Byltyr jyl sońynda Shymkentte ótken Qazaqstan chempıonatynda erekshe kózge túsken boksshylardyń biri – Ertýǵan Zeınýllınov. 63 kg salmaq dárejesinde synǵa túsken 23 jastaǵy jalyndy jas barlyq qarsylasynan basym túsip, bas júldeni oljalady. Osy jarystyń kýási bolǵan bilikti bapkerlerden bastap, kógildir ekranǵa kóz tikken kórermenderdiń barlyǵy da atalǵan bylǵary qolǵap sheberiniń ónerin joǵary baǵalady.
E.Zeınýllınov óziniń týyp-ósken jeri Almaty oblysy Qaratal aýdanynyń Úshtóbe qalasynda bokstyń qyr-syryna qanyqty. Jer jánnaty Jetisýda Almas Jyńǵylbaevtyń qol astynda jattyǵyp, tyrnaqaldy tabystaryna qol jetkizdi. Sol kezdegi onyń eń iri jetistigi – Bangkokta ótken jastardyń Azııa birinshiliginiń qola júldesi. Zeınýllınov óz qurdastary arasynda basqa da dodalarda daralandy. Eseıe kele Almatydaǵy Qazaqtyń sport jáne týrızm akademııasyna oqýǵa túsip, ol jerde Qaırat Kármenovten tálim-tárbıe aldy.
Onyń alǵash ret jarq etip kózge túsken tusy – 2016 jyly Tájikstannyń bas shahary Dýshanbede uıymdastyrylǵan stýdentter arasyndaǵy Azııa birinshiligi. Sóz oraıy kelgende, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy Dastan Sádýaqasovtyń komanda jasaqtaýda qyraǵylyǵyn erekshe atap ótken jón. Jas bolsa da bas bolǵan aıtýly maman esimi kópshilikke beımálim boksshyny el quramasyna qosty. Pamır taýynyń eteginde Zeınýllınov senimdi aqtap, kúmis medaldy oljalady. Arada eki-úsh aı ótken soń Taılandtyń Chıang-Maı qalasynda stýdentter arasyndaǵy álem chempıonatynyń jalaýy jelbiredi. Bul jarysta Ertýǵan qola júldeni qorjynǵa saldy.
Joǵarydaǵy jaǵdaı jas jigitti qanattandyrdy. 2017 jyly Shymkentte uıymdastyrylǵan el chempıonatynda ol ózin jaqsy qyrynan kórsetti. Bastapqy básekelerde qarsylastaryn esh qınalmaı utqan ol jartylaı fınalda Azııa birinshiliginiń kúmis júldegeri Zákir Safıýllınge ese jiberdi. Bul jeńiliske bola 20 jastaǵy jigitti eshkim sókpedi. О́ıtkeni qarsylasy tym azýly edi. 31 jastaǵy Zákirdiń 60 kılo salmaqta elimizdiń birinshi nómirli boksshysy ekenin jurt jaqsy biledi. Kerisinshe, onyń saqa sportshyǵa laıyqty qarsylyq kórsetkenine bapkerleri de, basqalar da rıza boldy. Shymkent saparynan qola medalmen oralǵan Zeınýlınov ulttyq qurama sapyna qabyldandy.
– Respýblıkamyzdyń barlyq óńirinen jınalǵan bylǵary qolǵap sheberleri bas qosqan jarysta úzdikter sanatyna qosylǵannan keıin jolym ońǵarylatyn shyǵar dep oıladym. Biraq aıaqastynan qyrsyq shaldy. Abaısyzda aıaǵymdy syndyryp alyp, bir jylǵa jýyq ýaqyt emdeldim. Jattyǵý men jarystar jaıyna qaldy. Biraq men kúderimdi úzbedim. Jazylǵan soń barymdy salyp daıyndaldym. Eren eńbektiń esh ketpeıtinine sendim. Osy oraıda ózimniń jeke bapkerlerim Almas Jyńǵylbaev pen Qaırat Kármenovke, Qazaqtyń sport jáne týrızm akademııasynyń prezıdenti Qaırat Zakırıanov jáne osy bilim ordasynda eńbek etip júrgen jattyqtyrýshylar Edýard Gabdýlov, Beken Bekmuhamedov, Jetkergen Malshıev, Baqyt Sársekbaev, Dastan Sádýaqasovqa óz rızashylyǵymdy bildiremin. Sondaı-aq jeke kásipkerler Tólegen Maqashev pen Serik Aıdarbekovke de alǵysym sheksiz. Osy aǵalarymnyń qoldaýynyń arqasynda eshteńege alańdamaı, kózdegen maqsatyma qol jetkizýge múmkindik týyndady, – deıdi Ertýǵan.
