Vaksına alǵandardyń jaǵdaıy jaqsy

Qazaqstan óńirlerindegi epıdemıolo­gııa­lyq ahýaldy baǵalaý matrısasy ja­rııa­lanyp, 17 mamyrdaǵy jaǵdaı bo­ıynsha «qyzyl aımaqta» Nur-Sultan, Almaty, Shymkent qalalary, Aqmola, Atyraý, Batys Qazaqstan, Qara­ǵandy oblys­tary tur. «Sary aımaqta» Aqtóbe, Almaty, Pavlodar oblys­ta­ry ornalasqan. «Jasyl aımaqqa» Shy­ǵys Qazaqstan, Jambyl, Mańǵystaý, Túrkistan, Qostanaı, Qyzylorda jáne Soltústik Qazaqstan oblystary endi. Bul rette Pavlodar, Aqtóbe, Almaty oblystary «qyzyldan» «sary aımaqqa», Shymkent qalasy men Atyraý oblysy kerisinshe, «sarydan» «qyzyl aımaqqa» aýysyp otyr.

Mamandar atalǵan indetten arylý­dyń birden-bir joly vaksına eke­nin aıtyp dabyl qaǵýda. Jaýapty vedom­­­st­vo­nyń taratqan aqparaty boıynsha bú­gin­de elimizde 1 844 938 adam vaksına saldyrǵan. Jýyrda Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń bas dırektory Tedros Adanom Gebreıesýs koronavırýs ınfeksııasyna qarsy ekpe saldyrdy. Bul týraly ol Twitter-degi paraqshasynda jazdy.

«Sovid-19 ınfeksııasyna qarsy vak­sına saldyrtýǵa kezegim keldi. Vak­sı­nalar ómirdi qutqaryp qalady. Ony álemniń barlyq jerine neǵurlym tezirek jetkizgen mańyzdy. Eger sizder men sııaqty vaksına qoljetimdi elde tursańyzdar, kezegińiz kelip tursa, vaksınalaýdan ótińiz», dep jazdy DDU basshysy. Gebreıesýstyń dál qandaı preparat saldyrtqany týraly naqtylanbady. DDU málimetinshe, álemde koronavırýs juqtyrý jáne odan bolǵan ólim oqıǵalarynyń sany sońǵy aptada azaıǵan. Eýropa jáne Jerorta teńiziniń aımaqtarynda jańa oqıǵalar tirkelýi azaıǵany baıqalyp otyr. Al Ońtústik-Shyǵys Azııada jańadan aýrý juqtyrý oqıǵalarynyń sany 6 paıyzǵa ósken.

Osyǵan deıin Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ta vaksınanyń eki dozasyn qabyldaǵanyn jazǵan edik. Buǵan qosa depýtattar, aldyńǵy shepte júrgen dárigerler men muǵalimder, áskerı sala qyzmetkerleri de vaksına aldy. Tanymal tulǵalar, qoǵam belsendileri de qalys qalǵan joq. My­saly, jaqynda elordadaǵy Ábý-Dabı Plaza saýda ortalyǵyndaǵy vaksınalaý beketinde Nur-Sultan qalasy ákimdiginiń Mýzykalyq jas kórermen teatrynyń bir top ártisi vaksına aldy. О́ner salasynyń ókilderin teatr dırektory Ashat Maemırov bastap keldi.

«Búgin erekshe kún. Nur-Sultan qalasy ákimdiginiń mýzykalyq jas kórermen teatryndaǵy áriptesterimizben birge Ábý-Dabı Plaza kesheninde vaksına aldyq. Spýtnık-V vaksınasyn alýdy durys dep uıǵardyq. Biz kórermendermen tikeleı jumys isteımiz, halyqtyń ortasynda júremiz. Sondyqtan ártisterge, óner adamdaryna mindetti túrde saqtaný kerek», dedi teatr basshysy.

Ol Spýtnık-V vaksınasynyń tıim­di­ligi týraly dostary men áripteste­ri­nen es­ti­genin aıtady. Sol aqparattyń shyn­dy­ǵyna is júzinde kóz jetkizgen teatr ókili qazaqstandyqtardy vaksına alýǵa shaqyrdy.

«Qazir ǵana alyp shyqtym. Eshqandaı tándi aýyrtatyndaı áserin baıqaǵan joq­pyn. Izraıl, AQSh, Ulybrıtanııa sııaq­ty órkenıetti elderdiń kóbi vak­sına alýda alǵa shyǵyp jatyr. Otandastarymdy vaksına alýǵa shaqyramyn. О́tken ǵa­syr­lardyń basynda da osyndaı indet taraǵan kezder bolǵan. Sonyń bárin adamzat ártúrli vaksınalardy oılap taýyp, jeńip otyrǵan. Meniń uǵy­mym­da pandemııa kezinde ultty, mem­leketti saqtaýdyń birden-bir joly – vak­sına alý. О́zim bir jyl buryn osy koronavırýspen qatty aýyryp ja­zylǵanmyn. Sondyqtan bıyl ekinshi ret qaıtalanbaýy úshin ekpe saldyrdym», dedi A.Maemırov.

Atalǵan teatrdyń jetekshi akteri, tanymal kıno akteri Asylhan Tólepov te Spýtnık-V vaksınasyn tańdaǵanyn aıtty.

