyn júzege asyrý arqyly turaqty ósimdi qamtamasyz etýge umtylys tanytýda. Osy baǵytta biz Koreıamen ózara tıimdi ınvestısııalyq jáne tehnologııalyq yntymaqtastyqty odan ári damytýǵa múddelimiz, dep atap kórsetti Qazaqstan Úkimetiniń basshysy. Sonymen qatar, Serik Ahmetov osy eldiń Iosý qalasynda 2012 jyly ótkizilgen EKSPO halyqaralyq kórmesiniń tájirıbesin zertteýge yqylas tanytyp, koreılik kompanııalardy Astanada ótetin EKSPO-2017 kórmesine qatysýǵa shaqyrdy.
Kezdesý sońynda birqatar eki jaqty qujattarǵa qol qoıyldy. Sonyń ishinde eki el úkimetteriniń arasynda Keden isinde ózara ákimshilik kómek kórsetý jáne yntymaqtastyq týraly kelisimge, qazaqstandyq «Samuryq-Energo» AQ pen koreıalyq «Hyundai» korporasııasy arasynda О́zara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıyldy.
Munyń syrtynda Qazaqstan men Koreıa saýda-ekonomıkalyq palatalary arasyndaǵy ózara túsinistik týraly, «Samruk-Green Energy» JShS men «Hyundai» korporasııasy arasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandýmdar jasaldy.
Sońǵy jyldary Qazaqstan men Koreıa arasyndaǵy yntymaqtastyq artyp keledi. Máselen, eki eldiń taýar aınalymy 2012 jyly aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 40 paıyzǵa artyp, 1,257 mlrd. AQSh dollaryna jetti. Al 2013 jyldyń toǵyz aıynda ol 1 mlrd. AQSh dollaryna jetip, 2012 jyldyń sáıkes merzimimen salystyrǵanda 6 paıyzdan astam kórsetkishke artty. Taǵy bir aıta keterligi, Ońtústik Koreıa ekonomıkasyna Qazaqstannyń ınvestısııasy 2,6 mıllıardtan astam AQSh dollaryn qurady. Onymen qosa, qazirgi tańda elimizde Ońtústik Koreıa kapıtalynyń qatysýymen 700-den astam birlesken kásiporyn jumys isteıdi eken.
Bizdi Koreıanyń kóbine joǵary damyǵan tehnologııasy qyzyqtyratyny ras. Osy saladaǵy birlesken kásiporyndardyń arqasynda búginde áriptestigimiz artyp, baılanystar bekı túsýde. Investısııamen birge, Qazaqstanǵa jańa tehnologııa, qazirgi zamanǵa saı biliktilik deńgeıi jáne óndiriske degen jańa qarym-qatynas ere kelýde. Árıne, «jaqsy kórseń – úırenbekke» demekshi, Koreıa sııaqty tehnologııasy ozyq elden bizdiń alarymyz kóp. Osyǵan oraı Úkimet basshysynyń Koreıaǵa sapary barysynda Qazaqstan delegasııasy birneshe iri óndiris oryndaryn aralady. Sonyń biri – «Samsung Electronics D-Light» perspektıvalyq tehnologııalar kórme kesheni. «Samsung» qazaqstandyqtar úshin beıtanys uǵym emes. Qazirgideı tehnıkanyń damyǵan ǵasyrynda bul kompanııanyń ónimderi kez kelgen otbasynyń kúndelikti turmysynda jıi qoldanysqa ıe.
1969 jyly irgesi qalanǵan alyp kásiporynnyń búgingi jetistigi kimdi bolsyn tamsandyrmaı qoımaıdy. Oǵan kompanııanyń keshenin aralaı júrip kózimiz taǵy bir jetti. Premer-Mınıstr bastaǵan qazaqstandyq delegasııa onda kompanııanyń sońǵy úlgidegi ónimderimen, telekommýnıkasııalyq tehnologııalar, kompıýterlik tehnıkalardyń damýy barysymen tanysyp, tamashalady.
