• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Aımaqtar 11 Aqpan, 2021

Janashyrlyq ta, jaýapkershilik te qajet

323 ret
kórsetildi

Tótennen kelgen tajal dert adamdardy bir-birine barynsha jaqyndastyryp, baýyrlastyryp, qam kóńilge qamqorshy bolýǵa sebep bolyp otyrǵanyn aıqyn ańǵarýǵa bolady. Halyq qaı kezde de dál osyndaı el basyna kún týǵan shaqta tutasa birigip, eńseni ezgen aýyrtpalyqqa ıyqtaryn tósep, birlese kóterip alatyn. Qazir de osy birlikpen ádiptelgen jan jadyratar jylylyqty qoly qysqa áleýmet aıqyn sezinip otyr.

Osyndaı izgi nıetti jas tolqynnyń boıynan baıqaǵan kezde úmit oty laýlaı janatyny bar. Olardyń jan jylýy «jaman tumaýdyń» jan aýyrtar qaty­gez kórinisin jibite túskendeı. Jal­paq álemdi jan alqymnan alǵan dert sal­maǵyn qoǵamdasa kóterip, kómek qajet et­kenderge qol ushyn berýdi adamgershi­lik­tiń asyl kórinisi desek te ábden bolady.

Oblys – aıǵa jýyq «qyzyl aımaq» sanatynda. Daýasyz dert kúnnen-kúnge órship, údep barady. Alǵashqy bette úrpıip qaraǵan, úrkip boıyn jınaǵan halyq bul kúnde bosbelbeý kúıge túskenin de jasyrýǵa bolmas. Indettiń jan jabyr­qatar oqıǵalary basylmasa da, boı úırengendeı. Bálkim sodan ba eken, sońǵy ýaqytta saqtandyrý tártibin buzatyndar jıilep ketti. О́tken aptada oblysta karantın rejimin buza otyryp, kópshilik sharalar ótkizilgeni anyqtaldy. Oblystyq sanı­tarlyq-epıdemıologııalyq baqy­laý departamentiniń málimetinshe, Selınograd aýdanynyń Qabanbaı batyr aýylynda monıtorıngtik top karantın reji­min buzǵandardy áshkere etti. Aýyldaǵy aǵaıyn «jaman tumaý» jaǵadan alyp jat­qanda 80 adamnyń qatysýymen 70 jyl­dyq mereıtoı uıymdastyrypty. Monı­torıngtik top Kókshetaý qalasyn­daǵy «Altyn shańyraq» qonaqúı kesheninde úılený toıy ótkizilgenin anyqtady. Bul keshen karantındik talaptardy elemeı, jappaı is-sharalar ótkizip turady eken. Tórt márte ákimshilik jaýapkershilikke tarty­lypty. Sondaı-aq oblys ortaly­ǵyndaǵy «Han saraıy» meıramhanasynda «Tıolaın» seriktestigi 200 adamnyń qaty­sýymen korporatıvtik is-shara uıym­dastyrǵan. Tártip buzǵandarǵa ákimshilik shara qoldanylady.

Jaǵdaı osylaı qalyptasyp turǵanda «qyzyl aımaq» sanatynan shyǵý ázirge múmkin emesteı. Eshbir jaýapkershilikti sezinbeı, tabannan taýsylyp toı sońynda júrgender ózderin ǵana emes, jalpaq jurttyń basyn qaterge tigip otyrǵanyn ańǵara da qoımaıtyn shyǵar.

Al sanaly jastar, elimniń keleshegi, jurtymnyń amandyǵy deıtuǵyn keıin­gi tolqyn bar aýyrtpalyqty tola­ıym kóterýge atsalysýda. Máselen, Shoqan Ýálıhanov atyndaǵy Kókshetaý ýnıversıtetiniń oqytýshysy, «Amanat» volonterler ortalyǵynyń jetekshisi, qalalyq isker áıelder assosıasııasynyń belsendi múshesi Aıjan Qusaıynova bastaǵan jastar qaýlaǵan qara órtke qanatymen sý sepken qarlyǵashtaı shyryldap júr. Aıjannyń jan-dúnıesin jaqsy biletin qurbylarynyń aıtýyna qaraǵanda, ol – kishkentaıynan qol qýsyryp qarap otyra almaıtyn elgezek, qaıyrymdy adam. О́zimen tildeskende júrek qalaýy týraly aǵynan jaryldy.

