Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda elimizdiń 2021 jylǵy qańtardaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń jáne respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýynyń qorytyndylary qaraldy. Elimizdiń agroónerkásiptik keshenindegi jaǵdaı týraly Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Saparhan Omarov baıandady.
Osy jyldyń qańtar aıynda jalpy aýyl sharýashylyǵy óniminiń kólemi 2,5%-ǵa ulǵaıyp, 170,6 mlrd teńgeni qurady. Bul ósim negizinen mal sharýashylyǵyndaǵy óndiris kóleminiń 2,7%-ǵa ulǵaıýy esebinen qamtamasyz etildi. Máselen, et óndirisiniń soıys salmaqtaǵy kólemi 5,3%-ǵa, sút 3,8%-ǵa ósti. Bul rette, 10,2 mlrd teńgege ósimdik sharýashylyǵy ónimderi óndirildi. Bul kólem aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn jabyq topyraqta (jylyjaıda) ósirý esebinen qamtamasyz etildi.
Oblystar bólinisinde respýblıkalyq deńgeıden joǵary qarqyn 3 oblysta baıqalyp, atap aıtqanda, Aqmola oblysynda 114%-dy, Túrkistan oblysynda 103,2%-dy, Qostanaı oblysynda 102,7%-dy qurady. Mınıstrdiń aıtýynsha, kórsetilgen kezeńde tamaq ónimderin óndirý kólemi 0,8%-ǵa ósip, 142,1 mlrd teńgeni qurady. Bul rette, ósimdik maıyn óndirý kóleminiń 26,7%-ǵa, qyzylsha qantynyń 25,1%-ǵa, sary maıdyń 16,3%-ǵa, jarmanyń 11,3%-ǵa, óńdelgen súttiń 3,2%-ǵa, óńdelgen kúrishtiń 2,3%-ǵa, irimshik jáne súzbeniń 0,8%-ǵa artqany baıqaldy.
«Aýyl sharýashylyǵynyń negizgi kapıtalyna salynǵan ınvestısııalar kólemi 75,2%-ǵa ulǵaıyp, 19,9 mlrd teńgeni, tamaq ónimderi óndirisine salynǵan ınvestısııalar 11,2%-ǵa artyp, 3,5 mlrd teńgeni qurady», dedi S. Omarov.
Bıyl jalpy aýyl sharýashylyǵy óniminiń ósimin 105%, tamaq ónimderi óndirisiniń ósimin 107% deńgeıinde qamtamasyz etý josparlanýda. Atalǵan josparly ındıkatorlar ishki naryqty áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarymen tolyqtyrý jáne agroónerkásiptik keshenniń básekege qabilettiligin arttyrý esebinen qamtamasyz etiletin bolady.
«Bul úshin agroónerkásiptik keshen sýbektilerin memlekettik qoldaý, onyń ishinde ınvestısııalyq sýbsıdııalaý jáne basqa da qarjy quraldary, ósimdik sharýashylyǵy men mal sharýashylyǵyndaǵy sýbsıdııalaý jalǵasatyn bolady. Osy maqsattarǵa bıyl 300 mlrd teńgeden astam qarjy baǵyttalady», dedi mınıstr.
Sonymen qatar iri 7 ekojúıe qurý jónindegi tapsyrmaǵa sáıkes Soltústik Qazaqstan oblysynda qýaty 300 myń tonna bolatyn dándi daqyldar, Aqmola oblysynda qýaty 200 myń tonna bolatyn maıly daqyldar, Aqtóbe oblysynda 20 myń tonna, Almaty oblysynda 15 myń tonna bolatyn et óndiretin jáne óńdeıtin ekojúıeler qurý jónindegi ınvestısııalyq jobalar iske asyrylatyn bolady.
Budan basqa, ımportty almastyrý aıasynda osy jyldyń ózinde 35 taýarlyq sút fermasyn, 2100 ga baqtardy, 3 et kombınatyn, 5 qus fabrıkasyn, balyq óndiretin 4 obektini iske qosý josparlanyp otyr, sondaı-aq 1 qant zaýytynyń qurylysy bastalady. Jalpy, respýblıka boıynsha 2021 jyly túrli baǵyttar boıynsha 79 ınvestısııalyq jobany iske asyrý kózdelip otyr.
«2021 jylǵy egis naýqanyna daıyndyq boıynsha josparly jumystar júrgizilýde. Boljamdy qurylymǵa súıensek, jalpy egis alańy 86,4 myń gektarǵa ulǵaıyp, 22,7 mln gektardy quraıtyn bolady», dedi S. Omarov.
Maıly, azyqtyq jáne kókónis-baqsha daqyldarynyń, sondaı-aq qaraqumyq jáne qant qyzylshasy sııaqty áleýmettik daqyldardyń alańdaryn ulǵaıtý josparlanýda. Sonymen qatar bıdaı, kúrish jáne maqta sııaqty dara daqyldar men ylǵaldy kóp qajet etetin daqyldar egiletin alqaptar qysqartylatyn bolady.
Kóktemgi dala jumystaryn ýaqytyly júrgizý maqsatynda agroónerkásiptik keshen sýbektileri 70 mlrd teńge somasynda jeńildetilgen kredıtpen, 379,8 myń tonna kóleminde arzandatylǵan janar-jaǵarmaı materıaldarymen qamtamasyz etiletin bolady, ol naryqtyq baǵadan 11%-ǵa arzan bolady. Sondaı-aq agroónerkásiptik keshen sýbektilerinen shamamen 350 myń tonna aýyl sharýashylyǵy ónimin forvardtyq satyp alý josparlanýda.
«Tyńaıtqyshtar qoldaný kólemin 53 myń tonnaǵa ulǵaıtý jáne olardyń qoldanylýyn ǵylymı negizdelgen qajettiliktiń 25,5%-yna deıin jetkizý josparlanýda. Bul rette tuqym sharýashylyǵyn sýbsıdııalaý kólemi 11,8 mlrd teńgeni quraıdy, bul aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshiler úshin sapaly tuqymdardyń qoljetimdiligin arttyrýǵa múmkindik beredi. Kóktemgi dala jumystaryn júrgizý barysy erekshe baqylaýǵa alynatyn bolady», dedi S. Omarov.