Resmı sapar aıasynda Qazaqstan delegasııasy Ońtústik Koreıanyń ekonomıkalyq mańyzy zor iri kásiporyndarynyń biri – «LG Chem» kompanııasynda boldy. Koreıa Respýblıkasynyń tehnologııalyq ortalyǵy sanalatyn Tedjon qalasynda ornalasqan «LG Chem» munaı-hımııa ónimderi, aqparattyq jáne elektrondy materıaldar shyǵarýda búginde álemge aty mashhúr úzdik kásiporyn. Demek, Qazaqstan delegasııasynyń «LG Chem» kompanııasyna arnaıy atbasyn burýy tegin emes. Sońǵy jyldary elimizde munaı-gaz ónimderin óndirýge aıryqsha kóńil bólinýde. Sonyń bir dáleli Atyraýda gaz-hımııa kesheniniń qurylysy bastaldy. Al mundaıda Koreıa sııaqty memleket – taptyrmas áriptes. Tehnologııa, jalpy zamanaýı tehnıka, ınnovasııa salasynda úıreteri kóp bul kompanııamen yntymaqtastyq baılanysymyz 2010 jyly Elbasynyń Ońtústik Koreıaǵa jasaǵan resmı saparynda bekigen bolatyn. Endi, mine, sol baılanystar naqty is júzine asýda.
Ońtústik Koreıany Qazaqstandaǵy iri ınvestorlar sanatyna shyǵaryp otyrǵan taǵy bir joba Balqash jylý elektr stansasy deýge ábden bolady. Bul jóninde de Prezıdent N.Nazarbaevtyń resmı saparynda kelisimder jasalǵan. Osylaısha, qazirgi tańda Balqash jylý elektr stansasynyń qurylysymen «Samuryq-Energo» AQ jáne koreıalyq «KEPKO-Samsýng» konsorsıýmy aınalysyp jatyr. Osyǵan oraı qazaqstandyq delegasııa resmı sapar aıasynda Seýlden qyryq shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan Inchon qalasyndaǵy «Ionghyn» jylý elektr stansasynda bolyp qaıtty. Bul keshenniń jumysymen tanysyp, elimiz úshin, elimizde qolǵa alynǵan iri joba úshin tájirıbesi mol ortalyqtyń qyr-syryna úńildi.
Resmı sapar qorytyndysynda birqatar ekijaqty qujattarǵa qol qoıyldy. Onyń ishinde munaı-gaz salasyna qatysty, jylý elektr stansasyna baılanysty kelisimder bar.
Elshilermen júzdesti
Qazaqstan Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaev Germanııa elshisi Gıdo Hersti jáne Fransııa elshisi Fransıs Etendi olardyń ótinishteri boıynsha qabyldady, dep habarlady osy palatanyń baspasóz qyzmeti.
Kezdesý barysynda Qazaqstan men Germanııanyń jáne Qazaqstan men Fransııanyń qazirgi kezeńdegi jáne keleshektegi yntymaqtastyǵynyń ózekti máseleleri, onyń ishinde parlamentaralyq qatynastar taqyryby qozǵaldy. Taraptar Qazaqstan men Eýropa Odaǵy arasyndaǵy áriptestikti, BUU jáne EQYU aıasyndaǵy ózara is-qımyldy damytý jaıyn talqylady. Bul áriptestiktiń aldaǵy kezde de jemisti jalǵasatyndyǵyna, órkenıetti úrdisterge saı óristeıtindigine negiz mol ekendigi aıtyldy.
Senat Tóraǵasy Astanada ótetin EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesiniń mańyzyna nazar aýdaryp, Ortalyq Azııadaǵy osynaý erekshe oqıǵaǵa GFR men Fransııanyń belsendi qatysatynyna senim bildirdi.
Dınara BITIKOVA,
«Egemen Qazaqstan» – Seýlden.