Almaty qalasynyń aýasyn lastaıtyn negizgi eki faktordyń biri – avtokólikterden shyǵatyn tútin. Kólikten bólinetin kók tútinmen kúres talaıdan qolǵa alynǵanymen, nátıjesi kóńil kónshitpeıdi. Osyny eskergen shahar bıligi qalany syrtpen baılanystyratyn barlyq joldyń kireberis tustaryna aldaǵy kóktemnen bastap ekobeketter qoımaq.
Almaty qalasynyń aýa keńistigin qalypty ustaý – buqarany kópten alańdatyp kele jatqan másele. Tabıǵat janashyrlary bul túıtkildiń túıinin tarqatý úshin tym quryǵanda aıyna bir ret qalada avtokóliksiz júrý aksııasyn ótkizýdi alǵa tartqan edi. Buǵan qatań karantın sharalary kezindegi aýa tazarýy sebep bolǵan. Ázirge bul usynys qoldaý taba qoıǵan joq. Ekologııa máselesin ekonomıkany eseńgiretpeı eńserýdi qalaıtyn jaýaptylar eski kóliktermen kúresti keshendi túrde qolǵa almaq.
Qala ákiminiń birinshi orynbasary Erlan Qojaǵapanov qala men oblys aýmaǵyn túıistiretin tustarda taǵy 19 ekobeket paıda bolatynyn aıtty. «Temir tulpar» ıeleriniń tas joldaǵy tártibin qadaǵalaýmen qatar, qalaǵa engen árbir kólikten shyǵatyn tútin quramyn mamandar muqııat tekserýge tıis. 2020 jyly qalada qorshaǵan ortaǵa qaýipti dep tanylǵan shyǵaryndylardyń kólemi 140 myń tonnany quraǵan. Munyń aýqymdy bóligi avtokólikterden keletin zııandy qaldyqtarǵa tıesili. 550 myń kólik resmı túrde tirkelgen shaharǵa táýligine ózge óńirlerden kelip-ketetin avtokólikter sanynyń ózi 250 myńnan asyp jyǵylady.
Shaharda sońǵy jyldary qoǵamdyq kólikterdi gazǵa jáne basqa da janarmaıdyń ekologııalyq zııansyz túrlerine kóshirý qarqyndy júrip jatqan kórinedi. Osyǵan toqtalǵan ol 2020 jyly Almaty ákiminiń qaýlysymen dızeldi otynmen júretin avtobýstardy satyp alýǵa tyıym salynǵanyn atap ótti.
«Búginde qalada elektrmen júretin 17 jańa avtobýs bar. Bıyl osyndaı taǵy 39 avtobýs satyp alý josparda bar. Kóktem aılarynda ekobeketterdiń sanyn ulǵaıtýdy kózdep otyrmyz», deıdi Erlan Qojaǵapanov.
О́tken jyly Almatyǵa jumys sapary barysynda qala aktıvimen keńes ótkizgen Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev kóptiń kókeıin kernegen ekologııa máselesine erekshe toqtalyp, ekologııa problemasyn sheshý aımaq basshylarynyń jumys kórsetkishin kórsetetin negizgi tetiktiń biri ekenin aıtqan bolatyn.
Birer aı buryn naq osy Almaty qalasynyń ekologııasyna qatysty kópten kútken sheshim qabyldandy. Qaladaǵy jumys istep turǵan qazandyq agregattaryn jańǵyrta otyryp, jylý-elektr ortalyǵyn kómirden gazǵa aýystyrý jobasy maquldandy. Jańǵyrtý jumystary qorshaǵan ortany kúkirt oksıdimen jáne kúlmen lastamaýǵa múmkindik bere otyryp, aýaǵa taraıtyn qaldyqtardyń kólemin eń tómengi deńgeıge deıin azaıtatyny aıtyldy. Jospar boıynsha joba 2025 jyldyń sońyna deıin aıaqtalýǵa tıis. Osyndaı jobalar júıeli júzege asar bolsa, Almaty qalasynyń aspanyn torlaǵan tútin tumanynan arylatyn kún alys emes sııaqty.
ALMATY