«Batys» óńirlik qolbasshylyǵy komandalyq-shtabtyq jattyǵýdy jıi ótkizedi. О́ıtkeni áskerı bólimderdiń sarbazdary joǵary jaýyngerlik daıyndyqta bolýy kerek. Soǵan oraı qurlyq áskerleriniń bas qolbasshysy, general-maıor Talǵat Qoıbaqovtyń basshylyǵymen ótken jattyǵýdyń birneshe kezeńinde shtabtar men komandalyq-basqarý organdary baǵynysty bólimshelerdi basqarý boıynsha biliktiligin arttyrdy.
– Kóp satyly komandalyq-shtabtyq jattyǵýlarǵa ár deńgeıdegi shtabtar qatysady. Qurlyq áskerleri, óńirlik qolbasshylyqtar men áskerı bólimder deńgeıinde tájirıbelik jumystar júrgiziledi. Basty maqsat – alys qashyqtyqta ornalasqan basqarý organdarynyń arasynda zamanaýı tehnıkalyq baılanys quraldary kómegimen aqparat almasý, – deıdi «Batys» óńirlik qolbasshylyǵyna qarasty jedel basqarmanyń bastyǵy, polkovnık Talǵat Kenjetaev.
Onyń aıtýynsha, komandalyq-shtabtyq jattyǵýlar – komandırlerdiń, shtabtar men komandalyq-basqarý qyzmetteriniń birlesken jattyǵýynyń bir túri. Mundaı oqý-jattyǵýlar kezinde áskerı isti jetildirýdiń jańa túrleri zerttelip, baǵynysty bólimshelerge basshylyq etýdiń jetildirilgen ádisteri saralanady. Máselen, barlaýshylar – áskerılerdiń kózi men qulaǵy. Sondyqtan olardyń daıyndyǵy óte kúrdeli, aýyr ári qyzyqty ahýaldarǵa toly bolady.
«Batys» óńirlik qolbasshylyǵynyń oqý polıgondarynda barlaýshylar toby jaýyngerlik atysty oryndap, qosymsha izdeý, reıd pen torýyldaý júrgizýdi pysyqtady. Barlaý bólimsheleri kúndizgi jáne túngi ýaqytta shtattyq qarýdan jaýyngerlik atýdy júrgizdi. Sonyń ishinde ótken jyldyń kúzinde shaqyrylǵan merzimdi qyzmettegi sarbazdar alǵash ret bólimsheler men toptardyń quramynda tájirıbelik barlaý jattyǵýlaryna qatysty.
Barlaýshylardyń jaýyngerlik atystary zamanaýı urystarǵa barynsha uqsas jaǵdaıda uıymdastyryldy. Jeke quram qorǵanysta, shabýylda, sondaı-aq joryqta áreket etý qabiletin shyńdady. Jaýyngerlik atys kezinde komandırlerdiń deńgeıin tekserýge, tez ózgeretin ortada baǵynyshtylardy basqarýǵa erekshe nazar aýdaryldy. Bólimsheler áserı tapsyrmalardy negizgi kúshterden alys jerde shaǵyn toptar quramymen oryndaýdy úırendi.
– Jaýyngerlik atys – jeke quramnyń jaýyngerlik úılestirý men atysty daıarlaýdyń sońǵy kezeńi bolyp tabylatyn taktıkalyq daıyndyqtyń eń joǵary formasy. Atysty júrgizý úshin shtattyq, sonymen birge bekitilgen bólimshelerdiń barlyq qarý túrimen jerdegi jáne áýedegi nysanalardy atýdy qamtamasyz etetin orta jasaldy, – deıdi arnaıy barlaý rotasynyń komandıri, kapıtan Qobylandy Maratov.
Sondaı-aq barlaý bólimsheleriniń dalalyq joryǵy kezinde olardyń derbes jaǵdaıǵa beıimdelýi men kedergiler jolaǵynan ótýi, atys jattyǵýlarynyń normatıvterin oryndaýy erekshe qadaǵalandy. Barlaýshylardyń paıymdaýynsha, taktıkalyq daıyndyqtyń bul kezeńi olardyń ózara úılesimdiligin jaqsartyp, jeke quramnyń atys daıyndyǵyn arttyrýǵa zor septigin tıgizedi.
«Batys» óńirlik qolbasshylyǵynda mundaı jaýyngerlik daıyndyq baǵdarlamasy áskerı baılanysshylar úshin de ótkizildi. Baılanysshylar shtattyq tehnıkalarda normatıvter men tapsyrmalardy oryndaýdy taǵy bir ret tııanaqtady. Mundaı arnaıy taktıkalyq daıyndyq áskerılerdi oqytý men dalalyq mashyǵyn arttyratyn negizgi pán deýge bolady. О́ıtkeni áskerı bólimshelerdegi jeke quramnyń (ekıpaj) urys jaǵdaıynyń ár kezeńinde baılanys quraldaryn ornalastyrýy úshin úılesimdi ári tııanaqty is-áreketterdi keshendi túrde pysyqtaýǵa múmkindik beredi. Al turaqty ornalastyrý pýnktterindegi tájirıbelik jattyǵýlarda áskerı baılanysshylar rota komandırleriniń basshylyǵymen baılanys quraldarynyń jalpy quramyn, stansalar men apparatýralardy qurýdy, baılanys ornatýdy zerdeleıdi. Sondaı-aq áskerler men qyzmet bastyqtarynyń radıo jelisinde radıotrenıngter ótkizedi.
– Arnaıy taktıkalyq daıyndyq kezinde jeke quram shtattyq radıostansalar men apparatýralarda tapsyrmalardy oryndady. Sebebi ár ekıpaj – belgili bir aýmaqta joǵary shtabtyń tapsyrmasyn jeke oryndaı alatyn jaýyngerlik birlik. Sondyqtan daıyndyqty joǵary deńgeıde ótkizýdiń mańyzy zor, – dedi radıotaratý komandıri, leıtenant Ádilet Qurmashev.
Endi aldaǵy taktıkalyq-jaýyngerlik daıyndyq kezeńinde áskerı baılanysshylardyń sheberligin bólimshe men ekıpajdar quramynda biryńǵaı normatıvter boıynsha baǵalaý kózdelip otyr. Keıin jaýyngerlik daıarlyq vzvod quramynda jalǵasady. Komandırlerdiń pikirinshe, áskerı baılanysshylar únemi joǵary jaýyngerlik daıyndyqta bolýy kerek. О́ıtkeni el qorǵany sanalatyn qýatty ásker úshin barlyq deńgeıdegi aqparatty qabyldaý men taratý baılanysshylarǵa júktelip otyr.
Atyraý oblysy