– Menen tanystarym kim úshin, ne úshin jantalasyp júrsiń dep te suraıdy. Asylynda mundaı saýal qoıý da qısynsyz. Janashyrlyqty árkim de jasaýy tıis. Biz eshqashan qaıyrymdy bolýdan qashpaýymyz kerek. Eger jan-jaǵymyzda qaıyrymdy adamdar qaptap júrse, olar jatqa jylýyn syılasa, jylaǵan balany ýatyp, ómirden túńilgen jannyń úmit otyn laýlatsa, ǵanıbet emes pe?! – deıdi A.Qusaıynova.

Aıjannyń túsiniginshe, kómektesý degenińiz tek qana materıaldyq turǵydan demeý emes eken, keı-keıde bir aýyz jyly sózdiń ózi dert meńdegen adamnyń alpys eki tamyryndaǵy qandy oınatyp, senim shyraǵyn qolamtanyń shoǵyndaı mazdatyp jiberýi ábden múmkin.

«Amanat» volonterler ortalyǵynda 60-tan asa belsendi jas bar. Olardyń ár­qaı­­sysy ózara aqyldasa kele, jumys aýqy­­myn belgilep, isteıtin sharýasyn qajet­­­tiligine oraı yńǵaılap otyrady. Arman-murattary bir arnada toǵysqan bel­sen­di jastardyń basty maqsaty – jas tol­­qyndy óz eline paıdasy tıetin adam etý.

– Negizinde «Amanat» dep ataýdyń ózinde úlken mán bar. Arydaǵy arýaqty ata-babamyz bizge óz boılaryndaǵy tamasha qasıetterdi amanattap ketti. Sonyń biri, ári biregeıi – tas-túıin bolyp birigý úshin bir-birin baýyryna tartyp, janashyr bolý. Búgingi jastar sol arydaǵy ata-babanyń qanymen daryǵan qasıetti qasterlep ustaýy kerek. О́ıtkeni ol – ata amanaty, – deıdi Aıjan.

Jastardyń aıtýyna qaraǵanda, demeý­shi bolýǵa umtylatyndar da az emes. Álde­bir qajettilik týyndap qalǵanda qulaq­tansa boldy, jan ushyryp jetip keledi. Erikti jastar «Jaqsylyq jasa» jobasy boıynsha oblystaǵy júzdegen otbasyǵa árqıly kıim-keshek, azyq-túlik jetkizipti. Áleýmettik jaǵynan az qamtylǵandarǵa dári-dármek aparǵan. Turmysy tómen otbasylardyń balalaryn mektepke da­ıyndaýǵa qolushyn bergen. Qysqa da­ıyn­­dalýǵa múmkindigi joq otbasylary­na otyn, kómir jetkizgen. Bul aıtyp otyr­ǵanymyz – eriktiler ortalyǵynyń atqar­ǵan ulan-ǵaıyr sharýasynyń bir parasy ǵana. Estigen jan súısinip, qam kóńildiń renishin jadyratar jaqsy sharýalar áli de jalǵasyn tabýda. Aldaǵy ýaqyt­ta ortalyq jastary áleýmettik joba­larǵa barynsha basymdyq bermekshi.

Osy bir izgi isterdiń uıytqysy bolyp otyrǵan Aıjan – eriktiler ortaly­ǵy­nyń jetekshisi ǵana emes, ýnıversıtet­te tarıh pániniń oqytýshysy. Ortalyq mú­shelerine halqymyzdyń kóne tarı­hyn­daǵy aıryqsha mándi mysaldardy, qaıyrymdylyq pen janashyrlyq sıpatyndaǵy izgi qasıetterdiń qandaı da bir qıyndyq sátterde alyp shyq­qany jaıynda aıtyp otyrady. Onyń ózi de ortalyq jastaryn rýhanı kemeldendirip, jan-dúnıelerin baıytyp, janashyrlyǵy mol, qaıyrymdylyq qasıetin qanyna sińirgen arystaı azamat etip tárbıeleýge úlken yqpaly tıetini sózsiz.

Erikti jastar ótken jyly oblys ákimi Er­mek Marjyqpaevtyń qolynan mara­pat al­­dy. Bul – olardyń meıirimdi isterine be­ril­­gen úlken baǵa. Bir ǵajaby, ortalyq mú­she­­­leriniń kóbi – Táýelsizdik qurdas­tary. Táýel­­siz eldiń tekti jastarynyń dál osyndaı q­a­­ıy­­rymyn kópke tıgizip, kórkeıip ósip ke­­le jat­qanyn kórýdiń, estýdiń ózi – qýanysh.

 

Kókshetaý

 

Sońǵy jańalyqtar