Tastamat-qa tastaı sal!

Onlaın dúkenderdiń aıy ońynan týyp, IT-jobalardyń joly bolǵany da osy shaq. Shynynda da, bul kezeńde tótenshe jaǵdaıdy tıimdi múmkindikke aınaldyra bilgenderdiń upaıy túgel boldy. Tastamat-ty jasaǵan topty da osy qatarǵa jatqyzýǵa bolady.Tastamat dep otyrǵanymyz – «Qazposhta» kompanııasyna tıesili postamattyń otandyq balamasy. Iаǵnı, sálemdemelerdi jedel ári tıimdi jetkizýge arnalǵan termınal. Ataýy qazaqtyń «tasta», «qaldyr» degen sózinen alynǵany aıtpasa da túsinikti. Onlaın-dúken­derdiń oń jambasyna kele­tin bul termınaldy ózimizdiń jigit­ter oılap tapqan. Oılap tapty degende, postamattyń negizin­de jasap shyqqan. Bul 2018 jyl bolatyn.

– Sol jyldary postamattyń baǵasy tym qymbat edi. Onyń bireýi 10 myń dollar turatyn. Biz osy termınaldyń otandyq túrin jasap kórgimiz keldi. Ter­mınaldyń eskızin ózimiz daıyn­dadyq. Sóıtip, ishki naryqtan qurylǵyny isteı alady-aý degen kompanııalarǵa izdeý saldyq. Temirden túrli dúnıeler jasaı­tyn almatylyq kompanııaǵa kóńilimiz aýdy. Olar bir termınaldy daıyndaýǵa 1 myń dollar jumsaıdy eken. Bizge de keregi osy. Birden kelistik. Tastamat-tyń qańqasynan bólek, ishindegi baǵdarlamalyq júıesin jasaý qajet. Muny da ózimizdiń jigitter ázirledi. Osylaısha, QR-kod ar­qyly jáshikterdi ashyp-jabý qyzmeti daıyn boldy, – deıdi Tastamat kompanııasynyń bas dırektory ári teń quryltaıshysy Álisher Qoǵabaı.

Tastamat-ty oılap tapqandar – Tımýr Júnisov jáne Danııar Asa­nov esimdi jigitter. Al ıdeıa­ny sátti júzege asyrǵan top­tyń qatarynda bulardan bólek taǵy birneshe jigit bar. Úrkerdeı toptyń tyń tabysy BI-Group qu­­rylys kompanııasynyń bas­shylyǵyna unaıdy.

– Osylaısha, biz BI-Group-pen birlesip kompanııa salǵan turǵyn úı keshenderin tastamat-pen qamtamasyz ete bastadyq. BI-Group óz turǵyndaryna tastamat-tyń kómegimen tıimdi qyzmet usyn­ǵandy jón kórdi. Sóıtip, kompanııanyń úılerine 30 termınal ornattyq. Keıin jobany kommersııalandyrýdy qolǵa aldyq. 2019 jyly taǵy 170 termınal jasap, áýeli Nur-Sultan men Almatyǵa, keıin taǵy jeti qalaǵa ornattyq. Qazir bizdiń termınaldardy elimizdiń toǵyz qalasynan kezdestirýge bolady, – deıdi Á.Qoǵabaı.

Derekterge súıensek, 2018 jyl­dan beri tastamat arqyly 150 myńnan astam sálemdeme óz ıesine tapsyrylǵan. Jobany turaqty túrde paıdalanatyn 29 seriktes kompanııa bar. Olardyń ishinde «Qazposhta», AliExpress, «Álem-TAT», flip.kz, EMEH, IHERB, Poni Express, Boxberry, AVON, Oriflame, Bıosfera, OZON, SATU, Leroy Merlin sekildi kýrerlik qyzmetti qajet etetin belgili kompanııalar men dúkenderdi atap ótýge bolady. Sonymen qatar ulttyq poshta operatory – «Qazposhta» kompanııasymen tastamat-tardy paıdalaný týraly shart jasalǵan. Sóıtip, joba poshtalyq esepke alý júıesine engizildi. Bul ony «Qazposhta» da, onyń klıentteri de paıdalana alady degen sóz.

Jobany júzege asyrýdaǵy túpki maqsat sálemdemeni jóneltý men jetkizý prosesin jeńildetý ekeni anyq. Ásirese, 2020 jyldyń naýryzynda bastalǵan pandemııa kezinde tastamat-qa degen qajettilik kúrt ósken.

– Pandemııa bastalǵan bas­tap­qy bir aıda jumys ónbedi. Buǵan bızneske qoıylǵan shekteý sharalary kedergi keltirdi. Keıin otandyq bıznes oryn alǵan jaǵdaıǵa ıkemdele bastady da, biz usynyp otyrǵan qyzmetke suranys artty. Seriktes kompanııalar da kóbeıdi. Rasynda da, tastamat sálemdemeni adamdardyń bir-birimen qarym-qatynas ja­samaı-aq alýyna múmkindik ber­di. Sondaı-aq kýrerdi kútip, onymen kezdesetin ýaqytty jos­parlaýdyń qajeti bolmaı qal­dy. Sondyqtan biz qoǵamǵa qa­jetti jobany usyna aldyq dep oılaımyz, – deıdi Tastamat kom­panııasynyń bas dırektory.

