Senat Spıkeri Máýlen Áshimbaevtyń tóraǵalyq etýimen Palatanyń jalpy otyrysy ótti. Onda birqatar mańyzdy zań jobasy talqylandy. Depýtattar «Qazaqstan Respýblıkasynyń dıplomatııalyq qyzmeti týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn qarady.
Zań jobasyna sáıkes qazaqstandyq dıplomattarǵa qyzmetke kirý kezinde qoıylatyn talaptar kúsheıtiledi. Endi olar memlekettik tilmen qatar, shetel tilderin bilýi qajet bolady. Quqyq buzýshylyq jasasa, dıplomatııalyq dárejesi tómendetiledi nemese odan aıyrý da qaralady.
«Birinshiden, dıplomatııalyq qyzmet týraly» zańda «Qazaqstan Respýblıkasy dıplomatııalyq qyzmetiniń ardageri» uǵymyn bekitý usynylady. Tótenshe jáne ókiletti elshi, halyqaralyq uıymdar janyndaǵy Turaqty (ókiletti) ókil qyzmetin atqarǵan nemese Tótenshe jáne ókiletti elshi dıplomatııalyq dárejesi bar dıplomatııalyq qyzmet ardagerlerine Úkimet aıqyndaıtyn tártippen jáne mólsherde aı saıyn aqshalaı tólem tólenedi. Mundaı tólemderdi júzege asyrýǵa qajetti qarajatty Respýblıkalyq bıýdjet komıssııasy qoldady.
Ekinshiden, álemdik saıasat pen ekonomıka salasynda irgeli jáne qoldanbaly ǵylymı zertteýler júrgizý maqsatynda dıplomatııalyq qyzmet organdary júıesine ǵylymı mekemelerdi kirgizý usynylady. Bul qadam Syrtqy ister mınıstrligine qaraıtyn Syrtqy saıası zertteýler ınstıtýtynyń mártebesin arttyrýǵa jáne onyń qyzmetiniń negizgi baǵyttaryn bekitýge múmkindik beredi.
Úshinshiden, «Dıplomatııalyq poshta» uǵymyn engizip, Úkimettiń, Syrtqy ister mınıstrliginiń jáne basqa da memlekettik organdardyń josparlaý, jasaqtaý, resimdeý jáne dıplomatııalyq poshtany jetkizýdi qamtamasyz etý jónindegi fýnksııalaryn bekitý usynylady.
Tórtinshiden, Syrtqy ister mınıstrliginiń Almaty qalasyndaǵy О́kildiginiń quqyqtyq mártebesin zań deńgeıinde bekitý arqyly onyń zańdy mártebesin anyqtaý jáne shet memleketter men halyqaralyq uıymdardyń dıplomatııalyq ókildikteri aldynda mańyzdylyǵyn arttyrý kózdelgen.
Búginde Almatyda shet memleketter men halyqaralyq uıymdardyń 100-ge tarta ókildigi jumys isteıtinin jáne olarmen ózara qarym-qatynas jasaý Almaty qalasyndaǵy О́kildigimizge júktelgendigin atap ótý qajet», dedi zań jobasy jóninde baıandama jasaǵan Premer-Mınıstrdiń orynbasary – Syrtqy ister mınıstri Muhtar Tileýberdi.
Sonymen qatar qujatta shet elderdegi mekemeler jumysynyń ereksheligi eskerilip, olardyń sharýashylyq qyzmeti men qarjylyq tártibine baılanysty máselelerdi júıege keltirýge qatysty ózgerister qamtylǵan.
Zań jobasyna qatysty Senat Tóraǵasy Máýlen Áshimbaev pikir bildirip, qujattyń erekshe mańyzyn atap ótti.
«Qujat elimizdiń dıplomatııalyq qyzmetiniń quqyqtyq bazasyn jetildirip, retteıdi jáne osy saladaǵy ózekti máselelerdi sheshýge yqpal etedi. Joba dıplomatııa salasynyń ardagerlerin áleýmettik turǵydan qoldaýǵa baǵyttalǵan normalardy da qamtıdy. Zań qabyldanǵannan keıin elimizdiń dıplomatııalyq qyzmetiniń tıimdiligin arttyrýǵa óz úlesin qosady dep senemiz», dedi Máýlen Áshimbaev.
Depýtattar zań jobasyn qaraý barysynda oǵan birqatar túzetý engizýdi usyndy. Senatorlar, atap aıtqanda, «Dıplomatııalyq qyzmet ardageri» uǵymyn túzetýdi jáne osy sanatqa jatatyn adamdar tobyn qaıta qaraýdy usyndy. Sondaı-aq dıplomatııalyq poshta boıynsha elshilikter qyzmetkerleri men olardyń otbasy músheleriniń jeke paıdalanýyna arnalǵan zattar men tehnıkany jiberý quqyǵyn alyp tastaýdy surady. Zań jobasy Senat engizgen túzetýlermen birge Májiliske qaıtaryldy.
Senatorlar «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine atom energııasyn paıdalaný máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn da qarady.
Baıandama jasaǵan Energetıka mınıstri Nurlan Noǵaevtyń aıtýynsha, zań jobasyn qabyldaýdyń birqatar quqyqtyq jáne áleýmettik-ekonomıkalyq aspektileri bar. Birinshiden, atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy qaýipsizdikti qamtamasyz etý jáne kyzmetti retteýdegi qoldanystaǵy zańnamadaǵy quqyqtyq qaıshylyqtar joıylady. Atom energııasy jónindegi halyqaralyq agenttiktiń qaýipsizdik boıynsha halyqaralyq talaptary oryndalady. Memlekettik organdardyń ókilettikterin bólý qorshaǵan ortany jáne halyqtyń densaýlyǵyn atom energııasy paıdalanylatyn obektilerdiń zııandy áserinen qorǵaýdyń tıimdiligin arttyrady.
Qujat otandyq zańnamanyń keıbir erejelerin MAGATE-niń qaýipsizdik jónindegi halyqaralyq talaptaryna sáıkes keltiredi.
«Qabyldanyp otyrǵan zań jobasy atom energııasyn paıdalanýǵa baǵyttalǵan qyzmettiń qaýipsizdigin qamtamasyz etedi jáne osy saladaǵy zańnamany jetildiredi. Qujat radıasııalyq qaýipsizdikti kúsheıtý máselelerin de qamtıdy. Sondaı-aq zııandy áserlerden qorshaǵan ortany jáne halyqtyń densaýlyǵyn qorǵaý salasyndaǵy memlekettik saıasattyń tıimdiligin arttyrady», dedi Máýlen Áshimbaev.
Senatorlar otyrysta depýtattyq saýaldaryn da jarııa etti. Aqmaral Álnazarova sanıtarlyq avıasııany damytý máselesin kóterdi. Narıman Tóreǵalıevtiń saýalynda erekshe qajettilikteri bar adamdardyń problemalary jáne olardy turǵyn úımen qamtamasyz etý jaıy aıtyldy. Nurtóre Júsip balalar kardıohırýrgııasy salasyndaǵy erekshe nazar aýdarýdy talap etetin máselelerge toqtaldy. Sultan Dúısembınov jumyrtqa men qus etiniń qymbattaýyna baılanysty problemalardy sheshý joldaryn usyndy.