Qazaqstandyqtar 2021 jyldan bastap zeınetaqy jınaǵynyń bir bóligin belgilengen maqsattarda paıdalana alady. Bul tártip «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ekonomıkalyq ósýdi qalpyna keltirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa sáıkes júzege asyrylmaq. Bul týraly Egemen.kz enpf.kz saıtyna silteme jasap habarlaıdy.
«Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ekonomıkalyq ósýdi qalpyna keltirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa sáıkes azamattardyń zeınetaqy jınaqtarynyń bir bóligin turǵyn úı jaǵdaılaryn jaqsartý jáne (nemese) tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemine kirmeıtin emdelýge jáne mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrýǵa aqy tóleý úshin, sondaı-aq, jeke basqarýshy kompanııalarǵa ınvestısııalyq basqarýǵa berý úshin paıdalanýǵa quqyqtary bar.
BJZQ-da mindetti zeınetaqy jarnalary (MZJ) jáne (nemese) mindetti kásiptik zeınetaqy jarnalary (MKZJ) esebinen qalyptastyrylǵan zeınetaqy jınaqtary bar tómendegi adamdar zeınetaqy jınaqtarynyń bir bóligin óziniń, jubaıynyń (zaıybynyń) jaqyn týystarynyń turǵyn úı jaǵdaılaryn jaqsartý maqsatynda jáne (nemese) ózderi nemese jubaıy (zaıyby) ne jaqyn týystary úshin emdelý aqysyn tóleý úshin paıdalaný quqyǵyn qoldana alady:
1) olardyń zeınetaqy jınaqtarynyń somasy zeınetaqy jınaǵynyń belgilengen eń az jetkiliktilik sheginen asyp túsýi kerek.
Bul rette birjolǵy zeınetaqy tólemi salymshynyń (alýshynyń) MZJ jáne (nemese) MKZJ esebinen zeınetaqy jınaqtarynyń somasy men ýákiletti operatordan elektrondyq habarlama alǵan kúnge Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti bekitken Zeınetaqy jınaqtarynyń eń tómen jetkiliktilik shegin aıqyndaý ádistemesine sáıkes eseptelgen zeınetaqy jınaqtarynyń eń tómen jetkiliktilik shegi arasyndaǵy aıyrma somasynan aspaýy tıis;
2) zeınetaqy mólsheri alýshynyń Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaǵan tártippen belgilenetin 40 paıyzdan tómen emes deńgeıdegi ortasha aılyq tabysyn almastyrý koeffısıentin qamtamasyz ete alýy kerek.
Bul rette birjolǵy zeınetaqy tólemi ýákiletti operatordan bastapqy elektrondyq habarlamany alǵan kúnge salymshynyń (alýshynyń) MZJ jáne (nemese) MKZJ esebinen zeınetaqy jınaqtary mólsheriniń 50 paıyzynan aspaýǵa tıis;
3) saqtandyrý uıymymen zeınetaqy annýıteti shartyn jasasqandar;
Bul rette birjolǵy zeınetaqy tólemi salymshynyń (alýshynyń) jeke zeınetaqy shotyndaǵy MZJ jáne (nemese) MKZJ esebinen jınaqtalǵan zeınetaqy jınaǵynyń mólsherinen aspaýy qajet.
Zeınetaqy jınaqtarynyń bir bóligin paıdalaný quqyǵyn iske asyrý úshin azamattar, eń aldymen, ózderiniń zeınetaqy jınaqtaryn tekserip, BJZQ-daǵy jeke zeınetaqy shotynda alýǵa bolatyn somanyń bar ekenine kóz jetkizýleri tıis.
Qordyń enpf.kz korporatıvtik saıtyndaǵy Jeke kabınette, sondaı-aq, BJZQ-nyń jańartylǵan uıaly qosymshasynda, Telegram-da alýǵa bolatyn qoljetimdi soma týraly aqparatty onlaın rejıminde tekserý múmkindigi iske asyryldy.
Qordyń korporatıvtik saıtyndaǵy Jeke kabınette jáne uıaly qosymshada avtorlanýdyń eki tásili qoljetimdi: JSN men paroldi engizý nemese elektrondyq sıfrlyq qoltańbany paıdalaný. Sondaı-aq, uıaly qosymshaǵa keıinnen qaıta kiretin bolsańyz, uıaly qurylǵyńyzda bar bolsa Touch ID nemese Face ID paıdalanýǵa bolady. Yńǵaıly bolý úshin paıdalanýshy qyzmet kórsetýdiń qazaq nemese orys tilderin tańdaı alady.
BJZQ-daǵy zeınetaqy jınaqtaryn teksergennen keıin zeınetaqy jınaqtarynyń bir bóligin turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartýǵa jáne/nemese emdelýge paıdalaný týraly sheshim qabyldaǵan salymshylar (alýshylar) arnaıy shot ashý úshin elektrondyq sıfrlyq qoltańbany (ESQ) paıdalana otyryp, birjolǵy zeınetaqy tólemine ótinish (budan ári-tólemge ótinish) berý úshin ýákiletti operatordyń ınternet – portaly arqyly ýákiletti operatorǵa júginýleri tıis.