Tastamat qalaı jumys isteı­di? Álisher Qoǵabaıdyń aıtýynsha, algorıtmi – qarapaıym. Klıent­tiń telefon nómirine sálem­de­meniń tastamat-qa salynǵany týraly habarlama túsedi. Ony alyp ketýge eki kún beriledi. Klıent osy aralyqta alyp úlger­mese, sálemdemeni kýrerlik kom­­panııa keri alyp qaıtady. Alý­shyǵa habarlamamen birge arnaıy silteme de joldanady. Bul – termınaldyń «kilti». Siltemege ótip, QR-kodty skanerlegen kezde jáshik ashylady. Eger klıenttiń qolynda kamerasy joq qarapaıym telefon bolsa, onda termınalǵa jabystyrylǵan QR-kodtyń astyndaǵy nómirdi sms-habarlamamen keri jiberý qajet. Sonda júıe avtomatty túrde jáshikti ashyp beredi.

– Ázirshe tastamat-ty seriktes kompanııalar ǵana paıdalana alady. О́ıtkeni, olarmen shart jasalyp, termınaldy qoldanýǵa resmı ruqsat berilgen. Qarapaıym adamdardyń da paıdalanýyna múmkindik jasalǵan. Biraq ol úshin uıaly telefonǵa Tastamat mo­bıldi qosymshasyn júktep alý kerek. Bul negizinen sha­ǵyn jáne mıkro bıznespen aı­na­lysatyn­dar úshin tıimdi jáne buǵan aqy tóleýdiń qajeti joq. Bir ret tir­kelgen soń, tapsyrys­tardy oryndaı berýge bolady, – deıdi ol.

Tastamat kólemi ártúrli 24 já­shikten turady. Onyń tórteýi úlken kólemdegi júkterge arnal­ǵan. Sálemdemeniń júgi 15 kılodan aspaýy kerek. Bir sálem­demeniń quny – 200 teńge. Al klıent seriktes kompanııalardan taýar satyp alǵanda, tastamat qyz­meti tegin usynylady. Budan bólek túrli jeńildikter men bonýstar da qarastyrylǵan.

Termınaldar barynsha qadaǵa­lanady. Júıege túrli datchıkter ornatylǵan. Eger jáshikti kúshtep ashyp jatsa, birden júıege sıgnal túsedi ári sol jerde dabyl qa­ǵylady. Budan bólek, árbir ter­mınaldyń óz beınekamerasy bar. Búginge deıin tastamat-tarǵa qa­tysty eki-úsh quqyq buzý­shy­lyq tirkelgenin de atap ótken jón.

Jalpy, termınaldy ázirleý barysynda Túrkııa, Polsha se­kildi Eýropa elderiniń táji­rıbesi nazarǵa alynǵan.

– Biz birinshi kezekte ónim­niń baǵasy qoljetimdi bolsa dedik. Biraq sheteldik termınal­dardyń quny qymbat. Ony jasatýdan bólek, jetkizý shy­ǵyny bar. Qy­rýar qarjy jumsala­tyn­dyqtan, ózimizde jasaýdy jón kórdik. Aldaǵy josparymyz – tastamat ter­mınaldarynyń sanyn 1 myńǵa jetkizý. Bizge qyzmet kórsetip otyrǵan kompanııanyń buǵan múm­­kindigi jetedi. Budan bólek, Qa­­raǵandy men Nur-Sultan qala­larynan taǵy eki kompanııany qarastyryp qoıdyq. Termınaldy óte arzan baǵaǵa jasaı alatyn qytaılyq kompanııa da tabyldy. Alaıda biz otandyq óndiriske basa mán beremiz. О́ıtkeni, tastamat-tyń ózi – taza otandyq ónim, – deıdi Álisher Qoǵabaı.

Sonymen qatar kompanııanyń negizgi josparlarynyń qatarynda tapsyrystardy úlestiretin 500-deı pýnkt ashý mindeti tur. Fran­chaızıng modeli negizinde tastamat-tyń júıesin shaǵyn jáne mıkro bızneske usynýǵa da daıyn. Mundaı qadam kez kelgen tarap úshin tıimdi kórinedi.

– Pandemııa kezinde biraz ıdeıa týyndady. Máselen, bizdiń kom­panııanyń óz kýrerleri paıda boldy. Búginde Nur-Sultan men Almaty qalalarynda kýrer­lerimiz jumys isteıdi. Taǵy bir­neshe ıdeıamyzdy júzege asyr­saq deımiz. Máselen, «Tastamat-tan tastamat-qa» qyzmetin usynýdy kózdep otyrmyz. Máselen, bir zatty qalanyń anaý shetindegi meken­jaıǵa jetkizý kerek. Kýrermen salyp jiberse, ortasha eseppen 1 myń teńgeden astam qarjy jumsalady. Al tıimdi jol – tastamat. Iаǵnı sálemdeni ózińizge jaqyn termınalǵa qaldyrasyz da, bizge ony qaıda jetkizý kerektigi týraly ótinim qaldyrasyz. Tastamat-tyń kýrerleri sálem­demeni alyp, siz kórsetken me­ken­jaıǵa jaqyn ornalasqan ter­mınalǵa aparyp salady. Bul úshin tólenetin aqy asa kóp te emes, – deıdi kompanııanyń bas dırektory.

Kompanııa Astana Hub halyq­aralyq IT-startaptar tehno­par­kinde ornalasqan. Startap jo­ba bolǵandyqtan, tehnoparktiń jeńildikterin barynsha paıdalanýda. Máselen, qazirgi kúnge deıin kompanııaǵa salyqtyq jeńildikter jasalyp keledi. Munda ázirshe 15 adam jumys isteıdi.

El Úkimeti erekshe basymdyq berip otyrǵan elektrondy saýdany jańa deńgeıge shyǵarýǵa um­tylǵan jigitterdiń jobasy qol­daýǵa laıyq.