Byltyr jazda qatty órship, beıqam otyrǵan eldiń esin alǵan vırýs qysqa qaraı saıabyr tapqan edi. Belgisiz indetti indetip kórgenimen de qaıdan shyqqanyn bile almaǵan mamandar sol kezde-aq koronavırýs alda taǵy bel alýy múmkin ekenin eskertken.
Boljam dál keldi. Búginde álemdegi birneshe iri memleket etek-jeńin jınap, órship bara jatqan ınfeksııany boldyrmaýǵa baryn salyp jatyr. Bizdiń elimizde de ahýal aıtarlyqtaı máz emes. Qazaqstan taıaýda álemdik epıdemıologııalyq baǵalaý matrısasy boıynsha «qyzyl aımaqqa» ótti. Qyzylordanyń jaǵdaıy «jasyl» bolyp turǵanymen, bir aptanyń muǵdarynda munda da indetke ilingender kórsetkishi edáýir ósip tur. Mysaly, 1 sáýir kúni 27 adamnyń vırýs juqtyrǵany belgili bolǵan. Kelesi kúni taǵy 32 adamnyń boıynan dert belgisi bilindi.
Oblysta indet bastalǵaly beri 4 103 turǵyn ınfeksııa juqtyrǵan. Onyń jartysynan astamy skrınıngtik tekserý nátıjesinde anyqtalypty. Qarym-qatynas arqyly juqtyrǵan jaǵdaılar da jıilep otyr. Osy ýaqyt aralyǵynda 3 913 adam dertten aıyǵyp shyqty. Dál osy kúni emdeý mekemelerinde 102 naýqas em alyp jatyr, 11 adam oblystyq ınfeksııalyq stasıonardyń jansaqaý bólimine jatqyzylǵan. Epıdemııalyq maýsym bastalǵaly beri Oblystyq ftızıopýlmonologııa ortalyǵy, Ulttyq saraptama ortalyǵy mekemeleri jáne INVIVO, «OLIMP» klınıkalary, Aral obaǵa qarsy laboratorııasy arqyly 259 118 synama alynǵan.
– Naýryz merekesinen keıin indet juqtyrǵandar sanynyń kúrt kóbeıgeni baıqalady. Qansha aıtylsa da, karantın talaptaryn saqtamaı merekelik korporatıvter, jasyryn toı-jıyndar jasaıtyndar azaımaı otyr. Karantınge alynyp, úı jaǵdaıynda oqshaýlanǵan adamdar men olarǵa kútim jasaıtyndardyń da saqtyq sharalaryna salǵyrt qaraýy kezdesip qalyp jatyr. Vırýstyń mýtasııalanǵan jańa shtamdarynyń belsendiligi artyp kele jatqany da mamandardy qatty alańdatady, – deıdi oblystyń bas memlekettik sanıtarııalyq dárigeri Dınara Jańabergenova.
Oblys «jasyl aımaqta» bolǵanymen, kórmeler, forýmdar, konferensııalar, sondaı-aq otbasynda adamdar kóp jınalatyn ózge de is-sharalardy ótkizýge salynǵan tyıym kúshinde tur. Betperde kıip, jeke gıgıena erejelerin ustaný, qoǵamdyq oryndarda araqashyqtyq saqtaý talaptary da ózgergen joq. Oblystyń bas sanıtary dene qyzýy kóterilip, jótelgen jáne tynys alý qıyndaǵan jaǵdaıda birden medısınalyq kómekke júginýge shaqyryp otyr. Ata-analar kún saıyn balalarǵa saqtyq sharalarynyń mańyzdylyǵyn túsindirip otyrýy kerek. IV toqsannan bastap bilim berý dástúrli formatqa kóshirildi. Mektep oqýshylary arasynda koronavırýs ınfeksııasy taralýynyń aldyn alý maqsatynda shekteý sharalary, onyń ishinde karantın kezinde bilim berý uıymdaryna qoıylatyn sanıtarlyq-epıdemııalyq talaptar belgilendi. Bul talaptar árbir mektepte buljytpaı oryndalýy tıis. Jaǵdaı aıaq asty ýshyǵa qalsa juqpaly aýrýlar jáne provızorlyq stasıonarlarda 3 200 tósektik oryn daıyn. Qyzylorda qalasynda 200 tósektik oryndyq jańa modýldi juqpaly aýrýlar aýrýhanasy, Jalaǵashta 100 tósektik oryndyq aýrýhana boı kóterdi. Oblystyq kópbeıindi jáne Qazaly aýdanaralyq aýrýhanalary janynan ottegi stansalary salyndy. О́ńirde dál qazir 3 500 qyzmetkerden kadrlyq rezerv jasaqtalyp tur. Byltyr jazda bolǵan dári-dármek jetispeýshiliginiń endi qaıtalanbaýyna nazar aýdaryldy. Qazirdiń ózinde 2 aılyq qor bar. Bıýdjetten ony toltyryp turýǵa taǵy da 488 mln teńge qaraldy. Alys aýyldyń turǵyndary úshin 2 medısınalyq keshen jáne 40 sanıtarlyq kólik alyndy.
Búgingi daıyndyq barysy osylaı bolyp tur. Biraq mamandar eń bastysy turǵyndar «saqtansań ǵana saqtaıtynyn» umytpasa eken deıdi. Sonda ǵana derttiń beti qaıtar edi. Biz kóp rette sanıtarlyq talapty aınalyp ótip ketýdiń amalyn izdep jatamyz. Sondaılardyń jyl basynan beri 105 márte karantın talaptaryn buzǵany anyqtalyp, olarǵa ákimshilik aıyppul salyndy. Árıne, dertke shaldyqqanǵa kómek kórsetý – dárigerdiń mindeti. Biraq abzaly aýyrmaǵan ǵoı. Al ol eń aldymen ózimizge baılanysty.
Qyzylorda oblysy