«О́zdigimnen tańdaý jasap, vaksına alamyn degen sheshimge kel­dim. Den­saý­lyq kerek, kútiný kerek. Aına­la­myzǵa da bizdiń qaýipsiz bolǵa­ny­myz qajet. Árbir iske syn aıtpas buryn birinshi óziń­di túzeý kerek qoı. Otbasy múshe­le­riniń arasynda eń birinshi men bastap turmyn. Mamandardan keńes aldym, bárin túsindirdi. Jańa ekpe salǵan mamandar da vaksınadan keıin úsh kún jýyn­­­­baý kerek degen sııaqty erejelerin aıtyp jatyr», dedi akter.

Jer reformasy jónindegi komıssııa­nyń múshesi, qoǵam qaıratkeri Muhtar Taıjan áleýmettik jelide otandyq vaksınany saldyrǵanyn jazdy.

«Men qazaqstandyq ǵalymdardy qoldaımyn jáne senemin! QazVac-ty sal­ǵyzdym. Astanada Ábý-Dabı ǵıma­ra­tyn­da salyp jatyr, 2-qabatynda. Kezek joq, 10 mınýt ishinde salyp jiberdi. Taǵy 30 mınýt otyrasyń, ketesiń», dedi M.Taıjan.

Buǵan deıin habarlanǵandaı, byltyr jazda Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov, 2020 jyly jeltoqsan aıynda Prezıdenttiń kómekshisi Erlan Karın, ótken jyldyń sońynda Jambyl oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev, S.J.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medısınalyq ýnıversıtetiniń rektory Talǵat Nurǵojın otandyq vaksınany saldyrǵan edi. Al bıyl 26 sáýirde Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń bas­shy­lyǵy otandyq vaksınany ektirgen. Jaqynda elordadaǵy №9 emhanada Sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq ba­qy­laý komıtetiniń basshysy Aıjan Esmaǵambetova KVI-ǵa qarsy qazaq­standyq QazCovid-in vaksınasyn sal­dyrdy. «Ujymdyq ımmýnıtetti qam­ta­masyz etý úshin bizde halyqtyń 60% vaksınalanýy kerek. Tek osylaı ǵana vırýstyń aınalymyn toqtatýǵa bolady», dedi komıtet basshysy.

Qazaqstan profılaktıkalyq medısına akademııasynyń prezıdenti Almaz Sharman koronavırýspen kúreste vaksına salý ony jeńýdiń jalǵyz joly ekenin alǵa tartady.

«El turǵyndaryna vaksınanyń úsh túri salynyp jatyr. Bul mýtasııaǵa ushyrap jatqan vırýsqa qarsy tıimdi nátıje berýde. Desek te, ekpe jaqsy nátıje berý úshin halyqtyń basym bó­li­gi egilý kerek. Eger jetkilikti túrde doza salynbasa, aýrýdy jeńý qıyn bolady. Adamdar qanshalyqty jyldam vak­sına saldyrsa, soǵurlym tezirek ujym­dyq ımmýnıtet qalyptasady. Son­dyqtan vaksına saldyrý koronavırýs­­­pen kúreste óte mańyzdy bolyp otyr», dedi A.Sharman.

Sonymen qatar ol vaksına adamdarǵa ártúrli sıpatta áser etip jatqanyna qatysty jaýap berdi.

«Vaksına salǵan soń onyń áseri adamnyń janyna batatyndaı aýyr bol­­maıdy. 24 saǵat ishinde dene qyzýy kó­te­rilip, býyndar syrqyraıdy. Bul kezde dene qyzýyn túsiretin dári qabyldaǵan durys. Vaksına ımmýndyq júıeni vırýs­pen kúresýge jattyqtyrady. Má­se­len, ádet­te biz jattyǵý jasaǵan soń erte­ńin­de denemiz aýyrady ǵoı, bul da sol sııaqty», dedi ol.

Onyń aıtýynsha, vaksına alǵan soń adam denesinde birden antıdene túzile­di, biraq koronavırýspen kúreste ol sheshý­shi ról atqarmaıdy.

«Birinshi «M» klasty antıdene paıda bolady. Keıin olardy «G» klasynyń antıdenesi almastyrady. Olar 14 kún bolǵanda sharyqtaý shegine jetedi de, báseńdeı beredi. Odan keıin aǵzadaǵy antıdene tıtrynyń kórsetkishine mán berýdiń qajeti joq. Olar koronavırýsty zararsyzdandyrýda mańyzdy rólge ıe, biraq olar eń bastysy emes. Ol ımmýndyq júıeniń áskeri sııaq­ty. Immýndyq qorǵanysta lımfosıt­ter mańyzdy rólge ıe. Olar baıaý túzi­le­di, biraq koronavırýspen kúreske ana­ǵur­lym daıyndalǵan jáne kúshi joǵary. Ony zerthanada anyqtaý óte qıyn. Degenmen vaksına alǵan soń olar túzilip, koronavırýstyń shabýy­lyn kútedi. Iаǵnı koronavırýs juq­qan jasýshalardy óltiredi», dedi Qazaq­stan profılaktıkalyq medısına akademııasynyń prezıdenti.