2019 jyly jaraqatynan tolyqtaı aıyqqan Ertýǵan halyqaralyq týrnırlerde qaıta atoı saldy. Almatydaǵy Saǵadat Nurmaǵambetov, Atyraýdaǵy Isataı men Mahambet jáne Aqtaýdaǵy Shoqyr Bóltekulyn eske túsirýge arnalǵan jarystarda júldegerler sanatyna qosyldy. Jyl saıyn Alataý baýraıynda úzdiksiz uıymdastyrylyp turatyn Qaırat Rysqulbekovtiń týrnırinde altyn tuǵyrǵa kóterildi. Shymkenttegi Qarakóz Ábdálıevtiń dástúrli dodasynda da qarsylas shaq keltirmedi. Sol básekelerde nebir myqtylarmen kúsh synasqan Zeınýllınovtiń sheberligi ábden shyńdalyp, ózine degen senimi arta tústi.
Jýyrda Shymkentte ótken el chempıonatynda E.Zeınýlınov 63 kg salmaqta óner kórsetti. Bastapqy básekelerde tarazdyq Álimjan Beskempir men elordalyq Temirhan Tezekti tize búktirse, shırek fınalda mańǵystaýlyq Dilshat Nurymdy eńserdi. Bir ókinshtisi, osy jekpe-jekte Almaty oblysy ókiliniń saýsaǵy synyp ketti. Endi alda eki jol bar. Jarysty ári qaraı jalǵastyryp, chempıondyq tuǵyrǵa kóterilý úshin aıqasqa shyǵý nemese qola medaldy qanaǵat tutyp, qaıta em-dom qabyldaý. Jaǵdaıdy bapkerine aıtyp kórgen edi, Qaırat Kármenov «Qolyń túsip qalsa da judyryqtasasyń» dep áńgimeni short kesti. Boksshy basyn ızep, keliskendeı syńaı tanytty. Kelesi kúni Zeınýllınovti jartylaı fınaldyq saıys kútip turdy.
– Bizdiń odan basqa amalymyz joq edi, – dep bapkeri Q.Kármenov áńgimeni ári qaraı jalǵastyrdy. – Sebebi Ertýǵan 2018 jyly aıaǵyn syndyryp alǵannan keıin ulttyq quramadan shyǵyp qaldy. Jattyǵý prosesin ári qaraı jalǵastyryp, jarystarǵa shyǵý úshin ózimiz qarjy izdep álek boldyq. Tipten, kúlli álemdi dúrliktirgen pandemııa kezinde de bos jatpadyq. Indet bastalmaı turyp Almaty oblysy, Aqsý aýdanynyń Taras aýylyna attandyq. Sol jerde Tólegen Maqashev esimdi dıqanshy-kásipker bizdiń alańsyz jattyǵýymyz úshin qolaıly jaǵdaı jasady. Tipten, el chempıonatyna baryp-qaıtý úshin qajetti qarajatty da sol kisi óz qaltasynan berdi. Sóıtip eki aıǵa jýyq ýaqyt boıy jaqsylap turyp jattyǵyp, Shymkentke naǵyz babymyzda attandyq.
Jartylaı fınalda Zeınýllınovtiń joly Dilmurat Mıjıtovpen qıysty. Almaty qalasynyń ókili keıingi jyldary el birinshiliginde únemi júldegerler qatarynan kórinip júr. Eki maýsym boıy ol Dúnıejúzilik boks serııasy dodasynda «Astana arlandary» sapynda óner kórsetti. Mine, osy saqa sportshyǵa qarsy synyq qolymen judyryqtasqan qandasymyz taktıkalyq turǵydan óte saýatty qımyldap, kúmánsiz jeńiske jetti.
Fınalda Ertýǵan Zákir Safıýllınmen kúsh synasqysy keldi. Sebebi osydan úsh jyl buryn dál osy boksshydan ol el chempıonatynyń jartylaı fınalynda utylǵan bolatyn. Sodan beri talaı dúrmekti kórgen jas jigittiń sheberligi ábden shyńdaldy. Endi óziniń myqtylyǵyn moıyndatý úshin Olımpıada lısenzııasyna ıelik etken sańlaqty jeńý qajet edi. Biraq bastapqy básekeleriniń birinde jaraqat alǵan Zákir jarysty jalǵastyrýdan bas tartty. Endi fınalda ony Bolat Ersultan kútip turdy. Alaıda kórermender daryndy jastardyń aıqasyn kóre almady. Jartylaı fınalda jaraqattanǵan Aqmola oblysynyń ókili sharshy alańǵa shyqpady. Osylaısha, Zeınýllınov ózi kópten beri armandap júrgen Qazaqstan chempıony degen ataqqa qol jetkizdi.
Alda Tokıo Olımpıadasynyń alaýy tutanady. Oǵan Ertýǵannyń bara almaıtyny anyq. О́ıtkeni ǵalamdyq dodanyń lısenzııasy 34 jastaǵy ardager boksshy Zákir Safıýllıniń ýysynda. Desek te, alda álem men qurlyq chempıonattary jáne Azııa oıyndary sekildi kóptegen baıraqty báseke bar. Mine, Almas Jyńǵylbaev pen Qaırat Kármenovtiń shákirti osy jarystarda jasyndaı jarqyldaıdy dep úmittenemiz.
ALMATY