Salymshy (alýshy) birjolǵy zeınetaqy tólemin alǵan kezinde tóleıtin jeke tabys salyǵyn (JTS) tóleý tásilin ózi tańdaýy tıis (jarnalardy BJZQ-ǵa aýdarǵan kezde JTS alynbaıtynyn esterińizge salamyz). Ol ýákiletti operatorǵa tólemge ótinish bergen kezinde JTS ustap qalý týraly ótinishke tańdaǵan tásildi kórsetip, ESQ arqyly qol qoıý jolymen iske asyrady.
Iаǵnı, azamattar BJZQ-ǵa JTS birjolǵy zeınetaqy tólemi somasynan qaı ýaqytta: tólem sátinde tolyq kólemde dereý nemese JTS keıinge qaldyrylǵan kezeńde ustap qalý (zeınetaqy tólemderiniń kestesi boıynsha zeınetaqy jasyna jetken kezde aı saıyn teń úlestermen) kerektigin ózderi kórsetedi.
Ýákiletti operator 2 (eki) jumys kúni ishinde BJZQ-ǵa elektrondyq habarlama jiberedi, onda tólemge qabyldanǵan ótinish týraly málimetter, onyń ishinde alý maqsaty, TAÁ, týǵan kúni, JSN, salymshy (alýshy) aıqyndaǵan mólsherdegi birjolǵy zeınetaqy tóleminiń somasy, JTS ustap qalý tásili týraly málimetter qamtylady, sondaı-aq, salymshynyń (alýshynyń) ESQ qoıylǵan JTS ustap qalý týraly ótinishi elektrondyq habarlamaǵa qosa beriletin bolady.
BJZQ ýákiletti operatordan elektrondyq habarlama alǵannan keıin 5 jumys kúni ishinde ýákiletti operatorǵa salymshynyń (alýshynyń) birjolǵy zeınetaqy tóleminiń somasyn aýdarady, ol óz kezeginde bul somany salymshynyń (alýshynyń) arnaıy shotyna aýdarady.
Birjolǵy zeınetaqy tóleminiń somasy ýákiletti operatorda («Otbasy bank» AQ) ashylǵan salymshynyń (alýshynyń) arnaıy shotynda 45 jumys kúninen aspaıtyn merzim ishinde saqtalady.
Osy merzim ishinde salymshy (alýshy) ýákiletti operatorǵa nysanaly maqsattar boıynsha qujattaryn usynýy tıis. Eger ol kórsetilgen merzimderde usynylmaǵan jaǵdaıda, ýákiletti operator birjolǵy zeınetaqy tóleminiń somasyn BJZQ-ǵa qaıtarýǵa tıis, Qor ol somany salymshynyń (alýshynyń) jeke zeınetaqy shotyna esepteıdi.
Osylaısha azamattardyń turǵyn úı jaǵdaılaryn jaqsartý jáne (nemese) emdelýge aqy tóleý máseleleri boıynsha barlyq ótinishteri ýákiletti operatorǵa «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha kelip túsedi jáne qaralady. Azamattar tarapynan BJZQ-ǵa jeke ótinish berý talap etilmeıdi. Tek salymshylar BJZQ-dan alýǵa bolatyn zeınetaqy jınaqtarynyń somasy týraly málimetterdi óz betinshe onlaın tártibimen alýlary kerek.
Zeınetaqy jınaqtaryn turǵyn úı jaǵdaılaryn jaqsartý jáne (nemese) emdelýge aqy tóleý maqsatynda alýdan basqa, 2021 jyldan bastap azamattar túrli ınvestısııalyq strategııalardy usynatyn ınvestısııalyq portfeldi basqarýshylardy (IPB) derbes tańdaý arqyly MZJ jáne (nemese) MKZJ esebinen ózderiniń zeınetaqy jınaqtaryn basqarýǵa qatysa alady. Zeınetaqy jınaqtarynyń bir bóligin IPB-ǵa aýdarý úshin salymshy BJZQ-nyń óńirlik keńselerine jeke ózi júginý jolymen nemese elektrondyq sıfrlyq qoltańbany paıdalana otyryp, BJZQ-nyń ınternet-resýrsy arqyly qashyqtyqtan BJZQ-nyń ishki qujatynda belgilengen nysan boıynsha ótinish berýi qajet.
Zeınetaqy jınaqtarynyń bir bóligin IPB-ǵa aýdarý úshin paıdalaný quqyǵyn BJZQ zeınetaqy aktıvterin senimgerlikpen basqarý týraly sharttar, sondaı-aq, kastodıandyq sharttar jasasatyn, Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi aıqyndaǵan, Qazaqstannyń qarjy naryǵynda IPB retinde paıda bolǵannan keıin ǵana qoldanýǵa bolatynyna nazar aýdaramyz.