Elimizdiń qarqyndy damýy men álemdik ekonomıkadaǵy qarym-qatynasyn jyldamdatýǵa yqpal etetin iri jobalardyń biri – «Jezqazǵan – Beıneý» jańa temirjol qurylysy bolyp tabylady. Bul qurylystyń bastalǵanyna kóp ýaqyt bola qoımasa da eki jaqtan tartylǵan jeliniń túıiser kezi kúnnen-kúnge jaqyndap keledi. Jol aımaq ómirine qandaı ózgerister ákelmek? Osy jóninde Jezqazǵan qalasynyń ákimi Serik ShAIDAROVTY áńgimege tartqan edik.
Elimizdiń qarqyndy damýy men álemdik ekonomıkadaǵy qarym-qatynasyn jyldamdatýǵa yqpal etetin iri jobalardyń biri – «Jezqazǵan – Beıneý» jańa temirjol qurylysy bolyp tabylady. Bul qurylystyń bastalǵanyna kóp ýaqyt bola qoımasa da eki jaqtan tartylǵan jeliniń túıiser kezi kúnnen-kúnge jaqyndap keledi. Jol aımaq ómirine qandaı ózgerister ákelmek? Osy jóninde Jezqazǵan qalasynyń ákimi Serik ShAIDAROVTY áńgimege tartqan edik.
– Aldymen atalǵan jobanyń mańyzyn taratyńqyrap aıtyp ótseńiz?
– Elbasy N. Á. Nazarbaev: « Bul elimizdegi eń úlken jobanyń biri. Dúnıejúzinde 1000 shaqyrymnan asatyn temirjol qurylysyn salyp jatqan birde-bir memleket joq. Joba barysynda myńdaǵan adam turaqty jumyspen, jalaqymen qamtylady. Memlekettiń basty maqsaty – halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartý», dep atap kórsetkendeı mys óndirisimen tanymal óńirimiz tynysyna tyń lep kelgeli otyr. Jezqazǵan tuıyq stansadan tranzıttik tasymalǵa ońtaıly torapqa aınalyp, elimizdiń batys, ońtústik aımaqtarymen qarym-qatynasty tikeleı jalǵastyrýǵa múmkindik alady. Shyndyǵyn aıtqanda, óńirde qazir óndiris aýqymy tarylyńqyrap, ony zaman talabyna saı qaıta quryp, jańǵyrtý sharalary júrip, bolashaǵyna jurt alańdaýly bolyp turǵan shaqta osynaý qurylystyń qolǵa alynýy jergilikti turǵyndar úmitin úkilendirip, senimin serpiltti. Munymen birge jobanyń Jezqazǵan, Sátbaev qalalarynyń jáne Ulytaý aýdanynyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń 2012-2017 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasynyń aıasynda qosymsha júzege asyrylýy keleshegine keń tynys ashpaq. Boljanyp, taldanyp otyrǵandaı buǵan kóńil qýantarlyq derekter jetkilikti. Máselen, jańa temirjol qatynasynyń qalyptasýy arqasynda qalamyz qazynasyna jylyna 300 mıllıon teńgege jýyq kiris túsýge tıis. Bul áleýmettik salany kóterýge, jezqazǵandyqtardyń turmys jaǵdaıyn jaqsartýǵa odan saıyn qol uzartady degen sóz.
– Osy jaǵynan alǵanda naqty qandaı sharapat bar?
– Ushan-teńiz desem artyq aıtqandyq bolmas. Ekonomıkalyq turǵydan saraptaǵanda, júk tasymaly jylyna 4 mıllıon tonnany quraıdy. Buǵan deıingi Qaraǵandy arqyly aınalmaly jol tasymalyndaǵy shyǵyn kúrt tómendeıdi ári túrli ónimderdi mejeli jerge jetkizý jedeldeıdi. Iаǵnı, júk tasymaldaý, ónimniń ózindik quny arzandaıdy. Munyń paıdaly jaǵy óz aldyna bir bólek. Al Beıneýden Aqtaý teńiz portyna shyǵyp, syrtqy rynokpen jalǵasýǵa múmkindik týý ken kózderin ıgerip, ótkizýshilerge asa qolaıly bolǵaly tursa, óńir óndirisin damytýǵa sheteldik ınvestorlardyń yntalylyǵyn týǵyzatyndyǵy sózsiz. Qysqasy, temirjoldyń memleketke de, kásipkerlerge de, turǵyndarǵa da ıgiligi mol.
Al 3 myńnan astam adamnyń jumysqa qamtylyp, munyń syrtynda jol boıynda beketter men stansalarda jolaýshylarǵa qyzmet kórsetý oryndary ashylýǵa, bıznespen shuǵyldanýǵa jaǵdaı týýy jergilikti turǵyndarǵa da ıgiligin tıgizeri anyq.
– Serik Jamanqululy, qurylystyń jaı-kúıi qalaı?
– Uzyndyǵy 517 shaqyrym bolatyn Jezqazǵan-Sekseýil tarmaǵyndaǵy jumysty «Jol jóndeýshi» kompanııasy» JShS atqarýda. Mundaǵy istermen tanysý barysynda baıqalǵandaı temirjolshylar qımyly shıraq. Uly dala tósimen ótip kele jatqan qurylysta jol tósemin úıý, kópirler salý, elektr jelilerin tartý, relsti-shpaldy órim daıyndaý qarqyndy túrde júrgizilýde. Jezqazǵannan Qarsaqbaıǵa, Qarsaqbaıdan Baıqońyrǵa, Baıqońyrdan Qoskólge, Qoskólden Sekseýilge jetip túıisetin bolashaq jol tóńiregi qazirdiń ózinde dúbirli ómir sánine kirgen. Bul mańaıdaǵy aýyl jastarynyń birazy ekskavatorshy, býldozershi tárizdi qajetti mamandyqty meńgerip, negizgi kadr quramyn qalyptastyryp jatyr. Qum ortasyndaǵy Qoskól aýyly adam tanyǵysyz ózgerýde. Ol úlken stansaǵa aınalyp, balabaqsha, mektep, turǵyn úıler salynýda.
Sonymen birge, «Arqalyq-Shubarkól» temirjolynyń qurylysy da qatar júrgizilýde. Sóıtip, Jezqazǵan aımaǵynyń ekinshi tynysy keńeıip, keleli kezeńge qadamy nyǵaıa túsýde.
Áńgimelesken
Aıqyn Nesipbaı,
«Egemen Qazaqstan».
Qaraǵandy oblysy.