Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Aıda Balaeva elorda jastarymen birge «Kıeli tabıǵat» respýblıkalyq ekologııalyq aksııasyn bastady. Qatysýshylar astanadaǵy Botanıkalyq saıabaqta shyrsha otyrǵyzyp, jastar arasynda qorshaǵan ortany qorǵaýdy dáripteýdiń mańyzyn alǵa tartty.
Is-sharada sóz alǵan mınıstr tabıǵatty aıalaý, qurmetteý fılosofııasy biz úshin jat uǵym emes ekenin atap ótti.
– Halqymyz úshin «tazalyq» degen – kıeli uǵym. Tabıǵatty aıalaý men qurmetteý – halqymyzdyń qanynda bar qasıet. Ata-babalarymyz jas urpaqty «Bulaq kórseń, kózin ash», «Kók shybyqty syndyrma», «О́zendi lastama» dep ósirgen. Aldyńǵy býyn úlkenderimiz bizdi únemi osylaı tazalyqqa tárbıeledi. Endi osy jaqsy dástúr sabaqtastyǵyn úzip almaı, biz de ári qaraı jalǵaýymyz qajet dep sanaımyn, – dedi Aıda Balaeva.
Mınıstrdiń aıtýynsha, ekologııalyq saýat ashý – jańa urpaq tárbıesiniń mańyzdy bóligi. Sondyqtan bul aksııa elimizdiń barlyq eldi mekeninde bastalyp otyr.
Aıda Balaeva Qazaqstan Prezıdenti ekologııalyq bilim men tárbıege erekshe nazar aýdaratynyn, soǵan oraı birqatar memlekettik organǵa naqty tapsyrma bergenin atap ótti.
– Bul osy sekildi aksııalardyń strategııalyq mańyzy zor ekenin kórsetedi jáne aldaǵy ýaqytta qatarymyz tolyǵa túserine senimdimin. Elimizdiń jastar uıymdaryn bizge qosylýǵa jáne qoldaýǵa shaqyramyn. Aksııa aıasynda úlken aqparattyq jumys ta júrgizilmek. Youtube-ta «Kıeli tabıǵat» dep atalatyn arnany iske qosamyz jáne ol biz júzege asyratyn úlken aǵartýshylyq jobalardyń tıimdi bolýyna septigin tıgizetin bolady, – dedi mınıstr.
Osydan keıin Aıda Balaeva aksııaǵa qatysyp, Botanıkalyq baq aýmaǵyna jastarmen birge birneshe túp aǵash otyrǵyzdy. Ekologııalyq aılyq 25 sáýir men 25 mamyr aralyǵynda búkil el aýmaǵynda jalǵasatyn bolady. Barlyq óńirdiń jastary ózen arnalaryn tazartyp, aýlalardy tazalaıdy, aǵash egip, gúl otyrǵyzady.
Aksııany bastaǵan «Jas Ulan» uıymynyń tóraǵasy Dınara Sádýaqasova bul jumysqa ózge de jastar uıymdarynyń jumylatynyn aıtty.
– Bir aıda saıabaqtar men skverlerdi tazalap, ózen-bulaqtardyń aınalasyn qoqystan tazartamyz. Aǵash egip, osylaısha jastar arasynda qorshaǵan ortany qorǵaýdy, tabıǵatty aıalaýdy dáripteımiz. Senbilikterden bólek, jastarǵa arnap semınarlar men trenıngter ótkiziledi. Jalpy, bul is-sharalar aldaǵy bir aımen shektelip qalmaıdy. Joba jyl sońyna deıin jalǵaspaq. Sondaı-aq mamyrda balalar men jasóspirimderge arnap ekoteatr ashamyz. Onda byltyr ekologııalyq taqyrypta jaryq kórgen «Grıneıkter hıkaıasy» ertegiler jelisimen spektakl qoıylady. Oǵan qosa, bıyl oqıǵanyń jalǵasymen taǵy bes kitap shyǵaramyz. Elordalyq jastar jazda keste boıynsha teatrǵa kelip, qoıylymdy tamashalaı alady, – dedi D.Sádýaqasova.
Is-sharaǵa qatysqan belsendiler ekologııa máselesiniń jastar arasynda óte ózekti ekenin atap ótti. Qazir sýdy únemdeý, qoqysty qaıta óńdeýge suryptap salý, tabıǵatqa zııan plastıkalyq paketten bas tartý nemese qoldanýdy azaıtýdy sekildi nárselerdi jastar sanaly túrde jasap júrgen kórinedi.
«Álemdik ekologııalyq máselelerdi sheshýge biz sekildi jasóspirimder de qol ushyn bere alady. Ol qalaı deseńiz, bar bolǵany – qoqysty konteınerlerge suryptap salý. Árıne, oǵan qosa jerde qoqys kórgen jaǵdaıda ony uıalmaı kóterip, qoqys jáshigine tastaǵan da durys. «Kıeli tabıǵat» respýblıkalyq jastar ekologııalyq aksııasyna keler bolsaq, bul jobanyń jastar úshin mańyzy óte zor. Sebebi biz, jastar, óz jerimizdi, tabıǵat-anamyzdy aıalap, saqtaı bilýimiz kerek. Bul joba qatysýshylar, eriktiler sany jaǵynan aýqymdy bolady degen oıdamyn. О́ıtkeni qazir jastar ekologııalyq máselelerdi, onyń saldaryn jaqsy biledi. Biz osylaısha kúıbeń tirshilikpen qorshaǵan ortany qorǵaý, tabıǵatqa degen kútimdi umytqan jandarǵa oı tastaǵymyz keledi. Kóp aǵash egip, turyp jatqan jerimizdi kórkeıtýdi kózdeımiz», dedi «Jas Ulan» uıymynyń belsendisi Qanat Kanaev.