Aq qar, kók muz dala. Shýaqty kóktemniń ıisi kitaphana foıesinde ashylǵan sýretshiler kórmesinde ǵana seziledi. О́ner dese et júregi ezilip turatyn óskemendikter bul kúni «Kóktem boıaýlary» atty kórmeni tamashalaýǵa asyǵyp bara jatqan.
Shyǵysta tarydaı shashylyp júrgen qylqalam sheberleriniń bastary birigip, aldyńǵy jyldary «Jańǵyrý» shyǵarmashylyq birlestigin qurǵan bola-tuǵyn. Quramynda qazaqtyń kil myqty kásibı sýretshilerinen bastap, áýesqoı jastarǵa deıin bar. Mine, bul – solardyń alǵashqy ótkizip otyrǵan kórmeleriniń biri. Buǵan deıin Abaıdyń 175 jyldyǵyna oraı «Kózimniń qarasy» atty úlken kórme uıymdastyrǵan.
Buryn-sońdy Shyǵys Qazaqstanda mereke-meıram qarsańynda sýretshiler kórmesi ótip kórgen emes. Árkim óziniń jeke kórmesin uıymdastyrǵandary bolmasa, bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵarysyp, beıneleý ónerin О́skemen shaharynda dáripteı bastaǵany mine ǵana. Jastardyń qolǵa qylqalam alyp, ult rýhanııatyna úles qosyp jatqany Sýretshiler odaǵynyń músheleri Qudash Nursadyqov, Erjan Turǵanbaev, Gúlnar Mıǵrajqyzy syndy aǵa-ápkeleriniń arqasy. Al shyǵarmashylyq birlestiktiń qurylýyna muryndyq bolǵan Qudash Dáýlethanuly oblystyń tórt buryshynda júrgen sýretshilerdi birlestikte toptastyryp, ártúrli taqyrypta kórmeler uıymdastyrýdy qolǵa aldy.
– О́skemende sýretshilerdiń birlestigi bar. Biraq oblys ortalyǵynan alys aýyldardaǵy sýretshiler óz qazanynda ǵana qaınap jatyr. Tájirıbe almasatyndaı múmkindikteri joq edi. Biraq tasada júrgen nebir talanttar bar. Solardyń bárimen tize qosyp, aqyldasa otyryp jobalar jasaýdy qolǵa aldyq. Bul – bastamasy. Talantty jastar tańǵaldyrady áli, – degen Qudash Nursadyqov shákirtterine zor senim bildirdi.
Bul joly Oralhan Bókeı atyndaǵy kitaphanada uıymdastyrylǵan «Kóktem boıaýlary» kórmesine 15 sýretshi qatysyp, qazaq halqynyń turmysynan, tarıhy men dástúrinen syr shertetin týyndylaryn usyndy. Ár jumys ár stılde, ár janrda oryndalǵan. Mysaly, semeılik sýretshi Marjan Baqytbek «Qystyń sońǵy kúni» kartınasynda shyǵystaǵy ólara mezgildi aınytpaı sýrettegen. Shaqyraıyp kún shyǵyp turǵanymen, qar kóbesi sógile qoımaǵan. Naýryz taıaǵanymen, kóktemniń kesh keleri sezilip turǵandaı. Asylynda, qazaq halqy ulys merekesi qarsańynda soǵymnan qalǵan súr etti qazanǵa salyp, naýryzkóje pisirip, aq dastarqanǵa qoıatyn. Sol sátti natıýrmort janrynda beınelegen tarbaǵataılyq sýretshi Erkebulan Jákishevtiń «Naýryzkóje» atty polotnosy da óte sátti shyqqan. Qýanysh Ádilbektiń sáýkele kıgen qazaq qyzyn maıly boıaýmen móldirete jazǵan portreti de ónersúıer qaýymnyń nazaryn aýdardy. Rada Beısenova, Danııar Aldabergenov, Dáýlet Tastemir, Aıbek Samarqanov, Erkebulan Svanov, Ádilet Bolatuly, Dosjan Danııaruly syndy qylqalam sheberleri oınaqy tústermen jazǵan kartınalary arqyly kórermenge kóktemgi kóńil kúı syılaýǵa tyrysqan. Kórermen demekshi, sol baıaǵy sanıtarlyq talaptarǵa baılanysty kópshiliktiń jınalýyna múmkindik bolmady. Áıtpese, beıneleý ónerine qyzyǵýshylyq tanytatyndar az emes. Qyzyǵyp qana qoımaı, ózderine unaǵan kartınany satyp alýǵa nıet bildiretinder de kezdesedi. Sýretshi qaýymnyń aıtýynsha, salmaqty taqyryptaǵy jumystar da jaqsy baǵalanatyn kórinedi.
«Kóktem boıaýlary» kórmesinde tarıhı janr da sheberlerdiń nazarynan tys qalǵan joq. Jas sýretshi Nurjan Soltanbekov «Ańyraqaı shaıqasy» trıptıhi, Jarma aýdanynyń sýretshisi Mádı Qaıyrhannyń «Zar zaman» kartınasy emosııaǵa toly.
Ulystyń uly kúni qarsańynda ótip jatqan bul kórme Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵyna, Qazaqstan kórkemsýret akademııasynyń 15 jyldyǵyna oraı uıymdastyryldy. Kórkemsýret akademııasynyń 15 jyldyǵymen baılanysty elimizde úlken sharalar ótkeli jatqany belgili. Sonyń alǵashqy sharasy shyǵystan bastaý aldy, mine. Igi iske rıza bolǵan akademııanyń tóraǵasy Amandos Aqanaev shyǵystaǵy tórt sýretshige júrekjardy tilegin jazyp, arnaıy dıplomyn jiberdi. Qylqalam sheberleriniń óz zańdary boıynsha mundaı dıplom ádette bir-aq sheberge beriledi eken. Bul joly Shyǵys Qazaqstannan Erjan Turǵanbaevqa, Gúlnar Mıǵrajqyzyna, Erkebulan Jákishevke jáne «Jańǵyrý» shyǵarmashylyq birlestiginiń tóraǵasy Qudash Nursadyqovqa buıyrdy.
Al «Kóktem boıaýlary» kórmesin qala turǵyndary men qonaqtary áli bir aıǵa jýyq ýaqyt tamashalaı alady.
Shyǵys Qazaqstan oblysy