О́nerkásipke óris ashqan qurylym

2020 jyly álemdik ekono­mı­kanyń damý qarqyny baıaýlap, óndiris kólemi aıtarlyqtaı qul­dyraǵany belgili. Bul jaǵ­daı «Qazaqstannyń damý banki­niń» nesıe berý qyzmetine áser etpeı qoıǵan joq. Soǵan qara­mas­tan bank ótken jyldy oń kór­set­kishtermen aıaqtady. Aldyn ala qorytyndylarǵa súıen­sek, banktiń taza tabysy 25,4 mlrd teńgeni qurapty. 2019 jyl­men salystyrǵanda damý ınstı­tý­ty­nyń menshikti kapıtaly 21 pa­ıyzǵa kóbeıip, 516 mlrd teńgege jetken.

«Qazaqstannyń damý banki» AQ basqarma tóraǵasy Abaı Sar­qu­lovtyń aıtýynsha, bank koro­navırýs pandemııasyna baı­la­nysty qalyptasqan kúrdeli jaǵdaıǵa qaramastan, nesıe qor­jynyn ulǵaıtýdy jalǵas­ty­rýda. 2020 jyldyń aldyn ala qorytyndylary boıynsha onyń kólemi 1 trln 974 mlrd teńgege jetken. Kórsetkish 2019 jylmen salystyrǵanda 14,2 paıyzǵa joǵary. 

– 2020 jyly jalpy soma­sy 195,4 mlrd teńge bolatyn 9 ınves­tısııalyq joba men 4 eksporttyq operasııany qarjylandyrý maquldandy. Onyń qatarynda Hyundai jeńil avtomobılderin shy­ǵaratyn zaýyt qurylysy, Qara­ǵandy qalasynda ken baıy­tý fabrıkasyn salý ári quıý óndirisin jańǵyrtý, aglomera­sııalyq fabrıkasy bar Saryarqa fer­roqorytpa zaýytyn salý, «Ke­rýen-Saraı» týrıstik kesheniniń qurylysy, sondaı-aq Jambyl ob­lysy Qordaı aýdanyndaǵy bes eldi mekenge gaz qubyryn tartý sııaqty iri jobalar bar, – dep naqtylady Abaı Sarqulov Or­talyq kommýnıkasııalar qyz­metinde ótken brıfıngte.

Basqarma tóraǵasynyń aı­týynsha, byltyr bank qarajatyna 9 iri kásiporyn jańǵyrtylyp, paıdalanýǵa berilgen. Onyń bári óńirlerdiń damýyna áleýmettik-ekonomıkalyq turǵydan aıtar­lyqtaı serpilis ákelgen joba­lar. Sonyń nátıjesinde res­pýblıka boıynsha 1 942 jańa jumys orny ashylǵan. Sonymen qatar bank qoldaý kórsetken kásiporyndardyń respýblıkalyq bıýdjetke 17 mlrd teńgeden astam túsim ákelgenin atap ótken jón.

– Qaıta jańǵyrtylyp, iske qosylǵan jobalardyń ishinde óndiristik alyptardan bólek, «jasyl» tehnologııalar da bar­shylyq. Máselen, Aqmola oblysynda «Astana EKSPO-2017» jel elektr stansasynyń 50 MVt-tyq ekinshi kesheni men Almaty oblysynda «Qaskeleń 50 MVt» kún elektr stansasynyń qurylysyn atap ótýge bolady. Sondaı-aq Mań­ǵystaý oblysynda «Aktau Resort Hotel» kópfýnksıonaldy qonaqúı-týrıstik kesheni men Al­matyda Hyundai jeńil avtomo­bılderin shyǵaratyn zaýyt paı­dalanýǵa berildi. «Transtelekom» AQ temirjol jelileri boıyndaǵy baılanys platformasynyń ap­pa­rattyq-baǵdarlamalyq keshenin iske qosý júzege asyryldy, – dedi A.Sarqulov.

Byltyr qor jınaý kólemi 542 mlrd teńgeni quraǵan. Onyń 74,9 pa­ıyzy – naryq qarajaty. Bul rette bank memlekettiń árbir teńgesi­ne 2,98 teńge naryqtyq qaryz tartqan. «Qazaqstannyń damý banki» qor jınaý quryly­myndaǵy memlekettik qarajat úlesin tómendetý úshin ishki jáne halyqaralyq kapıtal naryq­tarynan qaryz tartýdyń túrli kózderin paıdalanady.

– Máselen, tartylǵan naryq qara­jatynyń 35 paıyzyn bank­a­ralyq qaryzdar, 15 paıyzyn teńgemen denomınasııalanǵan eý­ro­oblıgasııalar, 40 paıyzyn jergilikti oblıgasııalar, 10 paıyzyn basqa qarjy ınstı­tý­tta­ry­nyń depozıtteri qurady. Nesıe qor­jynynyń qurylymyndaǵy teńgedegi qaryzdardyń úlesi 2013 jylmen salystyrǵanda 54,5 pa­ıyzǵa deıin nemese 1 trln 76 mlrd teńgege deıin ulǵaıtyldy. 2013 jyly atalǵan kórsetkish 20,5 paıyzǵa nemese 78 mlrd teńgege teń edi, – dedi basqarma tóraǵasy.

«Qazaqstannyń damý banki» AQ 2015-2019 jyldarǵa arnalǵan ındýstrııalyq-ınnovasııalyq da­mý baǵdarlamasynyń negizgi ope­ratory retinde 544,2 mlrd teń­g­ege 26 ınvestısııalyq jobany qar­jylandyrýdy maquldaǵan. A.Sarqulovtyń aıtýynsha, atal­ǵan jobalar eldiń áleýmettik-eko­n­­o­mıkalyq jaǵdaıyna oń áser etken.

– 2015-2020 jyldary 5,5 myń jańa jumys orny quryldy. О́tken jyldyń 9 aıynyń qory­tyndysy boıynsha satylǵan ónim kólemi 1 trln 349 mlrd teńgeni, eksporttyq ónim kólemi 1 trln 44 mlrd teńgeni qurady. Bul ret­te bıýdjetke túsetin salyq tó­lemderiniń kólemi shamamen 187 mlrd teńgege jetti, – dedi ol.

«Qazaqstan damý bankiniń» strategııalyq josparyna sáıkes, bıyl 820 mlrd teńgege jobalardy qarastyrý josparlanýda. Sondaı-aq 460,8 mlrd teńgege qaryz beriledi dep kútilýde. Jal­py, bank osy jyly 10 óndiristi jańǵyrtyp, paıdalanýǵa berýge nıetti.