Jol adam aǵzasyndaǵy kúretamyrǵa uqsaıdy. Júrekten shyqqan qandy dene múshelerine túgel taratyp, tirshiliktiń tinine aınalatyny sekildi, shıyrly jol da bir qıyrdy bir qıyrǵa jalǵap, jalǵastyryp jatady. Oǵan erekshe mán beriletini de sondyqtan.
Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrliginiń málimetinshe, Táýelsizdik týy kóterilgen 30 jylda elimizde respýblıkalyq mańyzy bar 13,4 myń shaqyrym avtokólik joly salynyp, qaıta jańartylǵan. Osynyń nátıjesinde respýblıkalyq mańyzy bar avtokólik joldary jelisiniń buzylǵan ýchaskeleri qalpyna keldi. «Batys Eýropa – Batys Qytaı» sekildi 6 negizgi halyqaralyq tranzıttik dálizdiń jumysy jańa deńgeıge shyqty. Osylaısha, otyz jylǵy júıeli jumystyń nátıjesinde ýchaskelerdiń kóliktik paıdalaný jaǵdaıy edáýir jaqsardy.
Derekterge súıensek, 1991 jyly el boıynsha jalpy qoldanystaǵy avtokólik joldary jelisiniń uzyndyǵy 86 myń shaqyrymdy quraǵan eken. Búginde bul kórsetkish 96,8 myń shaqyrymǵa teń. Júrgizilgen jumystardyń nátıjeliligin osydan-aq ańǵarýǵa bolady.
Táýelsiz Qazaqstan tarıhyndaǵy alǵashqy ári aýqymdy jol jobasy joǵaryda biz atap ótken «Batys Eýropa – Batys Qytaı» halyqaralyq tranzıttik dálizin rekonstrýksııalaý boldy. Qurylys 2009 jyly Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tapsyrmasymen bastalǵan bolatyn. Elbasy bul jobany «ǵasyr qurylysy» dep atady.
Qazaqstan aýmaǵy arqyly ótetin dálizdiń uzyndyǵy 2787 shaqyrymdy qurady. Jobany iske asyrýǵa 60-tan astam qurylys-jol kompanııasy tartyldy. 35 myńǵa jýyq adam jumyspen qamtyldy. 47 jańa óndiris orny quryldy jáne jumys istep turǵan 8 nysan keńeıtildi. Qurylys 2017 jyly aıaqtaldy.
Jobany iske asyrý nátıjesinde jol júrý ýaqyty eki esege qysqaryp, kólik aǵyny aıtarlyqtaı ulǵaıdy. Búginde dáliz búkil el boıynsha tranzıttik júkterdiń shamamen 90 paıyzyn qamtamasyz etedi. Máselen, 2019 jyly bul arqyly 1,71 mln tonna júk tasymaldanǵan. Tranzıttik dálizdiń jyldyq ortasha ekonomıkalyq tıimdiligi 190 mlrd teńgeden asady. Budan bólek, munda oryn alatyn jol-kólik oqıǵalarynyń úlesi 27 paıyzǵa tómendegen. Sol sekildi dúken sórelerine túsetin taýarlardyń túpkilikti baǵasyndaǵy kólik komponentiniń úlesi azaıyp, bul jaǵdaı jalpy baǵanyń arzandaýyna alyp keldi.
Búginde jol ınfraqurylymyn damytýda 2020-2025 jyldarǵa arnalǵan «Nurly jol» memlekettik baǵdarlamasynyń alar orny erekshe. Baǵdarlamanyń birinshi besjyldyǵy 2020 jyly aıaqtaldy da, byltyr ekinshi besjyldyq bastaldy. Alǵashqy besjyldyq aıasynda 3 myń shaqyrym jol salynyp, rekonstrýksııalandy. Jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaıdaǵy respýblıkalyq mańyzy bar avtokólik joldarynyń úlesi 88 paıyzǵa, al jergilikti mańyzy bar joldardyń úlesi 71 paıyzǵa deıin kóterildi.
Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
Baǵdarlamanyń ekinshi besjyldyǵynda 11 myń shaqyrym jol retke keltiriledi.
Respýblıkalyq joldar jelisinde aqy tóleý júıesin engizý jumystary jalǵasady. 2020-2025 jyldar aralyǵynda 11 myń shaqyrym joldy aqyly etý kózdelip otyr. Qazirgi ýaqytta barlyǵy 682 shaqyrym jol aqyly joldar qataryna engizilgen. 2020 jyldyń qorytyndysy boıynsha qoldanystaǵy aqyly 4 ýchaskeden 5,7 mlrd teńge qarajat jınaldy. 2021 jyly 29 mlrd teńge túsim túsedi degen boljam bar.