Búgingi kúnimizdiń bútin bir bóligine aınalǵan Naýryz merekesi tar jol, taıǵaq keshýi kóp qıly kezeńnen ótkeni barshamyzǵa málim.
Qaz jaılaýyn saz deımin,
Naýryzdan soń jaz deımin.
Kólden ushqan qazdaımyn,
Naýryzdan soń jazdaımyn («Qobylandy batyr» jyrynan), – degen joldar «naýryz» parsy sózi bolǵanymen, kóne túrkilerge jáne qazaqtarǵa erte zamannan kirigip, sińip ketkendigin dáleldeıdi. Sondyqtan da, qazaqtar «Naýryzdan soń jazdaımyn» dep naýryzdyń kóktem mezgili ekendigin aıtqan, ıaǵnı kóne túrkiler, qazaqtar Naýryz merekesin jyl basy retinde ǵana emes, kóktemniń, jylýlyqtyq kelýi, tabıǵattyń jańarýy retinde de toılaǵan. Jyl saıyn bul meıram árbir aımaqta joǵary deńgeıde uıymdastyrylady.
Sonyń ishinde «Aınalańdy nurlandyr» jobasy aıasynda jetekshilerimiz Temırbaeva K.A. jáne Qurbanova L.S. uıymdastyrýymen 2021 jyldyń 17 naýryz kúni saǵat 12:00 de ZOOM platformasynda «Geoekologııa jáne tabıǵatty basqarýdy paıdalaný» «7M05209» mamandyǵy 1 kýrs magıstranty jáne «Ekologııa» «6V05202» 2 kýrs stýdentteri arasynda Naýryz merekesine oraı «Naýryz – jyl basy!» taqyrybynda ashyq tárbıe saǵaty ótkizildi. Bilim, bilik, áreket daǵdylaryn úıretý men meńgertý prosesi - ómir men eńbekke beıimdi etip daıarlaýdyń negizgi quraly. Oqytý prosesinde bilim men tárbıe maqsattary júzege asady. Tárbıe saǵatyn uıymdastyrý barysynda, tárbıelik is-sharalardy ótkizý ssenarıılerin jasaýda, pedagogıkalyq qarym-qatynas quraldaryn, basqarý stılderin nátıjeli qoldanýǵa Kasymova R.S. dáristeri negiz boldy.
Kóktemniń jarqyn merekesi – aǵash búrshiktep, tórt túlik mal tóldeıtin, ań-qustyń tuqymy órbip, uly tabıǵat jańaratyn jyl basy. Halyqtyń ejelgi nanym-senimi boıynsha bul kúni búkil tabıǵatqa, tirshilik ıesine erekshe sezim, qasıet, qýat nury quıylady. Tabıǵat pen adam arasyndaǵy úılesimdilik arta túsedi. Jer-jerde ár ulttyń otaýy tigilip, ulttyq kıimderi kıilse, oıyndary oınalsa, jastardyń merekeni toılaýǵa degen qyzyǵýshylyǵy artatyn bolsa, osy ortaq mereke arqyly elimizdiń bir ekendigin sanasynan ótkizýge yqpalyn tıgizedi dep oılaımyn. Osy oraıda stýdentterdiń naýryz merekesi jónindegi bilgen-túıgenderi tolyqtyryldy. Merekeniń tarıhynan bastalyp, qazaq halqynyń salt-dástúrleri týraly málimetter aıtyldy.
Tárbıe saǵatymyzdyń basty ıdeıasy: kezinde umytylǵan halyqtyq meıramdy qaıta jandandyrý, ıaǵnı meıramnyń rýhanı qýatyn tárbıe, tálim arnasyna aınaldyrý, jastardyń Otanǵa, elge degen súıispenshilik sezimderin qunarlandyrý.
Bul kúni jaqsy tilek tileý, keshirim suraý, tabysý sııaqty adamgershilik qasıetter kórinis alyp, keıingi urpaqtar sondaı jaqsy ónegeden úlgi alǵan. Sondyqtan da Naýryzdyń aıryqsha úlgi-ónegelik, sán-saltanattyq, qadir-qasıettilik, tálim-tárbıelik, nyshan belgileri men tanym uǵymdarynyń úlgi túrleri óte kóp. Onyń barlyǵy ár adamdy joǵary sanalylyqqa, baýyrmaldyqqa, ónegelikke, izgilikke baýraıdy. Demek, qazirgi kezeńde ulttyq kelbetimizdi joǵaltyp almaýymyz úshin, ulttyq mádenıetimizdi ári qaraı tabysty damytý úshin dástúrli mádenıetimizdiń rýhanı baılyǵyn umytpaı, olardy zamanaýı talaptarǵa saı sıpatta nasıhattaı túsýge tıistimiz. Meniń oıymsha, ulttyq merekeni nasıhattaýdyń taǵy bir joly bul – buqaralyq aqparat quraldary arqyly jıi-jıi jazyp, jastardyń sanasyna maǵynasyn, salmaǵyn jetkize bilý.
Qoryta aıtqanda, Naýryz merekesiniń kelýi bárimizge erekshe kúsh-jiger syılap, bolashaqqa degen senimdi nyǵaıtady. Elimizdiń tatýlyǵyn, birligin nyǵaıtatyn mereke. Bul Naýryz merekesin asyǵa kútetinimiz de sodan bolsa kerek.
RAHIMBAEV A.R.
Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-ń Turaqty damý boıynsha jáne IýNESKO kafedrasynyń 1 kýrs magıstranty