Qostanaı oblysynda tańǵajaıyp kórinisimen kózdi arbap, kóńildi baýrap alatyn tabıǵı oryndar az emes. Taǵylar jortqan tatyr dalasy ózen-kólge baı ormandy alqapqa ulasyp jatqan bir ǵana Naýyrzym qoryǵynyń ózi jomart tabıǵattyń osynaý qutty óńirge tartý etken erekshe syıy syndy. 2008 jyldan beri halyqaralyq mańyzy joǵary tabıǵı nysan retinde tanylyp, IýNESKO qaraýyna alynǵan qoryqta aldaǵy jazda atty týrızm salasyn qolǵa alý josparlanyp otyr.
Naýyrzym qoryǵynda týrısterdi qyzyqtyratyn bıologııalyq jáne landshaftyq qundylyǵy joǵary 6 ekologııalyq soqpaq bar. Bul soqpaqtar týrıstik saıahat úshin tartymdy, sondaı-aq ǵylymı-tanymdyq mańyzy da joǵary. Qoryq mamandarynyń aıtýynsha, ár soqpaq 3-4 aıaldamadan turady.
– Birinshi soqpaq «Bulaq» dep atalady. Munda Betaǵash ormany, qoryq kórinisi men bulaqty-baqty kordon aýmaǵy, avtokólik aıaldamasy jáne demalys oryndary bar. Al ekinshi soqpaq – Naýyrzym qylqandy ormany. Bul sapar jelisin qoryqtyń júregi desek te artyq bolmaıdy. О́ıtkeni mundaǵy qyltandy ormanda ıtelgi, búrkit, aq quıryqty sý búrkiti sııaqty alýan túrli jyrtqysh qustar men bulan, kıik, aqbóken, qaban, túlki, qasqyr sekildi jabaıy ańdar kezdesedi. Qoryq aýmaǵyndaǵy Aqsýat kólinde «Qyzyl kitapqa» engen qustardy jıi ushyratýǵa bolady. Úshinshisi – Dóńgelek sor. Kezinde jazyqty dala bolyp keletin bul soqpaqqa kóbine áýesqoı ornıtologtar keledi. Munda «Qyzyl kitapqa» engen, joıylyp bara jatqan qustar jıi kezdesedi. «Naýyrzym landshaftary» dep atalatyn qumdy, sýly, dalaly betegeli týrıstik soqpaqqa Bas Naýyrzym, Qarajar kólderi kiredi. Munda dárilik qasıeti bar ósimdikter kóp ósedi. Al «Aqqýly» soqpaǵynda Qarameńdi kórinisi, Sarmoıyn, Jarkól kólderine aıaldap, shaǵala, qasqaldaq, aqqý, qaz, úırek, jyrtylyp-aırylǵan qustar álemin tamashalaýǵa bolady, – dedi Naýyrzym memlekettik tabıǵı qoryǵynyń dırektory Dýlat Qoılybaev.
San alýan boıaýǵa malynǵan aqshyl, qyzǵylt shaǵyl tóbeshikterimen erekshelenetin Tirsek orman alqabynda byltyr týrısterge arnalyp «Saz qaldyǵy» dep atalatyn jańa baǵyt ashylǵan. Oǵan barar jolda marshrýtqa sáıkes týrıster Túrkebaı áýlıe kesenesine aıaldaıdy. Jergilikti turǵyndar úshin kıeli oryn bolyp sanalatyn kesene basynda shıpaly qudyq bar. Qasıetti mazardan shyqqan saıahatshylar Tirsek qaraǵaı, Boz jazyqty dala jáne «Saz qaldyǵy» aıaldamalaryn basyp ótip, Tirsek ormanyndaǵy demalys ornyna baryp túneıdi. Jergilikti turǵyndar bul jerde buryn teńiz bolǵan desedi. Oǵan ár jerde berishtenip tas bolyp qatyp qalǵan teńiz marjandary men ulý qabyrshaqtary dálel.
Bıyl qoryqtyń týrıstik áleýetin arttyrý maqsatynda Naýyrzym aýdanynyń ákimdigi birneshe tyń bastamany qolǵa alyp otyr. Sonyń biri – etnoaýyl jobasy. Aýdan ákimi Talǵat Kárbozovtyń aıtýynsha, munda kelgen týrıster qonaqúıde turyp, avtokólikpen qydyrǵannan góri, kóbine kıiz úıde túnep, atqa minip serýendegisi keledi eken. Sondyqtan qoryq aýmaǵyna bıyl jazda kıiz úıler tigilip, týrıstik soqpaqtarda velosıpedpen, atpen qydyrýǵa múmkindik jasalady. Qazirdiń ózinde miniske jaıly attar men er-toqymdar satyp alynǵan. Ákimdik endi veloserýen jobasyn júzege asyratyn kásipkerler izdestirip jatyr. Maqsat – ekotýrızmdi damytýǵa nıetti jergilikti kásipkerlerdi memlekettik baǵdarlamalardyń biri boıynsha áriptestikke tartyp, jaz shyǵa jobany iske qosý. Osylaısha, qoryqtyń týrıstik tartymdylyǵyn arttyryp, qonaqtyń qalaýyna qaraı landshafty jaıaý, atpen, kólikpen, velosıpedpen aralap kórýine múmkindik jasaý.
Qoryq qyzmetkerleri sanıtarlyq saqtyq sharalaryna da barynsha mán berip otyr.
– Bıyl jetkilikti mólsherde sanıtaızerler, qorǵanys zattaryn, termometrler satyp aldyq. 2019 jyly Naýyrzym qoryǵynda myń jarym adam demalyp qaıtqan. Byltyr pandemııaǵa baılanysty shekteý kúsheıgenimen, 200-ge tarta adam keldi. Bıyl epıdjaǵdaı ońalsa, josparlanyp jatqan jobalardyń nátıjesinde týrıster sanyn eselep arttyrýǵa bolady, – dedi D.Qoılybaev.
Naýyrzym qoryǵynyń qyzmetkerleri oblys oqýshylaryna arnap taqyryptyq týrızm uıymdastyrýdy da josparlap otyr.
Qostanaı oblysy