Qostanaı oblysynyń dıqandary kóktemgi egis naýqanyna qyzý daıyndyq jumystaryn júrgizip jatyr. О́ńirde aýylsharýashylyq tehnıkasynyń 85 paıyzy daıyn. Oblysqa jeńildikti janarmaıdyń alǵashqy legi de kele bastady. Bıylǵy alqap jumystaryna ár lıtri 170 teńgeden 71 myń tonna dızel otyny bólingen.
Bıyl Qostanaı oblysy 5,2 mln gektar alqapqa dán sińirýdi kózdep otyr. Egis alqabynyń basym bóligin jyldaǵydaı dándi, burshaqty daqyl alady. Al 652 myń gektarǵa maıly daqyl egý josparlanǵan. Aýyl sharýashylyǵy mamandarynyń aıtýynsha, bıylǵy kóktemde maıly daqyl kólemi 12 myń gektarǵa ulǵaıady. Alqapty ártaraptandyrý jumystaryn tıimdi jalǵastyrý úshin dıqandardy yntalandyrýdyń jańa tetikteri de qarastyrylǵan. Bıyl otandyq óńdeý zaýyttaryna tapsyrylatyn maıly daqyl tuqymy sýbsıdııalanady. Bul maqsatqa oblys boıynsha 250 mln teńge qarastyrylyp qoıǵan.
– Egistikterdegi dándi daqyldardyń úlesi áli de basym. Alqaptardyń 75%-yn dándi daqyl alyp jatyr, maıly daqyldar men mal azyǵynyń úlesi – 12%. Osyǵan baılanysty aýyl sharýashylyǵyn odan ári ártaraptandyrý máselesi ózekti bolyp qala beredi. Maıly daqyldardy, basqa da joǵary ónimdi daqyldar kólemin ulǵaıtýǵa múmkindik mol. Soǵan qaramastan, kóptegen sharýashylyqtar áli kúnge deıin tek bıdaı sebýmen ǵana aınalysyp keledi. Aýdan ákimdikteri jer resýrstaryn utymdy paıdalaný, óńdeletin daqyl túrleriniń tizimin keńeıtý, egin sharýashylyǵyna mıneraldy tyńaıtqyshtardy engizýdi eseleý, sýarmaly eginshilikti damytý boıynsha jumystar júrgizýi qajet, – dedi oblys ákiminiń birinshi orynbasary Ǵaýez Nurmuhambetov.
Kóktemgi egis jumystaryna 23 myńǵa jýyq traktor, 1 myńǵa jýyq dán egý kesheni, 22 myń tuqym sepkish tehnıka qatysady. Olardyń 85 paıyzy tanapqa shyǵýǵa daıyn tur. Alaıda dıqandar óńirge jetkizilgen 71 myń tonna jeńildikti dızel otynyn alýǵa áli de asyǵa qoıar emes. Osyǵan alańdaýshylyq tanytqan oblys ákimi óńirge jetkiziletin janarmaı mólsheri sáýir, mamyr aılarynda eselenetinin, sondyqtan sharýashylyqtar qazirden bastap qımyldamasa, keıin qarbalas týyp, dızel otynyn úlestirý qıynǵa soǵatynyn eskertti.
– Biz oblysqa kóp jyldan beri janarmaı jetkizýmen aınalysyp kele jatqan senimdi operatorlardy saqtap qalýǵa tyrysamyz. Qazir bizge janarmaı jetkizip bergisi keletin fırmalar kóp. Olardan kún saıyn ótinimder kelip túsýde. Eń bastysy, bizge janarmaıdy maqsatty paıdalaný máselesi mańyzdy. Bizdiń qazirgi operatorlardyń oblystyń barlyq aýdanynda munaı ortalyqtary bar. Sondyqtan, jeńildetilgen dızel otynyn alý dıqandarǵa qıyndyq týǵyzbaıdy, – dedi Arhımed Muhambetov.
Memlekettik sýbsıdııa máselesine kelsek, jyldyń basynda óńirge 31 mlrd teńge demeýqarjy bólindi. Sonymen qatar, «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ arqyly dıqandarǵa 8,9 mlrd nesıe qarajaty berildi. Al «Azyq-túlik kelisim shart korporasııasy» 8,3 mlrd teńgege aýylsharýashylyq ónimderin forvardtyq satyp alýdy júzege asyra bastady.
Qostanaı oblysy