Emil ózeniniń ańǵarynan erte kóktemde-aq saryala qazdyń qańqyly estiledi. Bitimi úırekke uqsas qasıetti bul qus jazdaı Úrjar, Qatynsý, Emil ózenderiniń sazdaýyt tusyn meken etedi.
Kónekóz qarııalar ony ıtalaqaz dep te ataıtyn. Olaı deıtini, ańyz-áńgimelerde «saryala qaz jumyrtqasyn elsiz bıik tóbelerge, aıdaladaǵy mazarlarǵa salady. Jumyrtqadan tósteri qara ala qumaı tazy shyǵady. О́se kele shapshańdyǵymen, eptiligimen erekshelenedi» dep aıtylatyn. Ras, qumaı qýǵan ań qashyp qutyla almasy anyq. Ańyz-ápsanaǵa senbeıin deseń, Saýyr-Saıhannyń bir bıiginde kúrkeniń kólemindeı ıtala qazdyń uıasy áli tur eken.
Tarbaǵataı qoryǵynyń aýmaǵyna qonǵan saryala qaz qystyń kúni Arys ózeniniń Syrdarııaǵa qosylatyn saǵalaryn mekendeıdi. Ádette kún jylyna Úrjar óńirine kelip qonady. Olardy ulttyq park qyzmetkerleri sanap, jýrnalǵa tirkep otyrady. Tirshilikterin baıqap, baqylap qaıtqan ańshy-bıolog Elena Krason ushyp-qonyp júrgen ádemi qustardy sýretke de túsirgen.
Úırek tuqymdas qus ózgelerge uqsamaıdy, erekshe jaratylǵan. Denesi qyzyl-sary, bas jaǵy aqshyldaý keledi. Qanattarynyń ushy qara. Shaǵyn kólshikterde, sazdaýyt jerlerde de kezdesedi. Uıasyn túlki, qarsaq, sýyr syndy ańdardyń inine salady. Bos qalǵan in tabylmasa, jartastyń qýysyn da ordasyna aınaldyryp jiberedi. Bir basqanda, 9-12 jumyrtqa basady eken. Juptasyp ómir súretindikten, atalyǵy da uıadan uzap ketpeıdi. Mamyrdyń ortasyna qaraı balapandary shyǵyp, tamyzǵa qaraı qara qanattanady. Shyǵysta kóbeıgen qustar salqyn túse ońtústik óńirge baǵyt alady.
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Úrjar aýdany